සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Archive for ‘මැයි, 2018’

දේශගුණ විපර්යාස ඵලවිපාක ගැන ඔට්ටු අල්ලන්න යෑම

දේශගුණ විපර්යාසයේ පිරිවැය  එක්සත් රාජධානියේ, එඩින්බර්ග් විශ්ව විද්‍යාලයේ වායුගෝලීය හා පරිසර විද්‍යා ආයතනයේ ඬේවිඞ්. එස්. රීයි විසිනි. ආර්ථික විද්‍යාව හා දේශගුණ විපර්යාස පිළිබඳ විද්‍යාව  යන දෙකටම පොදු  බොහෝ…

මිනිස් ජීවියා : චර්යාව කෙරෙහි සාංස්කෘතික බලපෑම් II කොටස

ජීව විශේෂයක් ලෙස ගත් කල. අප අනෙකුත් මිනිසුන්ගේ සමාගමෙහි අපගේ  ජීවිතය ගෙවා දමන සමාජ ජීවියෙකි. එඬේර කණ්ඩායම්, ගම්, පුරවර, රටවල් වැනි  විවිධ ආකාරයේ සමාජමය කණ්ඩායම් වශයෙන්…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 78: ස්වාධිපත්‍යය හෙවත් ස්වෛරීභාවය (Sovereignty)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් උත්තරීතර බලය යන අර්ථයෙන් ගත් විට ස්වාධිපත්‍යයට ආකාර හෝ අංග දෙකක් ඇත. ජ්‍යාත්‍යාන්තර නීතිය…

ගංවතුරට එරෙහි සටනට යුරෝපා අභ්‍යාවකාශ තාක්ෂණය

ලෝකයේ ස්වභාවික විපත්ති අතුරෙන් වඩාත්ම වියදම් දැරීමට සිදුවන්නේ ගංවතුර හානිය හේතුවෙනි.  ගෝලිය ගංවතුර හානි පිරිවැය බැලුවොත් යුරෝ මුදලින් බිලියන සිය ගණන් ඉක්මවනවා. සංවර්ධනයවෙන රටවල නිරන්තරයෙන්ම වාගේ…

සංසිඳවීමේ වියදම් ඉහළ යාම සහ පහළ වැටීම

දේශගුණ විපර්යාසයේ පිරිවැය  එක්සත් රාජධානියේ, එඩින්බර්ග් විශ්ව විද්‍යාලයේ වායුගෝලීය හා පරිසර විද්‍යා ආයතනයේ ඬේවිඞ්. එස්. රීයි විසිනි. ආර්ථික විද්‍යාව හා දේශගුණ විපර්යාස පිළිබඳ විද්‍යාව  යන දෙකටම පොදු  බොහෝ…

වේදනා නාශක හැටියට ශාක සාර යොදා ගන්නා ඔරං උටං

ස්වාභාවිකව හටගන්නා නිෂ්පාදන  ඖෂධ ලෙස යොදා ගැනීම සොයාගත් එකම සත්වයා මනුෂ්‍යාම නොවේ. ඖෂධ තනිකරම මානවයන්ගේ සොයා ගැනීමක් නොවේ. අනෙකුත් බොහෝ සත්වයෝ – ඔව්, කෘමීන්ගේ සිට පක්ෂීන්ගේ…

සුඛ වේදනාව අත්විඳිද්දී මොළයේ සිදුවන්නේ කුමක්ද?

සුඛය (pleasure) — ඒ කියන්නේ ආහාර, ලිංගික සම්භෝගය, මත්ද්‍රව්‍ය ආදියට ප‍්‍රතිචාර වශයෙන් අප තුළ ඇතිවන සුවදායක හැඟීම මෙහෙයවනු ලබන්නේ මොළයේ ප‍්‍රදේශ ගණනාවකම ඇති ස්නායු සම්පේ‍්‍රෂක (neurotransmitters…

මිනිස් ජීවියා : මානව සමාජය

ජීව විශේෂයක් ලෙස ගත් කල. අප අනෙකුත් මිනිසුන්ගේ සමාගමෙහි අපගේ  ජීවිතය ගෙවා දමන සමාජ ජීවියෙකි. එඬේර කණ්ඩායම්, ගම්, පුරවර, රටවල් වැනි  විවිධ ආකාරයේ සමාජමය කණ්ඩායම් වශයෙන්…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 77: ආණ්ඩුව (Government)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් සමස්තයක් වශයෙන් පුද්ගලයන් මෙන්ම සමාජය පාලනය කරන ආයතනය වන්නේ ආණ්ඩුවයි.  ආණ්ඩුව, සාමාන්‍යයෙන් මෙය සිදුකරන්නේ…

දත් බෙහෙත් සෑදි ඇත්තේ මොනවායින්ද?

දත් බෙහෙත් කිව්වාට මේක දත්වලින් හදන බෙහෙතක් නම් නොවන බව දත් බෙහෙත් පාවිච්චි කරන කවුරුත් දනිති. වෙළද දැන්වීම් වල මොනවා කිවත් දත් රෝග වලට බෙහෙතක් වශයෙන්…

භූ කම්පනවල සිට ගෝලිය උනුසුම්විම දක්වා

  දේශගුණ විපර්යාසයේ පිරිවැය  එක්සත් රාජධානියේ, එඩින්බර්ග් විශ්ව විද්‍යාලයේ වායුගෝලීය හා පරිසර විද්‍යා ආයතනයේ ඬේවිඞ්. එස්. රීයි විසිනි. ආර්ථික විද්‍යාව හා දේශගුණ විපර්යාස පිළිබඳ විද්‍යාව  යන දෙකටම…

තාපය, විශ්වයේ සෑම ද්‍රව්‍යයක්ම පසාරු කරයි

ගණිතය වඩාත්ම විවිධ ප‍්‍රපංච  සංසන්දනය කරන අතර ඒවා එකට එක්කරන කරන රහස් සාදෘශ්‍යයන්(analogies)  සොයා ගනී. වර්තමානයේ භෞතික විද්‍යාවේ වඩාත්ම මූලික නීතියක් වන්නේ ශක්තිය නිර්මාණය වන්නේද නැත,…

මිනිස් ජිවියා: ශාරීරික සෞඛ්‍යය

මිනිස් අප බොහෝ ආකාරවලින් අනෙකුත් සත්ත්ව විශේෂයන්ට සමාන වුවද, භාෂාව මෙන්ම චිත්තාව (thought) භාවිතා කිරීමට අපට ඇති හැකියාව හේතුවෙන් මේ මිහිතලය  මත අනෙකුත් ජීව ස්වරූප අතර අපි…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 76: රාජ්‍යය(The State)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් සිවිල් සමාජයට ප්‍රතිවිරෝධිව රාජ්‍යයක් යනු මායිම් වෙන් කරන ලද භුමිප්‍රදේශයක් තුල ක්‍රියාත්මක කිරීමට බලයක්…