ආලෝක දූෂණය: වසරක් පාසා රාත්‍රී අහස 9.6% කින් පමණ වඩාත් දීප්තිමත් වීම,  ‘රෑ තරු පෙනීමෙන්’ අප වළකයි!

Posted by

year as light pollution erases stars for everyone  යන ලිපිය ඇසුරෙනි.

by

Chris Impey, Chris Impey

University Distinguished Professor of Astronomy, University of Arizona

and

Connie Walker

Scientist, National Optical-Infrared Astronomy Research Laboratory

විශාල නගරවල ද,  කුඩා නගරවල ද මේ සෑම තැනකම මිහිපිට මිනිසාගේ සංවර්ධන කටයුතු හේතුවෙන්  රාත්‍රී අහස සාම වසරක් පාසාම 9.6%කින් වඩත්  ආලෝකමත් වෙයි. අනුග්‍රහය: Benny Ang/Flickr, CC BY

ඇරිසෝනා විශ්ව විද්යාලයේ, කොනී වෝකර්,ජාතික දෘශ්‍ය-අධෝරක්ත තාරකා විද්‍යා පර්යේෂණාගාරයෙහි ක්‍රිස් ඉම්පේ, විසිනි

මිනිස් ඉතිහාසයේ වැඩි  කාලයක් පුරාවට,  අඳුරු රාත්‍රී අහස නිවි නිවි දැල්වෙන ආලෝකයෙන් දීප්තිමත කළේ තරු වැල්ය. අඳුරු අහසේ බැබළෙන තාරකා අහස පමණක් නොව ලොකු පොඩි අප කාගේත් සිත් සතන් ද දැල්වීය. එහෙත් කාර්මික විප්ලවයෙන් පටන් ගෙන, කෘතිම ආලෝකය වැඩි වැඩියෙන් රාත්‍රියේදී නගර සහ සෙසු ප්‍රදේශ ආලෝකමත් වන විට, තරු අතුරුදහන් වීමට පටන් ගත්තේය.

අප දෙදෙනාද,  පර්යේෂණ සිදු කිරීම පිණිස අඳුරු රාත්‍රී අහස මත යැපෙන විද්‍යාඥයන් ගණනාවක් අතරේ අපේ පර්යේෂණ කරගෙන යන  තාරකා විද්යාඥයන්ය. පෘථිවියේඅඳුරුතම ස්ථාන සොයා ඒවයැ දුරේක්ෂ ඉඳිකිරීම්ස්ට  දශක ගණනාවක් තිස්සේ තාරකා විද්යාඥයින් වෙහෙසෙන්නේ ආලෝක දූෂණයෙන් වළකින්නයි.

අද බොහෝ මිනිසුන් ජීවත් වන්නේ නගරවල හෝ තදාසන්න ප්‍රදේශවලය. ඒවායේ අනවශ්‍ය ලෙස ත් රාත්‍රි අහසට කෘතිම ආලෝකය විහිදුවනු ලැබේ.  තරු වල දෘශ්‍යතාව නාටකාකාර ලෙස අඩු කිරීම පිණිස මෙය ඉවහල්විය. චන්ද්‍රිකා දත්ත පෙන්වා දෙන්නේ, පසුගිය දශකය පුරා, උතුරු ඇමරිකාව සහ යුරෝපය පුරා ආලෝක දූෂණය ස්ථායීව හෝ තරමක් අඩු වී ඇති නමුත් අප්‍රිකාව, ආසියාව සහ දකුණු ඇමරිකාව වැනි ලෝකයේ අනෙකුත් ප්රදේශ වල ආලෝක දූෂණය වැඩි වී ඇති බවයි.

කෙසේ වෙතත්, රාත්‍රියේ එළිමහන් ආලෝකය සඳහා බහුලව භාවිතා කෙරෙන LED වල නිල් ආලෝකය චන්ද්‍රිකාවලට  මග හැරෙන හෙයින් රාත්‍රී අහසේ ආලෝක දූෂණය අවතක්සේරුවී යාමට හේතු වේ.

Globe at Night  නමින් යුත් ජාත්‍යන්තර පුරවැසි විද්‍යා ව්‍යාපෘතියක්, මිනිසුන්ට එදිනෙදා රාත්‍රී අහස දකින්නට ලෑබෙන ආකාරය මැන බැලීම අරමුණු කරයි.

 Globe at Night සමීක්ෂණය, පරිශීලකයින්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ තමන්ට ඉහළින් ඇති අහසට වඩාත් ගැලපෙන්නේ සෑම එකක්ම විවිධ ආලෝක දූෂණ මට්ටම් නියෝජනය කරන පැනල අත්‍රෙන් කුමන පැනලයද  යන්න තොරා ගන්නා ලෙසයි. The Globe at Night, CC BY

කාලයත් සමඟ ආලෝක දූෂණය මැනීම

පුරවැසි විද්‍යාඥයින් මත විශ්වාසය තැබීම විවිධ ස්ථාන වලින් කාලයත් සමඟ රාත්‍රී අහසේ බහුවිධ මිනුම් ගැනීම පහසු කරයි.

ව්‍යාපෘතියට දත්ත සැපයීම සඳහා, ස්වේච්ඡා සේවකයන් දිනය සහ වේලාව, ඔවුන්ගේ ස්ථානය සහ ප්‍රාදේශීය කාලගුණික තත්ත්වයන් ඇතුළත් කරන්න මාර්ගගත වාර්තා පිටුව සෑම මසකම ඇතැම් රාත්‍රිවල හිරු බැස යෑමෙන් පසු පැයක් හෝ ඊට වැඩි කාලයක්. පිටුව ඉන්පසු පැනල් අටක් පෙන්වයි, ඒ සෑම එකක්ම එම වසරේ එම අවස්ථාවේ පෙනෙන තාරකා මණ්ඩලයක් පෙන්වයි – උදාහරණයක් ලෙස ජනවාරි සහ පෙබරවාරි වල ඔරියන් වැනි. ආලෝකය දූෂිත රාත්‍රී අහසක් නියෝජනය කරන පළමු පුවරුව, දීප්තිමත්ම තරු කිහිපයක් පමණක් පෙන්වයි. සෑම පුවරුවක්ම අඳුරු සහ අඳුරු අහස නියෝජනය කරමින් ක්‍රමානුකූලව වැඩි සහ දුර්වල තරු පෙන්වයි. ඉන්පසු සහභාගිවන්නා ඔවුන් අහසේ දකින දෙය පැනලයකින් එකකින් ගැලපේ.

Globe at Night කණ්ඩායම 2011 දී LEDs පුළුල් ලෙස භාවිතා කිරීම ආරම්භයේදීම, වාර්තා පිටුව සබැඳි යෙදුමක් ලෙස දියත් කරන ලදී. තුල මෑත පත්රිකාව, කණ්ඩායම සන්ධ්‍යා කාලයේ දී, සඳ එළියේ සිටින විට, වළාකුළු සහිත වූ විට හෝ වෙනත් හේතුවක් නිසා දත්ත විශ්වාස කළ නොහැකි වූ විට ලබාගත් දත්ත ලකුණු පෙරා ගත්හ. මෙය දත්ත ලක්ෂ්‍ය 51,000ක් පමණ ඉතිරි කර ඇති අතර, බොහෝ දුරට උතුරු ඇමරිකාවේ සහ යුරෝපයේ ලබා ගන්නා ලදී.

දත්ත පෙන්නුම් කරන්නේ රාත්‍රී අහස සාමාන්‍යයෙන්, සෑම වසරකම 9.6% දීප්තිමත් වේ. බොහෝ මිනිසුන්ට, අද රාත්‍රී අහස මීට වසර අටකට පෙර තිබූ අහස මෙන් දෙගුණයක් දීප්තිමත් ය. අහස දීප්තිමත් වන තරමට ඔබට දැකිය හැකි තරු අඩු වේ.

මෙම ප්‍රවණතාවය දිගටම පැවතුනහොත්, ඒ අද උපන් දරුවා දැන් තරු 250 ක් පෙනෙන ස්ථානයක ඔවුන්ගේ 18 වැනි උපන්දිනයේදී පමණක් තරු 100 ක් දැකිය හැකිය.

