විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Archive for ‘සැප්තැම්බර්, 2016’

ජිරාෆ් එක් විශේෂයක් පමණක් නොව විශේෂ 4ක් ඇතැයි පළ වේ

එය එසේ වෙතත් නව විශේෂයන් කිහිපයක්ම බලවත් ලෙස ආපදාපන්නයි දික්වූ බෙල්ලක් හා ඉදිරිපාද ඇති ක්ෂීරපායි සතකු වන ජිරාෆ් සතුන් දෙදෙනෙක් ගතහොත් එක් ජිරාෆ් සතෙකු තවත් ජිරාෆ්…

වැරදි මතකය නිසා මොළයෙහි සිදුවන්නේ කුමක්ද?

අසම්පූර්ණ වුවද අතීතය පිළිබඳ විශ්වාසදායක වාර්තාවක් හැටියටයි, බොහෝ දෙනෙකු මතකය ගැන සිතන්නේ. ඔව්, මතකය යනු අපේ අත්දැකීම්වල එක්තරා අන්දමක බහු මාධ්‍ය ගබඩාවක් ලෙසටයි. එසේ වුවද, මනෝ…

ජානමය විකෘතිවීම්

විකෘතිවීමක් (mutaion) යනු කුමක්ද? විකෘතිවීම් යනු ජානමය අනුක‍්‍රමයේ විපර්යාසයන්ය. ජීවීන් අතර විවිධත්වයට ප‍්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ ද මෙම විකෘතිවීම්ය. මෙම විපර්යාසයන් විවිධ මට්ටම් බොහොමයක් තුළ ඇති විය…

ගෙදර දොරේ දූවිලිවල සිරුරට හානිකර රසායන කොටස් අඩංගුයි

අපේ නිවෙස්වල සහ අප ආශ්වාස කරන වාතයෙහි ඇති දුවිලිවල සංකීර්ණ රසායන අඩංගුය. එහි ඇති ඔක්සිජන් වැනි දෑ ජීවය පවත්වාගෙන යාමට උපකාරී වෙයි. තවත් දෑ දුෂකය. ඒවා…

මිලිමීටර රේඩියෝ තරංග 5G තාක්ෂණය උපරිමයකට ගෙනේවිද?

ඊළඟ පරපුරේ විද්‍යුත් උපකරණවලට තත්පරයකට ගිගාබයිට්වලින් බා ගත කිරීමේ හැකියාව ලබාදීමට සේවා සපයන සමාගම්  උත්සුකවෙයි. එහෙත් ප‍්‍රශ්නය වී ඇත්තේ එය සිදුකළහැක්කේ කෙලෙසද යන්නයි. ප‍්‍රථම සෙලියුලර් ජාල…

ටෝස්ටරයක දී  පාන් එක එක තරමට  කර වෙන්නේ අයි?

ලංකාවේ ගෙවල් වල දැනට කාලයකට පෙර පාන් පෙත්තක්  ‘ටෝස්ට්’ කරගත්තේ තැටියක හරි කබලක හරි දමලා දෙපැත්ත කර කර ගැනීමෙනුයි. විදුලි උපකරණ භාවිතය ජනප්‍රිය වුනාට පස්සේ අපි…

සුනඛයින්ට මිනිස් අපේ කථනය අවබෝධ වේද?

මිනිස්  කථන හා භාෂා හැකියාවන් ගැන උගැනිමට උපකාරී විය හැකි අධ්‍යයනයක් ගැන තොරතුරු මිනිසාගේ හොඳම මිත‍්‍රයා (man’s best friend) ලෙස සැලකෙන්නේ සුනඛයන්ය. එහෙත් එම කාර්ය භාරය…

අපේ දිවට දැනෙන හයවැනි රසය!

