විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Archive for ‘ජනවාරි, 2016’

සිරුර මහත අයටත් කෙට්ටු අයටත් ඇත්තේ එකම ලේ ප්‍රමාණයමද?

බර වැඩි ස්ථුල දේහධාරීන්ගේත්, කෙට්ටු කෙසග දේහධාරීන්ගේත්,  සිරුරුවල ඇත්තේ එකම ලේ ප්‍රමාණයමද? බර වැඩි වෙන්න වෙන්න සිරුරේ ලේ ප්‍රමාණයත් වැඩිවෙනවා යන්න තමයි ප්‍රශනයට පිළිතුර. සිරුරේ කොටස්වලට…

ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යද්දී හිම පතන වැඩිවන්නේ ඇයි?

හිම පතනයෙන්(snowfall) ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට පැමිණි පීඩා ගැන මේ දිනවල මුළු ලෝකයේම වාගේ අවධානය යොමු වී ඇත. ඒ එහි දරුණු බව නිසාම පමණක් නොවේ. ගෝලීය උණුසුම්වීම…

ක්ෂීරපථය ගැලැක්සියේ මධ්‍යය හෙවත් මන්දාකිණි කේන්ද්‍රය

ස්පිට්සර් අනුරූපයකි 1970 ගණන්වල සිට පෘථිවිය හා අභ්‍යවකාශය පදනම් කරගත්තා වූ එන්ට එන්ටම සංවේදීතාව ඉහළ ගිය නිරීක්ෂණ මාලාවකින් හෙළි වී ඇත්තේ මන්දාකිණි කේන්ද්‍ර කලාපය, ක්ෂීරපථය මන්දාකිණියේ…

අසාත්මිකතාව හා ස්ථූලභාවය, හෘදයාබාධ අතර සම්බන්ධයක් ?

ඇදුම, හෘදයට හානිකර විය හැකි වන සිරුරේ බර වැඩිවීම හා රුධිරවාහිනී ගැටළු වලට මග පෑදිය හැකි යයි නව අධ්‍යයනයකින් හෙළි වෙයි. වසරේ ඇතැම් කාලයකට වාරිකව හැදෙන…

ප්ලුටෝට ඔබ්බෙන් නව ග්‍රහයෙක් පිළිබඳ නවතම සාක්ෂි

ක්‍රි.ව. 2006 දී ප්ලුටෝට ග්‍රහ තත්ත්වය අහිමිවීමත් සමගම අපේ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ නිල ග්‍රහ සාමාජිකයන් සංඛ්‍යාව අටකි. එහෙත් අලුතෙන් ලැබී ඇති සිත් අළවනසුළු සාක්ෂිවලින් කියැවෙන්නේ සෞරග්‍රහමණ්ඩලයේ ඈතම…

ආහාරයට ගන්නා මස්මාංශ ජිර්ණය වන්නා සේ අතුණු බහන් ජීර්ණය නොවන්නේ ඇයි?

අප ආහාරයට ගන්නා මස් සේම අපේ අන්ත්‍රය (intestines) හෙවත් බඩවැල් හෙවත් අතුණු බහන් ද මස්ය. එසේ නම් කුස ‍තුළ මස් දිරවන්නා සේ බඩවැල්ද දිරවන්නේ නැත්තේ ඇයි?…

වසර හැට ලක්ෂයක් තුළ මානව පරිණාමය

මානව පරිණාමය යනු වානරයන් බඳු පූර්වජයන්ගෙන් ජනයා උත්පාදනයට තුඩු දුන් වෙනස පිළිබඳ දීර්ඝ ක්‍රියාදාමයයි. සියළුම ජනයාට පොදු කායික හා චර්යාමය ගති ලක්ෂණ වානරයන් බඳු පූර්වජයන්ගෙන් උත්පාදනය…

පසෙහි ක්ෂුද්‍රජීවීන් සමග ශාක අන්තර්ක්‍රියා කරන ආකාරය

සෝයා බෝංචි වැනි රනිල ශාකවල මුල්, නයිට්‍රජන් ප්‍රයෝජ්‍යකරන බැක්ටීරියාවලට සත්කාරකත්වය සපයයි. කිසිවක් උපයෝගී කරනොගෙන මෙකී බැක්ටීරියා අත්‍යවශ්‍ය ශාක පෝෂ්‍ය පදාර්ථ නිපදවන්නේ කෙලෙසද, මෙම ශාක තම සෛලවලින්…

ශේටා ඔපියුචි (Zeta Ophiuchi)පළා ගිය තාරකාව බිහිවූයේ කෙසේද?

ශේටා ඔපියුචි ගැන සැලකිල්ල යොමු කළොත්, තනිකර ප්‍රකාශ අනුරූපයකින් පමණක් එය පළාගිය තාරකාවක්ය යන්න ගැන ඉඟියක් සැපයෙන්නේ නැත. ආකාශයේ මෙම කලාපයේ දිස්වන්නේ, ඉතා සිහින් වායුමය නිහාරිකාවක්…

මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාමේ ඵලවිපාක හිතුවාටත් වඩා භයානකයි

ගෝලීය වශයෙන් මුහුදු මට්ටම් ඉහළ යාමේ ඵලවිපාක ප්‍රමුඛ කාලගුණ ආකෘතිවලින් පුරෝකථනය කළ තත්ත්වයන්ට වඩා භයානක විය හැකි බව පැවසේ. මෙකී කාලගුණ ආකෘති අයිස් තලා සහ ග්ලැසියර…

පරාගණයෙහි යෙදෙන්නෝ Pollinators

මේ මිහිතලය මත මිනිස් අපගේ පැවැත්ම සහතික කිරීමට උර දුන්, උර දෙන පිරිසට ස්තූති කිරීමේ දී අපට සමහර විට අමතකව යන පිරිසක් ද ඇත. ඒ පරාගණයෙහි…

මානවයන් ආක්ටික් වෘත්තය හරහා උතුරට ගියේ වසර 45,000ට පෙර බවට සාක්ෂි

මරා මස් කළ බව පැහැදිලිවන ලෝම වලින් වැසුණු මැමතෙකුගේ සිරුරක් හමුවීමත් සමගම මානවයන් ආක්ටික් වෘත්තය(Arctic Circle) හරහා උතුරට ගිය වකවානුව තවත් දශ සහස්‍ර වර්ෂයකින් ආපස්සට යැවෙනවා.…

පිපිරමක් හේතුවෙන් පසුකාලීනව මොළයට සිදුවන හානිය කෙබඳු ද?

කුහරණ(cavitation)  සිද්ධාන්තය ගැන නව දෘෂ්ටියක් බෝම්බ පිපිරීම්, වෙඩි තැබීම් ලොවේ බොහෝ රට වලින් නිතර අසන්නට ලැබේ. විශේෂයෙන් ම සිවිල් වැසියන් පීඩාවට පත්වන විට මෙම සිද්ධි වාර්තාවීම…