සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Archive for ‘අගෝස්තු, 2019’

මේසා විශාල මොළයක් අලින්ට පරිණාමය වුණේ කාලගුණ විපර්යාස නිසාවෙන් ද?

මේසා විශාල මොළයක් අලින්ට පරිණාමය වුණේ කාලගුණ විපර්යාස නිසාවෙන් ද? දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ අලි ඇතුන් අපේ අවධානයට ලක්වන්නට අර්ධවශයෙන් හේතුවන්නේ ඔවුන්ගේ දැවැන්ත බව මෙන්ම රාජකීය විලාශයයි. ඒ…

ජල දූෂණය සහ ජල දූෂක වර්ගීකරණය

ජල දූෂණය සහ ජල දූෂක වර්ගීකරණය මූලය පදනම් කරගෙන වර්ගීකරණය මූලය හෙවත් මූලාශ්‍රය මත පදනම් කරගෙන ජලය කෙලසීම දෙවර්ගයක් ලෙස විස්තර කළ හැකියි. ලක්ෂ්‍යගත මූල හා…

සංජානනය: ඔබේ මොළය ‘වර්තමානය‘ නිර්මාණය කරන ආකාරය

ඔබේ මොළය ‘වර්තමානය‘ නිර්මාණය කරන ආකාරය How your brain creates ‘now’ “දැන්”(Now) කියන්නේ කුමකටද? එය, අපේ සංවේදක මගින් සොයා ගැනීමට හැකි, කොහේ හෝ ඔන්න ඔහේ තිබෙන…

හැමදෙයක්ම වැඩිහිටියන්ගේ පාලනයේ තියෙන්නේ ඇයි?

ලොව කොතැනක සිටියත් ප්‍රශ්න ඇසීම ළමයින්ගේ ස්වභාවයයි; සිරිතයි. මේ ලෝකයට අළුතෙන් ජනිතවන දරුවා තමන් අවට සිදුවන දෑ ගැන සිටින්නේ විමසිල්ලෙන්, කුතුහලයෙන්. මව තමන්ට බොන්න දෙන කිරි…

උගැන්වීම පිණිස වන බලපෑම් සහ හැඟැවීම්

අද ලෝකය තුළ විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය සීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත වුවත්, විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික  අභිවෘධියට විද්‍යා අධ්‍යාපනයේ සංවර්ධනය අවශ්‍යවේ.  විද්‍යා අධ්‍යාපනයේ දියුණුව ජනතාවට යහපත් ජීවන තත්ත්වයක් අත්පත් කර…

සියල්ලෙහි සුලමුල 31 : අප ‘සූර්’ වෙන්න පටන්ගත්තේ කොයි කාලේ ඉඳලා ද? II කොටස

ප්‍රකට  විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

සියල්ලෙහි සුලමුල 31 : අප ‘සූර්’ වෙන්න පටන්ගත්තේ කොයි කාලේ ඉඳලා ද?

ප්‍රකට  විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

ජල දූෂණයේ ගතිකයන්

ජීවයේ පැවැත්මට ජලය නැතුවම බැරි බව පුන පුනා කිවයුත්තක් නොවේ.  ඒ වගේම ජලය වැදගත් වන්නේ කොයි ආකාරයටද යන්න ද අමුතුවෙන් පැහැදිලි කළ යුත්තක් නොවෙයි. මේවා අද…

සංජානනය: ඔබගේ සංවේදනයන්ගේ සංජානනය II කොටස

ඇහුම්කන් නොදී සවන්දීම ශබ්දය ගතහොත් ශබ්දය නැතිනම් ඝෝෂාව පැමිණියේ කොයි දිශාවෙන්ද යන්න තීරණය කිරීමට පිරිසැකසුම් එක් වර්ගයක්   ඉඩ සලසයි.  අප එක ශබ්දයට ඇහුම් කන් දෙන අතර…

පරමාණු කියන්නේ මොනවාද?

ලොව කොතැනක සිටියත් ප්‍රශ්න ඇසීම ළමයින්ගේ ස්වභාවයයි; සිරිතයි. මේ ලෝකයට අළුතෙන් ජනිතවන දරුවා තමන් අවට සිදුවන දෑ ගැන සිටින්නේ විමසිල්ලෙන්, කුතුහලයෙන්. මව තමන්ට බොන්න දෙන කිරි…

උගෙනීම සාක්ෂාත්කරගන්නේ කෙලෙස ද?

අද ලෝකය තුළ විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය සීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත වුවත්, විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික  අභිවෘධියට විද්‍යා අධ්‍යාපනයේ සංවර්ධනය අවශ්‍යවේ.  විද්‍යා අධ්‍යාපනයේ දියුණුව ජනතාවට යහපත් ජීවන තත්ත්වයක් අත්පත් කර…

සියල්ලෙහි සුලමුල 30 : අපි දෙවියන් අදහන්නේ කවදා පටන් ද?

ප්‍රකට  විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

මාළු යාළු – නිදියෙනවාලු

මත්ස්‍යයෝ ජීවත්වෙන්නේ තනිකරම ජලයෙහියි. ගොඩ බිම සත්වයින් සංඛ්‍යාව බොහොමයි. සත්තු සුළු සංඛ්‍යාවක් දිය ගොඩ දෙකෙහිම වාසයකරනවා. උභයජීවීන් කියලානේ කියන්නේ. දිය ගොඩ කොතැන වාසය කලත් සත්තු අතරේ…

ග්‍රන්ථ සාර සංග්‍රහය: හයවැනි නෂ්ටප්‍රාප්තිය – අස්වාභාවික ඉතිහාසයක්

The Sixth Extinction: An unnatural History by Elizabeth Kolbert හයවැනි නෂ්ටප්‍රාප්තිය – අස්වාභාවික ඉතිහාසයක් එලිසබත් කොල්බර්ට්   “අතිශය ඛේදජනක ජීවවිද්‍යාත්මක අභියෝගයක් පිළිබඳ සිත් කාවදින පරිදර්ශනයක් එලිසබෙත්…

සංජානනය: ඔබගේ සංවේදනයන්ගේ සංජානනය

ඇස් දෙක වහගන්න. දැන් අත් දෙක ඉදිරියට දිගු කරන්න. ඊළඟට ඇඟිලි සොලවන්න පටන් ගන්න. හොඳයි ඔබට දැන් කියන්න පුළුවන්ද ඔබේ අත් කොහේද තියෙන්නේ කියාලා? ඇඟිලි සෙලවෙන…