මෙතෙක් දැන සිටියාට වඩා අපේ දිව වඩාත් සංවේදී විය හැකියි. ඉදුරන් හරහා ඇතිවන දැනීම (සංජානනය) වන දැකීම, ඇසීම, ගඳ සුවඳ දැනීම, රසය හා ස්පර්ශය වශයෙන් පහට…

ක්ෂීර පථය මන්දාකිණියේ අභිරහස් හෙළි කරන තරු බිලියනයක නව සිතියම

යුරෝපා අභ්‍යාවකාශ ඒජන්සියේ  ගයියා මෙහෙයුමේ (Gaia mission) මුල්ම ප‍්‍රතිඵල තාරකා විද්‍යාවේ පෙළපොත් අලූත් කිරීමට තුඩු දෙන බවක් පෙන්නුම් කරයි. මෙතෙක් නොදැන සිටි තාරකා මිලියන 400ක් ඊටඇතුළත්.…

ස්තී‍්‍රන්ගේ නිතඹෙහි හා කලවාවලත් පිරිමින්ගේ උදරය හරහාත් මේදය තැන්පත් වන්නේ ඇයි?

සිය ජීවිත  කාලයේ වැඩි කොටසකදී ස්තී‍්‍රන්ගේ සිරුරේ, පිරිමින්ට වඩා මේද වැඩි ප‍්‍රතිශතයක් පවතී. නිදසුනක් ගෙන බැලූවොත්, වසර 25 වෙද්දී සෞඛ්‍ය සම්පන්න බරක් සහිත කාන්තාවන්ගේ සිරුරේ මේදය…

ජලය ඥානාන්විතව ප‍්‍රයෝජනයට ගැනීම

ලොවපුරා මනුෂ්‍යයන්ට  මෙන්ම ඔවුන්ගේ විවිධාකාර වූ කි‍්‍රයාකාරකම් සඳහා පිරිසිදු, මිරිදිය සිහෙන ප‍්‍රමාණවලින් සැපැයීම ප‍්‍රධාන ගැටලූවක් බව පෙනී යයි.  කලාප හෝ ප‍්‍රදේශ මෙන්ම රටවල් අතරද ජලසම්පත් වෙනුවෙන්…

පෝච්චි කටෙන් ටිකක් බේරෙන්නේ නැතිව තේ වක්කරන්නම බැරිද?

ලංකාවේ අපට නම් තේ ගැන අමුතුවෙන් කියන්න දෙයක් නැහැ කියලා කෙනෙකුට හිතෙන්න පුළුවනි. ඒ වුනාට තේ පෝච්චිය ගැනත් එහෙම කියන්න පුලුවනිද? විවේකව ගත කරන අද දිනයේ…

විද්‍යාවේ අරමුණු

“සැමට විද්‍යා සාක්ෂරතාව” යන තේමාව යටතේ වසර දෙකක් තිස්සේ ඥානයේ ආනන්දය ඔබ වෙත ගෙන ආ තතු හදිසියේ යළිත් විද්‍යාවේ අරමුණු ගැන කතා කරන්නේ මන්දැයි කෙනෙකුට විමතියක්…

මානවයන් මෙන්ම චිම්පන්සීහුද සහයෝගිතාව අගයති

චිම්පන්සීන් සාමුහිකව වැඩ කිරීමට අකමැතිය යනුවෙන් ඇති මතය මෑතක සිදු කෙරුණු පර්යේෂණයකින් අභියෝගයට ලක්වේ අපේ පි‍්‍රමාටේස් ඥාති සොහොයුරන්වන චිම්පන්සීන්ගේ කෙලිලොල් හැසිරිම, දත් විදහා පා නගන අවංක…

ක්ෂීර පථයෙහි මග හැරුණු ස්කන්ධය පිළිබඳ අභිරහස විසඳීම

අපේ ක්ෂීර පථය මධ්‍යයේ සැගිටේරියස් ඒ තාරකාව (“Sagittarius A-star”) යන නමින් කළු කුහරයක් ඇති බව අප බොහෝ දෙනෙක් අසා තිබෙන්නට පුළුවනි.  ක්ෂීරපථය කුමන හැඩයකින් යුක්තද යන්න…