විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

ආලය ඇරඹෙන්නේ දැකීමෙන් ද? දැනීමෙන් ද?

‘දැක්ක ගමන් හිත බැදුනා’ එහෙමත් නැතිනම් ‘දුටුදා ඉඳලා ලූහු බැන්දා’ හෝ ඉංගී‍්‍රසියෙන් ‘love at first sight’ ආදී වශයෙන්  කියැවෙන්නේ ආලය, ආදරය,  පේ‍්‍රමය දෑසින් දැකීම හෙවත් දර්ශනය නිසා හට ගන්නා බවකි. “මං එයාට ආදරය කරන්න පටන් ගත්තේ එයාව මුලින්ම දැක්ක මොහොතේ ඉඳලයි” යනුවෙන් කියනු ඔබත් සමහරවිට අසා ඇති. එහෙත්, කෙනෙකු තවත් අයෙකුට ආකර්ෂණයවීමේදී  සම්බන්ධවන සංවේදය (sense), දැකීම පමණක් නොවේ යයි අලූත්ම පර්යේෂණ පෙන්නුම් කරයි.

‘ලස්සන ඇත්තේ දකින්නාගේ ඇස තුළයි’ යනුවෙන්  අප අතරේ ප‍්‍රකට කියමනක් තිබුණ ද ලස්සන සමහර අවස්ථාවල නිරික්සන්නාගේ සවන් යුගලයෙහි හෝ නාසයේ ද තිබිය හැකිය. පුද්ගලයෙකු තවත් පුද්ගලයෙකුට ආකර්ෂණයවීමේදී දර්ශනය හෙවත් දැකීම තරමටම එම තැනැත්තාගේ කටහඬ හා  එම තැනැත්තාගේ රැඳී සුවඳ ද(scent) වැදගත් විය හැකි යයි මෙම නව පර්යේෂණය  මගින් පෙන්නා දෙනු ලැබේ. මෙම අධ්‍යයනය සිදු කර ඇත්තේ වසර 30ක් තිස්සේ පළ කර ඇති පර්යේෂණ වාර්තා ගවේෂණය කිරීමෙනි. එම වාර්තාව නම් සඟරාවෙහි පළ කර Frontiers in Psychology  තිබේ.

‘මෑතක බොහොමයක් පිරික්සුම් මගින් අවධානය යොමු කෙරුණේ දෘශ්‍යමය ආකර්ෂණය කෙරෙහියි. නිදසුනක් ගතහොත් මුහුණෙහි හෝ සිරුරෙහි සිරියාව දැක්විය හැකිය’ යි අධ්‍යයනයේ ප‍්‍රධාන කර්තෘ අගතා ග්‍රොයෙකා කියා සිටියි. ඇය පෝලන්තයේ ව්රොක්ලෝ විශ්වවිද්‍යාලයෙහි පර්යේෂිකාවකි. කෙසේ වෙතත්, අනෙකුත් සංවේදනයන් සහ ඒවායේ ඉටුවන කාර්ය භාරය ගැන බොහෝ පර්යේෂණ සිදු කර ඇති අතර ඒවායින් සොයා ගනු ලැබූ කරුණු කරනා අමතක කර දැමිය නොහැකි යයි ඇය කියා සිටියි. සංවේදන මාර්ග තුනෙන්ම අන් අයව ප‍්‍රත්‍යක්ෂ කර ගැනීම හෙවත් ප‍්‍රග‍්‍රහණය කර ගැනීම  වඩාත් විශ්වාසය තැබිය හැකි මට්ටමේ මෙන්ම පුළුල් විවිධත්වයකින් යුක්ත තොරතුරු ලබා ගැනීමේ මාර්ගයක් විය හැකිය යි ග්‍රොයෙකා සඟරාවකට නිකුත් කළ පුවත් නිවේදනයක සඳහන් කරන්නීය.

ලිංගිකත්වය (ස්තී‍්‍ර – පුරුෂභාවය) සහ වයස සමගම පුද්ගලයාගේ කටහඬ මගින්ද පුළුල් ගතිලක්ෂණ පරාසයක් හෙළිකර ගත හැකිවේ. ආධිපත්‍යය හෙවත් ප‍්‍රමුඛතාව (dominance),  සහයෝගීතාව (cooperativeness),  චිත්තවේගී ස්වාභාවය(emotional state) සහ සිරුරේ ප‍්‍රමාණය පවා මෙකී පරාසයට අයත් වේ. තවද,  කෙනෙකු තුළ රැඳි සුවඳ ද පුද්ගලයා  පිළිබඳ එවන් ආකාරයේ තොරතුරු හෙළිකිරීමට හැකි බව මෑතක පර්යේෂණ දක්වයි.

මීට අදාළව ආකර්ෂණයේ විවිධ පැතිකඩවලට පරිණාමීය පැහැදිලි කිරීම් ගණනාවක් තිබිය හැකි යයි ග්‍රොයෙතා පෙන්වා දෙයි. දුරක සිට හෙළි කර ගත හැකි (ඒ කියන්නේ පෙනුමෙන් හා කට හඬින්) මෙන්ම ආසන්නයේ සිට හඳුනා ගත හැකි (ගන්ධය) ගති ලක්ෂණවල ප‍්‍රයෝජනය මෙම පරිණාමීය පැහැදිලි කිරීම්වලට එක් කර හැකිවේ.

මේ අතර Men’s Journal වෙබ් අඩවියේ පළ කරනු ලිපියක චැප්මන් සරසවියේ පර්යේෂකයෙකු වන කෙලී ගිල්ඩර්ස්ලීව් පෙන්වා දෙන අන්දමට ගන්ධය සහ ගන්ධ සන්නිවේදනය කාමාසක්ත බව සම්බන්ධයෙන් වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. මෙහිදී පෙනී ගියේ ආකාර්ෂණය සඳහා වැඩිම විභවයක් සහිත ගන්ධය ලෙස ස්තී‍්‍රන් සළකන්නේ තමන්ගේ ප‍්‍රතිශක්ති ජානයන්ට(immune genes) වෙනස් ප‍්‍රතිශක්ති ජාන සහිත පුරුෂයන්ගේ රැඳි සුවඳ බවයි. මෙහි කාන්තාවක් විසින් මෙලෙස ‘ඉව‘ කරනු ලබන්නේ පුරුෂයන්ගේ ප‍්‍රධාන පටක අනුකූලතා සකීර්ණය(major histocompatibility complex – MHC) විය හැකිය යන්නයි මෙයින් අදහස් කෙරෙන්නේ. මේ පිළිබඳව අධ්‍යයන බොහොමයක් කර ඇතත් සහකරුවා (පිරිමියා) තෝරා ගැනීමේදී මේ කාරණාව කෙතරම් දුරට බලපාන්නේ ද යන්න ගැන තවමත් ඇත්තේ දෙපැත්තටම ඇදෙන මිශ‍්‍ර සාක්ෂි පමණක් බව ගිල්ඩර්ස්ලිව් පෙන්වා දෙයි.

 

WebMD News, HealthDay  හි පළවූ Was It Love at First Smell? සහ Men’s Journal හි The Connection between Scent and Sexual Attraction යන ලිපි ඇසුරෙනි

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Google+ photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Google+ ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Basic HTML is allowed. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS

%d bloggers like this: