සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘අභ්‍යවකාශ ගවේශනය’ category

බුද ග්‍රහයා බලා යන බෙපිකොලම්බු මෙහෙයුම හෙට ඇරඹෙයි

බෙපිකොලම්බු බුද මෙහෙයුම හෙට(2018 ඔක්තෝබර් 20 දා) අළුයම ප්‍රංශ ගයනාවේ කෞරවු හී සිට දියත් කිරීමට නියමිතයි. බෙපිකොලම්බු යුරෝපා අභ්‍යවකාශ ඒජන්සිය(European Space Agency) සහ ජපාන අභ්‍යවකාශ ගවේෂණ…

අඟහරු ලොව සැඟැවුණු දිය විලක් ඇති බවට විශ්වාසදායක හෝඩුවාවක්

ඇඟහරු  ග්‍රහායාගේ  දක්ෂිණ ද්‍රවය ආසන්නයේ අයිස් තට්ටුව යට කරදිය විලක් තිබෙන බව  දැන ගැනීමට යම් සාක්ෂි ඇතැයි පර්යේෂක පිරිසක් කියා සිටිති.  එම පුවත සනාත කෙරුණොත් එය…

සාපේක්ෂතාවාදය තහවුරුවට අලුතෙන්ම එක්වන්නේ ඉතා වේගවත් තනි තරුවකි

ගුරුත්වය පිළිබඳව ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්ගේ පැහැදිලිකිරීම තහවුරුකිරීමේ සුවිශේෂී සම්පරීක්ෂණයක යෙදෙමින් තාරකා විද්‍යාඥයෝ අපේ මන්දාකිනියේ හෙවත් ගැලක්සියේ(අපේ මන්දාකිනිය: ක්ෂීර පථ මන්දාකිනිය = Milky Way Galaxy) මැද පිහිටි අධිදැවැන්ත…

අභ්‍යවකාශ ගමන්වලට රොකට් නැතුවම බැරිද?

      1926 මාර්තු 16 දා ඇමෙරිකාවේ මැසචුසෙට්ස්  ජනපදයේ ඕබර්න්හිදී  ඇමරිකානු ඉංජිනේරු රොබට් ගොඩාඩ්  ලොව ප්‍රථම ද්‍රව ඉන්ධන  රොකට්ටුව විදීමට තැත් කළේය. එහෙත් එහි ගමන…

හිරු වෙත නිරික්සුම් මෙහෙයුම

නාසා ආයතනයේ පාකර් සූර්ය ගවේෂණයේ වගතුග නාසා පාකර් සුර්ය ගවේෂණ යානය දැන් සූර්යයා බලා ගමන් කරමින් සිටියි. සූර්යයාගේ දැවී අලුවී යන තරම් ඉතා අධික උෂ්ණත්වයකින් යුතු …

මේ ශත වර්ෂයෙහි දීර්ඝතම චන්ද්‍රග්‍රහනය අද!

21 වැනි සියවසේ (2000 – 2100) දිගම පූර්ණ චන්ද්‍රගහණය අද රත්‍රියේ (ජූලි 27/28) සිදුවෙයි. පූර්ණතාව ලෙස හඳින්වෙන ග්‍රහණ කලාවේ සම්පුර්ණ කාලය පැය 1යි, විනාඩි 42යි තත්පර57කි.…

2020 අඟහරු ගවේෂණ මෙහෙයුමට හෙලිකොප්ටර් යානා!

