සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

අහස රාත්‍රියට අඳුරු ඇයි?

ලොව කොතැනක සිටියත් ප්‍රශ්න ඇසීම ළමයින්ගේ ස්වභාවයයි; සිරිතයි. මේ ලෝකයට අළුතෙන් ජනිතවන දරුවා තමන් අවට සිදුවන දෑ ගැන සිටින්නේ විමසිල්ලෙන්, කුතුහලයෙන්. මව තමන්ට බොන්න දෙන කිරි දකින දරුවා, ඒවා සුදු පාට මන් දැයි විමසිලිමත් වෙනවා.  නිවසින් එළියට බැහැලා අහස දෙස බලද්දී අහස නිල් පාටට පෙනෙන්නේ ඇයි? සමනළයෝ මලින්මලට පියාඹන්නේ මොකෝ? ළමයාගේ ප්‍රශ්න ඇසීමේ මෙම ස්වභාවික ක්‍රියාවලිය බොහෝ විට පන්තිකාමරය තුල දී මොට වෙන බව නූතන අධ්‍යාපනඥයන්ගේ මතයකි.(තතු මේ ගැන සහ අධ්‍යාපනයට අදාල වෙනත් කාරණා සම්බන්ධව ලිපිමාලාවක් සඳුදා දිනවල ගෙන එනවා. කියවන්න). ළමාවියේ අපගේ සිතට ආ ප්‍රශ්න අපි වයසින් වැඩුණු පසුව නොඇසුවත් ඒවාට ලැබෙන පිළිතුරු දැන ගැනීමේ ආශාව අප බොහෝ දෙනාට අදටත් ඉතිරව තිබෙනවා.

එත් ඉතින් කවුද ඕවාට උත්තර බඳින්නේ? ප්‍රාථමික පාසල් මට්ටමේ ළමුන් අසන සැබෑ ප්‍රශ්නවලට, අදාළ ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂඥයන් පිළිතුරු සපයන කදිම ග්‍රන්ථයකි BIG QUESTIONS from Little People . . . and Simple Answers from GREAT MINDS.  එය ඇසුරෙන් සකසණු ලබන, අද සිට සෑම බදාදාවකම තතු  ගෙන එන මේ විශේෂාංගය ප්‍රශ්න අසන පොඩිහිටියන්ට මෙන්ම පොඩිකාලේ එවන් ප්‍රශ්න අහන්න බැරිවෙච්ච වැඩිහිටියන්ටත් එක්කයි.

Related image

 

අහස රාත්‍රියට අඳුරු ඇයි?

පිළිතුරු සපයනු ලබන්නේ Christopher Potter  විසින්

60 හැවිරිදි  Christopher Potter ගණිතය පිළිබඳ විද්‍යාවේදී උපාධියක් මෙන්ම විද්‍යාවේ ඉතිහාසයහා දර්ශනය පිළිබඳ විද්‍යාපති උපාධියක් ද හිමි අයෙක්. ප්‍රකට ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශක සමාගමක සංස්කාරවරයෙකු ලෙස  වසර ගණනාවක්ම  සේවය කළ හෙතෙම, පසුව වෘත්තීය ලේඛකයෙකු බවට පත්වුණා. මුල්ම කෘතියෙන් ජනප්‍රියභාවයට පත් Potter ගේ කෘති විවිධ භාෂාවන්ට පරිවර්තනය වෙලා තිබෙනවා. මේ වසරේ ජනවාරියේ ඔහු නැවතත් ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධවෙමින් Europa Editions UK හී සංස්කාරක අධ්‍යක්ෂ ලෙස පත්වී සිටිනවා.

අහස රාත්‍රියට අඳුරු ඇයි?

අපි පුංචි කාලේ  නිතරම ප්‍රශ්න අහනවා. එහෙම වුණත් අපි ලොකු වෙනකොට අපිට ලැජ්ජාවක් වගේ හිතේ කෝල ගතියක් හිතිලා, නිතර  නිතරම ප්‍රශ්න අහන එක අප නවත්තන්න බලනවා. සමහරවිට ඒ අපි නොදන්න දේවල් පිළිගන්න අපේ තියෙන  අකැමැත්ත  නිසා වෙන්නත් පුළුවන්. ඒත් ඒක  ඇත්තටම කනගාටු වෙන්න ඕනේ කරුණක්, මොකද ප්‍රශ්න අහන එක ඇත්තටම ඉතාම වැදගත් දෙයක්. අයින්ස්ටයින් වැනි විශිෂ්ට විද්‍යාඥයන් අන් අය අතරේ  විශිෂ්ටයන් බවට පත්වෙන්න අර්ධ වශයෙන් හේතු  වුණේ අනික් සියලු දෙනාට පැහැදිලි හා සාමාන්‍යයයි සිතූණු දේවල් පිලිබදව ඔවුන් ප්‍රශ්න අහපු නිසායි.

