සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Archive for ‘ඔක්තෝබර්, 2018’

ළමුන්ට සෑම වසරකම ඉන්ප්ලුවන්සා එන්නත ලබා දීම ‘වැඩි වැඩ’ ක්ද?

සෑම වසරකම ඉන්ප්ලුවන්සා එන්නත ලබා දීම නිසා ඉන්ප්ලුවන්සාවෙන් ළමුන් ආරක්ෂාකිරීමට එන්නතට ඇති බලය අඩුවී යන්නේද? කොහෙත්ම නැතැයි පර්යේෂකයන් පිරිසක් පවසති. පසුගිය වසරේ ලබාදුන් මෙම එන්නත ඉන්ප්ලුවන්සාවට…

වයසට ගියත් ලිංගිකතාව(sex) වැදගත්

  වයසට යාමත් සමඟ  ශාරීරිකව කරදරකාරී තත්ත්වයන් ඇති වෙද්දී ජේෂ්ඨයන් සිය ලිංගික ජීවිතය  අත්හරිතැයි සාමාන්‍යයෙන් කල්පනා කෙරුණද එය එසේ නොවේයැයි නව අධ්‍යයනයක් පෙන්නුම් කරයි. එහි දැක්වෙන…

ගණිතමය ලෝකය: හැඩතල

 ගණිතය යනු  අමූර්ත(abstract) එමෙන්ම තර්කානුකූලව සම්බන්ධ වූ අදහස් ජාල ගොඩනැගීමට හා යොදා ගැනීමට අදාළ වන අවශ්‍යයෙන්ම චින්තන ක්‍රියාදාමයකි. මේ අදහස් බොහෝ විට පැනනගින්නේ විද්‍යාවේ එමෙන්ම තාක්ෂණයේ…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 99: ශ්‍රමය(Labour)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ශ්‍රමය යන්නෙන් සමස්ථයක් වශයෙන් ශ්‍රම බලකාය, විශේෂයෙන්ම වැටුප් උපයන සේවකයන් සහ ධනය නිශ්පාදනයේ දී ශ්‍රමිකයන්…

දුබල වීදි ආළෝකය වෙනුවට ප්‍රබල කෘතිම චන්ද්‍රයෙක්

මේ පුදුමය දැනවිය හැකි ආරංචිය අපට ලැබෙන්නේ චීනයේ, චෙන්ග්ඩු පුරවරයෙන්. හපන්කම සිදුකිරීමට සැලසුම් කරන්නේ සැබෑ චන්ද්‍රයාගේ බැබළීම කෘතීම චන්ද්‍රයෙකු යොදා ගනිමින් වර්දනය කිරීමෙනි. චීනයේ නිරිතදිග පිහිටි…

අනාගතය බලගැන්වීම: ලිතියම් අයන බැටරිය

ලිතියම් සැහැල්ලූ ලෝහයකි. ඒ නිසාවෙන් එහි බරට සාපේක්ෂව ලිතියම් වල ආරෝපණ රැගෙන යන අයන බොහොමයක් ඇත. එය ප‍්‍රමාණයෙන් කුඩා එහෙත් බලවත් බැටරි සෑදීමට මග පාදයි. ලිතියම්…

දැව සහ කැලෑ ගස් කැපීම ජගුවරයන්ට උපකාරයක් වේ ද?

මනාව පාලිත වන විද්‍යාත්මක මෙහෙයුම් මහා බළලුන් සංරක්ෂණයට මඟ පෑදිය හැකි ය. ඇමරිකා මහද්වීපවල විශාලතම මහා බළලුන්වන ජගුවරයන්ට(jaguars) සිය දිවි ගෙවිම පිණිස විශාල ඉඩකඩක් අවශ්‍ය වේ.…

ගණිතමය ලෝකය: සංකේතාත්මක සම්බන්ධතා

 ගණිතය යනු  අමූර්ත(abstract) එමෙන්ම තර්කානුකූලව සම්බන්ධ වූ අදහස් ජාල ගොඩනැගීමට හා යොදා ගැනීමට අදාළ වන අවශ්‍යයෙන්ම චින්තන ක්‍රියාදාමයකි. මේ අදහස් බොහෝ විට පැනනගින්නේ විද්‍යාවේ එමෙන්ම තාක්ෂණයේ…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 98: වෙළඳ පොළ(The Market)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ධනවාදී ආර්ථිකයන් හී කෙන්ද්‍රයෙහි ඇත්තේ වෙළඳ පොළයි. වෙළඳ පොළ යනු භාණ්ඩ, සේවා සහ සම්පත්…

බුද ග්‍රහයා බලා යන බෙපිකොලම්බු මෙහෙයුම හෙට ඇරඹෙයි

බෙපිකොලම්බු බුද මෙහෙයුම හෙට(2018 ඔක්තෝබර් 20 දා) අළුයම ප්‍රංශ ගයනාවේ කෞරවු හී සිට දියත් කිරීමට නියමිතයි. බෙපිකොලම්බු යුරෝපා අභ්‍යවකාශ ඒජන්සිය(European Space Agency) සහ ජපාන අභ්‍යවකාශ ගවේෂණ…

අනාගතය බලගැන්වීම: ජනතාවට බලය

අප බොහෝ දෙනා බැටරි ගැන සැලකිලිමත් වන්නේ බැටරි ප‍්‍රාණවත්ව තිබෙන විට නොව, අඩපණ වී හෝ සම්පූර්ණයෙන් අක‍්‍රිය වූ විටය. හිටි අඩියේ  අපේ ලැප්ටොප් පරිගණකය හෝ බුහුටි…

ගෝලීය උණුසුම සෙන්ටිග්‍රේඩ් අංශක 1.5කට සීමා කිරීමට නම්  දැඩි පියවර අවශ්‍යයි!

දේශගුණ විපර්යාස යෙහි දරුණුතම බලපෑම් මගහරවා ගැනීමට බලාපොරොත්තු ඇතිකර ගැනීමට නම්,  මානව වර්ගයා සතුව ඇත්තේ  සීමිත මඟක්  බව දේශගුණ වාර්තාවක් පෙන්වා දෙයි. ගෝලීය උණුසුම්වීම පූර්ව කාර්මික…

තනිකරම තණකවා හදන ගවයින්ගේ මස් කෑම පරිසරයට බලපාන හැටි

තනිකරම තණ බිම් වල තණකවා ඇති කරන ගවයින් ගෙන් ලබා ගන්නා මස් සඳහා ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඇති ඉල්ලුම එන්ට එන්ට ම වැඩි වෙමින් පවතී. මේ වැඩිවන…

ගණිතමය ලෝකය – සංඛ්‍යා II කොටස

ගණිතය යනු  අමූර්ත(abstract) එමෙන්ම තර්කානුකූලව සම්බන්ධ වූ අදහස් ජාල ගොඩනැගීමට හා යොදා ගැනීමට අදාළ වන අවශ්‍යයෙන්ම චින්තන ක්‍රියාදාමයකි. මේ අදහස් බොහෝ විට පැනනගින්නේ විද්‍යාවේ එමෙන්ම තාක්ෂණයේ…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 97: සැපයුම සහ ඉල්ලුම(Supply and Demand)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් අනේක වූ ජනතාව තමන්ගේ ආර්ථික සුඛවිහරණය පතා ක්‍රිය කිරීම මගින් වුව නොදැනුවත්ව හෝ සමස්තයක්…