සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Archive for ‘ජනවාරි, 2019’

හරිත-මිත්‍ර බලශක්තිය: අනාගත විසඳුම හයිඩ‍්‍රජන් ද?

ලාභදායී එමෙන්ම බහුලව ලබා ගත හැකි සංශුද්ධ  කාබන් සැපයුමක් විවිධාකාර ප‍්‍රයෝජන සඳහා සොයා ගත හැකි යයි දැන් මැඩ්රිඩ් හී තාක්ෂණික විශ්ව විද්‍යාලයේ සේවය කරන ඇල්බර්ටෝ ඇබැනාඬේස්…

ආපදාපන්න සතුන් රැකගැනීම පිණිස නගරවලට යොමු කිරීම

සතුන් වඳ වී යාමේ තර්ජනයෙන් වළක්වා ගැනීම පිණිස සංරක්ෂණවාදීන් බොහෝ විට සිදු කරන්නේ නව ගහනයන් යහතින් පැවැතීමට ඉඩ සලසන ප්‍රදේශ වෙත ආපදාපන්න () සතුන් යොමුකිරීමයි.   මෙම…

පොදු තේමා: විපර්යාසයේ රටා

සමහර වැදගත් තේමාවන් විද්‍යාව, ගණිතය සහ තාක්ෂණය පුරාවට ව්‍යාප්තව පවතින අතර අප සලකා බලන්නේ පුරාණ ශිෂ්ටාචාරයන් වේවා,  මනුෂ්‍ය ශරීරය වේවා, එසේත් නැතිනම් ධූම කේතුවක් වේවා  ඒ සෑම තැනකදීම ඒවා යළි යළිත්…

සියල්ලෙහි සුලමුල 4: උල්කාෂ්ම එන්නේ කොයිබින්ද? ඉතිරි කොටස

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

සියල්ලේ සුලමුල 4  : උල්කාෂ්ම එන්නේ කොයිබින්ද?

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

ඇන්ටාක්ටික් විලකින්, වැළලී ගිය  කුඩා සත්ව කුණුප සොයා ගැනේ

දක්ෂිණ ධ්‍රැවයේ සිට කිලෝමීටර් හය සියයක් ඔබ්බෙන් පිහිටි ඇන්ටාක්ටික් විලක වැළලී තිබූ ආදිකාලීන ජීවීන් පිළිබඳ සලකුණු සොයා ගැනීමට විද්‍යාඥයෝ සමත්වෙති. කවුරුත් පුදුම කරවමින් ඔවුනට සොයාගත හැකි…

හයිඩ‍්‍රජන් ආර්ථිකයක් කරා ?

ලාභදායී එමෙන්ම බහුලව ලබා ගත හැකි සංශුද්ධ  කාබන් සැපයුමක් විවිධාකාර ප‍්‍රයෝජන සඳහා සොයා ගත හැකි යයි දැන් මැඩ්රිඩ් හී තාක්ෂණික විශ්ව විද්‍යාලයේ සේවය කරන ඇල්බර්ටෝ ඇඩනාඩෙස්…

සතුන් දිය යට දී හුස්ම ගන්නෙ කොහොමද?

මෙය, නිවසක ඇති මාළු ටැංකියක් දෙස,  මුහුද වෙරළට වී මුහුද දෙස බලා සිටින විට අපේ හිතට නැගෙන ප්‍රශ්නයක් විය හැකියි. මිනිසුන් වන අප, වාතයේ ඇති ඔක්සිජන්…

පොදු තේමා: සංස්ථිතය(Conservation) සහ සමමිතිය (Symmetry)

සමහර වැදගත් තේමාවන් විද්‍යාව, ගණිතය සහ තාක්ෂණය පුරාවට ව්‍යාප්තව පවතින අතර අප සලකා බලන්නේ පුරාණ ශිෂ්ටාචාරයන් වේවා,  මනුෂ්‍ය ශරීරය වේවා, එසේත් නැතිනම් ධූම කේතුවක් වේවා  ඒ සෑම තැනකදීම ඒවා යළි යළිත්…

සියල්ලෙහි සුලමුල 3 – පදාර්ථය සැදී ඇත්තේ කුමකින්ද? II කොටස

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

සියල්ලෙහි සුලමුල 3 – පදාර්ථය සැදී ඇත්තේ කුමකින්ද?

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

පෘථිවිය උණුසුම් වෙද්දී  ගොවීන්ට දෙයාකාරයක කරදර

ගෝලීය උණුසුම් වීම අඛණ්ඩව පැවතීම හේතුවෙන් ගොවීන් දෙයාකාරයක ගැටලුවලට මුහුණ පා සිටින බව ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද පර්යේෂකයෝ පෙන්වාදෙති. සාගින්න ලොවපුරා ක්ෂණිකව ඉහළ යාමේ හැකියාව එක් අනතුරකි.…

හරිත-මිත්‍ර බලශක්තිය: මීතේන් ගැන සලකාබැලීම

  ඇබැනාඩේස්ට  මහාචාර්ය කාලෝ රුබියා  කියුදෙය පසුගිය බ්‍රහස්පතින්දා(10දා) තතු ලිපියේ සඳහන් වුවා මතකයි නේ? එය කැටිකොට දැක්වුවහොත් මෙසේයි. “මහාචාර්ය රුබ්බියා මට නිතරම කිවු දෙයක් තියෙනවා. හැමෝම කරන…

ක්වොන්ටම් ‍භෞතික විද්‍යාව ඔබ අප හිතනවාටත් වඩා ගූඪ විය හැකියි

මෙතෙක් අභිරහසක් ලෙස පැවති ක්වොන්ටම්  අධිස්ථාපනය (quantum superpositions) සිදු වන්නේ මවිතය දනවන සැඟවුණු යාන්ත්‍රණයකට අනුව බව නවතම පරීක්ෂණයකින් හෙළිදරව් වෙයි. ක්වොන්ටම් අධිස්ථාපනය යනු එකම විටක දී…

පොදු තේමා: නියතතාව සහ විපර්යාසය 

සමහර වැදගත් තේමාවන් විද්‍යාව, ගණිතය සහ තාක්ෂණය පුරාවට ව්‍යාප්තව පවතින අතර අප සලකා බලන්නේ පුරාණ ශිෂ්ටාචාරයන් වේවා,  මනුෂ්‍ය ශරීරය වේවා, එසේත් නැතිනම් ධූම කේතුවක් වේවා  ඒ සෑම තැනකදීම ඒවා යළි යළිත්…