Related image

“අහස රෑට අඳුරු ඇයි?” කියන ප්‍රශ්නයත් (ඉහත කීවා වගේ) බැලූ බැල්මට හරි සරල ප්‍රශ්නයක්. එයට මුලින්ම දෙන්න පුළුවන් සරල පිළිතුර තමයි “හවසට ඉර බැස යාම” . ඒත්, ඒක ඒ තරම් හරියන උත්තරයක් නෙවෙයි වගේ.  මොකද මෙහිදී සූර්යයා චලනය වෙන නතිනම් ‘කොහේ හරි යන බවක්’   හඟවන නිසා. සූර්යයා සිතිජයට ඉහලින් ගමන් කරන බවක් පෙනෙන්නට තියෙන නමුත්  යථාර්ථය තමයි මේ චලනය, මේ ‘ගමන් කිරීම’ ඇත්තටම පෘථිවිය තම අක්ෂය වටා ගමන් කිරීම නිසා ඇතිවන්නක් බව. මෙහිදී අපිට පේන්නෙ සූර්යයා අහස හරහා ගමන් කරනවා වගේයි. ඉතින්  මේ සරල පැහැදිලි කිරීම පවා  සූර්යයා ට සාපේක්‍ෂව පෘථිවියේ චලිතය පිළිබඳ සිතීමට, ප්‍රශ්න ඇසීමට අප පොලඹවනවා. “අපි කොහොමද දන්නේ පෘථිවිය චලනයවෙනවා කියලා?” වගේ ප්‍රශ්න අපේ හිතට පහසුවෙන් නැගෙන්න පුළුවන්.

ඇතැම් වෙලාවට ප්‍රශ්නයක් පිළිබඳ සිතන්න හොඳම ක්‍රමය තමයි ඒ ප්‍රශ්නය ගැන ප්‍රශ්න කිරීම. අපේ මාතෘකාවෙන් අහන ප්‍රශ්නය තමයි, අහස රාත්‍රියට අඳුරු ඇයි? යන්නනේ. ඉතින් අපට පුළුවන් අහස ඇත්තටම රෑට අඳුරු ද? කියලා අහන්නත්, නේද?.

Related image

ඔබ ජීවත් වන්නේ ඇත්තටම විදුලි ආලෝකයෙන් පිරි නගරබද ප්‍රදේශවලින් බැහැරව, ගම්බද ප්‍රදේශයක නම් ඔබට ඇත්තටම දැකගන්න පුලුවන් වෙයි සඳ නැති රාත්‍රීයේ  පවා ඉතා දුර ඈත තරු වල එළියෙන් අහස යම් තරමක් ආලෝකමත් ව තියෙන බව. ගැඹුරින් සිතීමට හුරුපුරුදු වූ  ඇතැම් චින්තකයන් සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ  කල්පනා කරපු දෙයක් තමයි, අහස මීට වඩා දීප්තිමත් නැත්තේ මොකද කියන එක.

සමහර දාර්ශනිකයන් සහ විද්‍යාඥයන් කල්පනා කරන අන්දමට  විශ්වය සදහටම පවතිනවා නම් ඒ වගේම අපිරිමිත  විශ්වයේ  අනන්ත සංඛ්‍යාවක්  තරු පවතිනවා නම්, ඒ අනන්ත තරු වල ආලෝකයෙන් රාත්‍රී අහස ඇත්තටම ආලෝකමත් විය යූතුයි. කොහොමටවත්ම අඳුරු වෙන්න නම් බැහැ!

ඒ වුණත් විශ්වය – අභ්‍යාවකාශයම පුළුල් වෙනවා කියලා හිතන්න. ඒ ආකාරයට එන්ට එන්ටම  ප්‍රසාරණය වෙන විශ්වයක, ඈත තාරකා වලින් අපට ලැබෙන ආලෝකය තව තවත් දුරස් වෙනවා. රාත්‍රී අහස අඳුරු ඇයි කියන කාරණය සම්බන්ධයෙන් අපට  එයින් පැහැදිලිකිරීමක් කරගන්න, යම් ‘එළියක්’ ලබාගන්න  පුළුවන්.

රාත්‍රී අහස අඳුරු ඇයි යනුවෙන් ඔබ අහපු ප්‍රශ්නය, විශ්වය අසීමිත ද නැද්ද යන්න හා බැදුනු ගැඹුරු ප්‍රශ්නයක්. ඒ වගේම එය තවමත් විද්‍යාඥයන්ට පවා ප්‍රහේලිකාවක්ව පවතින ගැටලුවක්.

 

පරිවර්තනය කොට සකස් කළේ: දිල්රු කාවින්ද්‍යා

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Google photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Google ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Basic HTML is allowed. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: