සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Archive for ‘සැප්තැම්බර්, 2018’

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 95: දේපළ (Property)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් (ඉඩමක් හෝ ගොඩනැගිල්ලක් බඳු) ස්පෘශ්‍ය(tangible) නැතිනම් නිශ්චිත යමක් වේවා එහෙම නැතිනම් (කලා කෘතියක කර්තෘ…

මළ මිනිසෙකුගේ උදරෙයේ තිබූ බීජයකින් ගහක් පැලවේද?

ඛේදවාචකයක් ලෙස පෙනී යන එහෙත් වාසනාවකට මග පෑදීමට ඉවහල්වූ  කතාන්දරයක් මේ දිනවල අන්තර් ජාලයේ හුවමාරුවෙයි. ඉන් විස්තර කෙරෙන්නේ, ඝාතනයට ලක්වූ පුද්ගලයෙකුගේ බඩේ(උදරයේ) තිබූ අත්තික්කා ඇටයක් පැලවි…

දේශගුණ විපර්යාස මැද දිවි ගෙවීම: වඩාත් උණුසුම් ලොවකට මුහුණ දිම

2015 දෙසැම්බරයේ ලෝකයේ රටවල් 195 ක් පැරීසිියේ දේශගුණ සමුළුවට සහභාගි විය. ගෝලීය උණුසුම  ඉහළයාම සෙන්ටිග්‍රේඩ් අංශක 2 () සීමා කිරීමට එහිදී ඔවුහු එකඟ වූහ. 2017 ජූනියේ දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඞ්…

ජනවිකාස සංක්‍රමණය සහ ජනගහන වර්ධනය

ලෝකයේ රටවල් සංවර්ධනය වෙද්දී, ඒවායේ ජනගහනය වඩාත් සෙමින් වර්ධනය වන බවක් පෙනීයයි. අත්දැකීමෙන් පෙනීයන්නේ ජනගහනය වර්ධනය වන වේගය මන්දගාමී කිරීමට ඇති වඩාත් ඵලදායී ක්‍රමයන් වන්නේ උපත්…

පරිසර හිතකාමී ගොවිතැන, ක්‍රමයෙන් ජනප්‍රියවෙයි

ලෝකයේ ගොවිපල අතරින් තුනෙන් එකක් වඩාත් පරිසර හිතකාමී කෘෂිකාර්මික භාවිතයන් අනුගමනය කරන අතර ඒවා දිගටම ඵලදායීව  පවත්වාගෙන යන්නේ යැයි රටවල් පහක් තුළ විද්‍යාඥයන් 17 දෙනෙකු සිදුකළ…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 94: ආර්ථික ක්‍රම(Economic Systems)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් විවිධ රටවල ආණ්ඩු ආර්ථික කටයුතුවලට සම්බන්ධවන්නේ කුමන මට්ටමකටද යන්න රඳාපවතින්නේ ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ‘පැහැය’ හෙවත්…

පිළිකාව වළක්වා ගැනීම : තමන්ටම තමන් පිහිට වීම

පිළිකා රෝග  ස්වරූප බොහොමයකින් සිදුවන මරණ වළක්වා ජීවිතය පවත්වා ගෙනයාමේ අනුපාතයන් පසු ගිය වසර 50 ඇතුළත  පුදුමාකාර ලෙස ඉහළ ගොස් ඇතැයි සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්නුම් කරයි. එහෙත් පිළිකාව…

දේශගුණ විපර්යාස මැද දිවි ගෙවීම: විමෝචන උපරිම මට්ටමට අප පැමිණ ඇත් ද?

2015 දෙසැම්බරයේ ලෝකයේ රටවල් 195 ක් පැරීසිියේ දේශගුණ සමුළුවට සහභාගි විය. ගෝලීය උණුසුම  ඉහළයාම සෙන්ටිග්‍රේඩ් අංශක 2 () සීමා කිරීමට එහිදී ඔවුහු එකඟ වූහ. 2017 ජූනියේ දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඞ්…

ගෝලීය උණුසුම්වීම සුනාමි උවදුර වැඩිකරයි

මෙතෙක් වාර්තාවී ඇති ඉහළම සුනාමිය බාගදා ඇතිවන්නට ඇත්තේ ගෝලීය උණුසුම්වීම හේතුවෙනි. ඒ අනුව වඩාත් උණුසුම් ලෝකයක් යනු වඩාත් සුනාමි බහුල ලෝකයකි. ඇලස්කාවේ ටින්ඩෝල් ග්ලැසියරය කෙළවර ආසන්නයේ…

හිම, සුදු පාට ඇයි?

අප කවුරුත් හිම සම්බන්ධයෙන් සුන්දර හැඟීම් ඇතිකර ගන්නේ එය පතිත වන ඕනෑම තැනක සුදට සුදේ ඇතිරිල්ලක් මෙන් සියල්ල වසාගෙන පැවතීම නිසාවෙනි. එක යායට හිමෙන් වැසී සුදු…

සැලසුම්ගත ලෝකය: සෞඛ්‍යය තාක්ෂණය

අප ජීවත්වන ලෝකය වැදගත් විධි බොහොමයකින් හැඩ ගස්වනු ලැබ ඇත්තේ මිනිස් කි‍්‍රයාකාරකම් මගිනි. ජීවිතයට හා පරිසරයට එල්ලවන තර්ජන වළක්වා ගැනීම, ඉවත් කර දැමීම හෝ අඩුකර ගැනීම පිණිස…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 93: ආර්ථික විද්‍යාව(Economics)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ස්කොට්ලන්ත ජාතික ඉතිහාසඥයෙකු සහ දේශපාලන දාර්ශනිකයෙකු වූ තෝමස් කාලයිල්(1795-1881) විසින් ‘අඳුරු විද්‍යාව’ ලෙස නම්…

සාපේක්ෂතාවාදය තහවුරුවට අලුතෙන්ම එක්වන්නේ ඉතා වේගවත් තනි තරුවකි

ගුරුත්වය පිළිබඳව ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්ගේ පැහැදිලිකිරීම තහවුරුකිරීමේ සුවිශේෂී සම්පරීක්ෂණයක යෙදෙමින් තාරකා විද්‍යාඥයෝ අපේ මන්දාකිනියේ හෙවත් ගැලක්සියේ(අපේ මන්දාකිනිය: ක්ෂීර පථ මන්දාකිනිය = Milky Way Galaxy) මැද පිහිටි අධිදැවැන්ත…

දේශගුණ විපර්යාස මැද දිවි ගෙවීම: සිදුවිය හැක්කේ පාලනයක් රහිත වෙනසක් ද?

2015 දෙසැම්බරයේ ලෝකයේ රටවල් 195 ක් පැරීසිියේ දේශගුණ සමුළුවට සහභාගි විය. ගෝලීය උණුසුම  ඉහළයාම සෙන්ටිග්‍රේඩ් අංශක 2 () සීමා කිරීමට එහිදී ඔවුහු එකඟ වූහ. 2017 ජූනියේ දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඞ්…

ඉඩෝරයන්ට වැඩියෙන් ඔරොත්තුදෙන්නේ මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ ගස්ය

මීටර් 18ක පමණ වියන් උස සහිත ශාක ඇති වනාන්තර , ඊට වඩා උසින් අඩු හෝ වැඩි වනාන්තරවලට වඩා දරුණු ඉඩෝරයන්ට ඔරොත්තුදීමේ ශක්තියකින් යුක්ත බව චීනයේ සහ…