හේතු, බලපෑම් සහ විසඳුම්

රාත්‍රී අහසේ දීප්තිය වැඩි කිරීමට ප්‍රධාන වැරදිකරුවන් වන්නේ නාගරීකරණය සහ වැඩිවන භාවිතයයි එළිමහන් ආලෝකය සඳහා LED.

ආලෝක දූෂණය වැඩි වන තරමට, රාත්‍රී අහසේ එකම කොටස දෙස බලන විට පුද්ගලයෙකුට පෙනෙන තරු ප්‍රමාණය අඩු වේ. වම් පසින් ඇති රූපය අඳුරු අහසක ඔරියන් තාරකා මණ්ඩලය නිරූපනය කරන අතර දකුණු පසින් ඇති රූපය 100,000 පමණ ජනගහනයක් සිටින Utah හි Orem නගරය ආසන්නයේ ගෙන ඇත. jpstanley/Flickr, CC BY

ආලෝක දූෂණයෙන් මෙන්ම පෘථිවිය වටා කක්ෂගත වන චන්ද්‍රිකා සංඛ්‍යාව වැඩි වීම හේතුවෙන් අඳුරු අහසක් අහිමිවයාම, තාරකා විද්‍යාඥයින් ලෙස විද්යාව නිසි අයුරින් භාවිත කිරීමට ඇති අපගේ හැකියාවට තර්ජනයක් එල්ල කරයි; එනමුත් අඳුරු අහස අහිමිව යාම මනුෂ්‍යයාගේ සංස්කෘතික උරුමය අහිමි කිරීමක් වන හෙයින්   පාඩුවක් බැවින් ජනතාවට එදිනෙදා මෙම පාඩුව දැනේ. තරු පිරුණු රාත්‍රී අහස වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ කලාකරුවන්, ලේඛකයින්, සංගීතඥයන් සහ දාර්ශනිකයන්ට අණුප්‍රාණය ලබා දී ඇත. බොහෝ දෙනෙකුට, තරු පිරුණු අහසක් වෙනකකින් ලබා ගත නොහැකි විස්මයක් ලබා දෙයි.

ආලෝක දූෂණය, ශාක හා සතුන් නින්ද, පෝෂණය සහ ප්‍රජනනය නියාමනය කිරීමට භාවිතා කරන ආලෝකයේ සහ අඳුර දෛනික චක්‍රයට ද බාධා කරයි . ලෝකයේ ප්‍රධාන ජෛව විවිධත්ව ප්‍රදේශවලින් තුනෙන් දෙකක් ආලෝක දූෂණයෙන් බලපායි.

ආලෝක දූෂණය අඩු කරනු වස්, පුද්ගලයන්ට මෙන්ම ප්‍රජාවන්ට ද  සරල වෙනස්කම් සිදු කළ හැකිය . මීට උපකාරී වෙන රහස වන්නේ නිවැරදි ආලෝක ප්‍රමාණය, නියම ස්ථානයේ සහ නියම වේලාවට භාවිතා කිරීමයි. එළිමහනේ ආලෝක සවිකිරීමේ දී පහළට ආලෝකය යොමුවන පරිදි සිදු කිරීම, සුදු ආලෝකය වෙනුවට කහ පැහැති ආලෝකය විහිදුවන බල්බ භාවිතා කිරීම සහ විදුලි පහන් වෙනුවෙන් කාල ගණක(timers) හෝ චලන සංවේදක(මොටිඔන් සෙන්සොර්ස් ) bhaawithaya ආලෝක දූෂණය අඩු කිරීමට උපකාරී වේ.

ඊළඟ වතාවේ ඔබ ප්‍රධාන නගරයකින් හෝ වෙනත් ආලෝක දූෂණයක් ඇති ප්‍රභවයකින් ඈත්ව සිටින විට, රාත්‍රී අහස දෙස බලන්න. දළ වශයෙන්  ඔබට පියවි ඇසින් දැකිය හැකි තරු 2,500 ක දර්ශනයක් දැක ගත හැක. සැබවින්ම  අඳුරු අහස නැති කර ගත් යුතු නොවන සම්පතක් බව එවිට ඔබට ඒත්තු යනු ඇත.

The Conversation හී පළ වන Night skies are getting 9.6% brighter every year as light pollution erases stars for everyone  යන ලිපිය ඇසුරෙනි.

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.