රතු ග්‍රහයා ලෙස හඳුන්වනු ලබන අඟහරු ලෝකයහි ඇති තුනී වායුගෝලයේ දී වුව පියාසර කළ හැකි සැහැල්ලු එහෙත් බලගතු කුඩා හෙලිකොප්ටර් යානයක් නාසා ආයතනය මගින් නිපදවනු ලැබ…

අඥාත ද්‍රව්‍යවලට විදුලි ආරෝපණයක් තිබිය හැකියි

ආලෝකය සමග කිසිම අන්තර් ක‍්‍රියාකාරිත්වයක් නැතැයි මෙතෙක් සැළකුණු අඥාත ද්‍රව්‍යවල (dark matter) ඉතා කුඩා විදුලි ආරෝපණයක් තිබිය  හැකි යයි අළුත් අධ්‍යයනයකින් පෙන්නුම් කරයි. විශ්වයෙන් හතරෙන් එකක්…

චන්ද්‍රයාගේ විෂ සහිත පැත්ත

ඇපලෝ අභ්‍යවකාශගාමින් සඳ ගමනින් පසු යළි පෘථිවියට පැමිණි පසු ඔවුන්ගේ අඳුම්වල ඇලී තිබූ දූවිලි ඔවුන්ගේ උගුර වන වීමටත්, ඇස්වලින් කඳුලු ගැලිමටත් මග පෑදිය. සඳ මත දූවිලි…

සූර්ය දිව්‍ය රාජයාට වයස කීයක් විතර ඇද්ද?

අප දන්න කියන කෙනෙකුගේ වයස නම් ඒ අයගෙන් හෝ ඒ අය දනන්නා හඳුනන කෙනෙකුගෙන් අසා දැනගන්න පුලුවන්.  නන්නාඳුනන කෙනෙකුගෙ වුණත් හැඳුනුම් පත හෝ උප්පන්න සහතිකේ ඇත්නම…

ග‍්‍රහලෝකයක් යනු කුමක්ද?

මේකත් අහන්න  ඕන ප‍්‍රශ්නයක්ද කියලා කෙනෙකුට එකවරම සිතෙන්නට පුළුවන.  අපේ සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයේ ග‍්‍රහලෝකයක විශේෂයෙන්ම බ‍්‍රහස්පති හෝ සෙනසුරු වැනි යෝධ කැපී පෙනෙන ග‍්‍රහයෙකුගේ අනුරූපයකට ඇඟිල්ල දිගුකොට ‘මෙන්න…

බහීර්ග‍්‍රහයන් සෙවීමේ නාසා ටෙස් මෙහෙයුම

අපේ සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයෙන් පිටත වෙනත් තාරකා වටා කක්ෂගතව ඇති  ග‍්‍රහලෝක හෙවත් බහීර්ග‍්‍රහයන්(exoplanets) ගැන නොයෙක් වර තතු මගින් අනාවරණය කරනු ලැබ තිබෙන පසුබිමක අද ලිපියෙන් කියැවෙන්නේ ඒ…

රැස් වළලු රේඛය(CORONAGRAPH)

රැස් වළලු රේඛයක් යනු මධ්‍යගත වස්තුවක ප්‍රභාවත් ආලෝකය අවහිර කරමින් එම වස්තුව වටා ඇති දුර්වල ආලෝකයට දුරේක්ෂය වෙත ඒමට අවකාශ සපයන උපකරනයකි. මේ උපකරණය සොයාගනු ලැබුවේ…

ස්ටෝන්හෙන්ජ් සෑදුවේ ප්‍රාග්-ඓතිහාසික ‘තාරකා විද්‍යාඥයන්’ ද?

හිසට ඉහලින්අහස දකින්න පුළුන් වුණු දා සිටම මිනිස් අප එහි අලංකාරයෙන් මෙන්ම වචනයට නැගිය නොහැකි ගුප්ත බවීන් පුදුමයට පත්වන්නෙමු. එහෙයින් ලොව පැරණිතම විද්‍යාව,  තාරකා විද්‍යායාව ලෙස…

නියුට්‍රිනෝ දඩයම

මේ මුලු විශ්වයේම  හසුකරගැනීමට වඩාත් අසීරු දේ ඇත්නම්  ඒ නියුට්‍රිනෝ විය යුතුයි.  නියුට්‍රිනෝ කියන්නේ අනුපරමාණුක, ස්කන්ධයක්  ඇත්තේම  නැති තරමේ අණුය. මේවා නිපදවනු ලබන්නේ සුර්ය හරයෙහි තාප…