විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Archive for ‘දෙසැම්බර්, 2015’

ජලයෙහි තත්ත්වයට බලපාන ස්වාභාවික හා මිනිස් ක්‍රියාකාරකම්

ජලයේ ඇත්තේ මොනවා ද? මේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු සැපයීමේ දී තවත් ප්‍රශ්න කිහිපයක් සම්බන්ධ වෙනවා. එම ජලය බීමට තරම් සුදුසු ද? මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා බලපෑම් වලට ලක්ව…

ඊටා කැරීනා II කොටස

ඊටා කැරීනා  ගැන අපි පසුගිය තතු ලිපියකින් සාකච්ඡා කළෙමු. ක්ෂිර පථය ගැලැක්සියේ පරිණාමය වූ අතිදැවැන්ත තාරකා අතරින් එකක් වන ඊටා කැරීනා අපගේ ඊළඟ අධිනවතාරාව (Supernova) වීමට…

මකුළුවන්ගේ ලෝකය

මකුළුවෙකු නොසිටි හෝ නොමැති නිවසක් සෙවීම කිසිවෙකු නොමළ නිවසකින් අබ ඇටයක් සෙවීම තරම්ම දුෂ්කර විය හැකිය. ඔවුන් එතරමටම සුලබ සත්ව විශේෂයකි. ඇත්තටම දැනට හඳුනාගෙන ඇති මකුළුවන්…

පියෙකුගේ මරණය දරුවන්ගේ ලිංගික ජීවිතයට බලපෑම් ඇතිකරයි ද?

දෙමාපියන්ගෙන් එක් අයෙකු මරණයට පත්වීමෙන් පසුව දරුවන්ට වැඩිපුර ලිංගික පරිණත බවක් ලැබෙයි ද? පරිණාමීය තර්ක පදනම් කර ගනිමින් ඇතම් විද්‍යාඥයෝ ඒ බව අනුදකිති. එහෙත්, මේ සම්බන්ධයෙන්…

පැණි රස ගැන තිත්ත ඇත්ත

මේ උත්සව සමයයි. පාසල් නිවාඩු. විභාග අවසන්. නත්තලේ මිහිර තවමත් පහව ගොසින් නැහැ. ළඟ ළඟම නව වසරක්. උත්සව සමයේ ප්‍රීිතිය සමගම ඉහළ යන තව දෙයක් තමයි,…

පුන් සඳ පායන නත්තලක්

ග්‍රහක නොතකා පුන් සඳ පානේ නත්තල් සමරමු ජේසු උත්පත්තිය සිහි කරමින් නත්තල සැමරීමට සූදානමින් සිටින කිතුනුවන්ට පමණක් නොව අප කාටත් දැක බලා හැකි සුවිශේෂී සිදුවීම් දෙකක්…

චීනයත් විශ්වයේ අඳුරු ද්‍රව්‍ය සෙවීමට එක් වේ

චීන අභ්‍යවකාශ වැඩසටහනට නව ශක්තියක් එක් කරමින් විශ්වයේ අඳුරු ද්‍රව්‍ය (තතු මෙය අඥාත ද්‍රව්‍ය යනුවෙන් ද හඳුන්වයි)  ගවේෂණයට එක්වෙයි. මෙය අරමුණු කරගත් අභ්‍යවකාශ යානයක් චීනය මේ…

ෆොසිල් අධ්‍යයන විද්‍යාවට (Paleontology) කෙටි හැඳින්වීමක්

පුරා තත්ත්ව විද්‍යාව (පාෂාණීය ධාතු විද්‍යාව යනුවෙන් ද හැඳින් වේ.) හෙවත් පොසිල අධ්‍යයන විද්‍යාව ක්‍රියාදාම ගණනාවක් මත රඳා පවතී. මුල්ම ක්‍රියාදාමය වැළලෑමයි(burial). පාෂාණ ඉතා කුඩා අංශු…

පැන්ඩා වලසුන් කැමති මනාප අය එක්ක ජෝඩුවන්නයි

පැන්ඩා වලසුන්ට ලිංගික ආශාව නැතුවා නොවෙයි. එහෙත් ලිංගිකව එක්වීමට ඔවුන් එකිනෙකාට මනාප අය අවශ්‍යවන බව පර්යේෂණයකින් හෙළිවෙයි. පක්ෂීහු එසේ කරති. මීමැස්සෝද එසේ කරති. එමෙන්ම යෝධ පැන්ඩා…

උපායෙන් විලෝපියන් රවටන පුංචි කුරුල්ලෙක්

සම්භාව්‍ය ඊසොප්ගේ උපමා කතාවේදී ගොපලු දරුවා “වෘකයා“ “වෘකයා“ යනුවෙන් කෑගසුවේ විහිළුවටයි. ගොපලු දරුවා එලෙස කෑගසා ඇත්තේ ගම් වැසියන් බිය කරන්ටයි. බොරුවට වෘකයා ආ බව කීවාට  ඔහු…

රත්රන් ගැන රන් වන් තතු

රත්රන් මේ ලෝකයේ ඇති වටිනාතම ද්‍රව්‍යයක් ලෙස ආදි කාලයේ දී මෙන්ම අදටත් සැලකෙනවා. එම පිළිගැනීම ලොව විවිධ ජාතීන් මෙන්ම විවිධ සංස්කෘතීන් හරහා දිවෙන්නක්. එමෙන්ම රත්රන් ඉතා…

ආලෝකය හා දෘෂ්ටිය

ආලෝකය කියන්නේ  මොකක්ද? බැලූ බැල්මට පේන්නේ සරල ප්‍රශ්නයක් වගෙයි. ඕක අහන්න තරම් දෙයක්යැ, කවුරුත් දන්නවානේ කියලා හිතන්නත් පුළුවන්. ඒක ඇත්ත. ආලෝකය නැත්නම් අපට අපව වත් පේන්නේ…

ඊටා කැරීනා තරුව

ක්ෂිර පථය ගැලැක්සියේ පරිණාමය වූ අතිදැවැන්ත තාරකා අතරින් එකක් වන ඊටා කැරීනා අපගේ ඊළඟ අධිනවතාරාව (supernova) වීමට ඉඩ ඇති තාරකා අතරේ ඉදිරියෙන්ම සිටින සුදුසුකම් ලාභියෙකි. එය…

සෛල සමාජයේ ත්‍රස්තවාදියෝ

සාරය වශයෙන් ගත් කළ මිනිස් සිරුර ක්‍රියාකරන්නේ සුවිශාල සමාජයක් ලෙසය. ඔව්, බහුසෛල සමාජයක් ලෙසය. තදින් එකට බැඳී සිටින මෙම ප්‍රජාව තුළ ට්‍රිලියන ගණන් සෛල, සිය ගණනක්…

දියමන්තියටත් වඩා දැඩි, දීප්තිමත් දියමන්තියක්

දියමන්ති කෘතිමව සෑදීම පහසු කාර්යයක් නොවේ. ඒවා ස්වභාවිකව සෑදෙන්නේ, පෘථිවියේ ඉහළ ප්‍රවාරණයෙහිය(upper mantle). පොළව මතුපිට සිට දළ වශයෙන් සැතැපුම් සියයක් 100 යටින් පිහිටි මෙහි ඉතා අධික…