සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘ඇයි? ඒ මොකෝ?’ category

ජීවිතය ගැන කියන බලගතු කේන්දරය

ජීවිතය ගැන කියන බලගතු කේන්දරය ජෛව රසායඥයින් වන  ජේම්ස් වොට්සන් සහ ෆ්‍රැන්සිස් ක්‍රික්  දෙදෙනා 1953නේ එක්තරා දවසක කේම්බ්‍රිජ්හි ආපන ශාලාවකට ගිහින් මෙන්න මෙහෙම  ප්‍රකාශයක් කරා:. “අපි…

මිනිසුන් තම විශ්වාසයන්ට පටහැනි සාක්ෂි ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට පෙළඹෙන්නේ ඇයි?

මිනිසුන් තම විශ්වාසයන්ට පටහැනි සාක්ෂි ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට පෙළඹෙන්නේ ඇයි? මිනිසුන් තම විශ්වාසයන්ට පටහැනි සාක්ෂි සහජයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ ඇයි? දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳව පුද්ගලයන් සිය අදහස වෙනස් කරන්නේ…

ජලය, සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව සහ ස්වස්ථතාව

ජලය, සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව සහ ස්වස්ථතාව ජලයේ අවශ්යතාව, වටිනාකම මෙන්ම ජල හිඟය ගැන අපි නිතර කතා කරන්නෙමු. එහෙත් මනුෂ්‍යයන් වශයෙන් අපේ සෞඛ්‍යට සහ සහ යහ පැවැත්මට ජලයෙහි…

ඔටුවන්ගේ මොල්ලියේ ඇත්තටම වතුර තිබෙනවාද?

ඔටුවන්ගේ මොල්ලියේ ඇත්තටම වතුර තිබෙනවාද? කාන්තාරයේ  ජීවත් වෙන්නට නම් ඔටුවන්, ඔවුන්ගේ මොල්ලියේ වතුර ගබඩා කර ගත යුතුයි,  එහෙම නේද?  එහෙමත් ම නැහැ. හැබයි, කාන්තාරයේ ගමන් බිමන්…

තනිකරම ඔක්සිජන් ආශ්වාස කළොත් මොකද වෙන්නෙ?

තනිකරම ඔක්සිජන් ආශ්වාස කළොත් මොකද වෙන්නෙ?  බොහොම හොඳ ප්‍රශ්නයක්.  අපට ඔක්සිජන් නොමැතිව ජීවත් වෙන්න බැහැ තමයි හැබැයි ඕනවාට වඩා ඔක්සිජන්  වැඩි වුනොත් එයත්  අපට හානිකරයි. ඒ…

ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහ අපජලය – 2

ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහ අපජලය අපජලය හා කර්මාන්ත මෑත වසරවල අපට දක්නට ලැබුණු සමාජමය හා පාරිසරික බලපෑම් හේතුවෙන් කර්මාන්තයේ අපජලය අඩු කිරීම සහ බැහැර කිරීමට පෙර එය…

අථත්‍ය තොරතුරු අභියෝගය: කොවිඩ්-19 පිළිබඳ ප්‍රධාන මිථ්‍යා කිහිපයක්

අථත්‍ය තොරතුරු අභියෝගය: කොවිඩ්-19 පිළිබඳ  ප්‍රධාන මිථ්‍යා කිහිපයක්  අදට(නොවැම්බර 3) යෙදී ඇති  එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණය කෙරෙහි ශොවිඩ් 19 දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරන බව කාගේත් විශ්වාසයයි. ශොවිඩ්…

ඇල්ගොරිතමයක් කියන්නේ කුමක්ද?

ඇල්ගොරිතමයක් කියන්නේ කුමක්ද? දත්ත වලින් වැඩකරන්නේ කොහොමද කියලා පරිගණක දැනගන්නේ කොහොමද? පරිගණක ඇල්ගොරිතම(algorithm) වලට සංකීර්ණ ගණිතය සම්බන්ධ වන්න පුළුවන්. එහෙත්, ඇල්ගොරිතමයක් පිළිබඳ සංකල්පය බොහොම සරලයි. පරිගණක…

ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහ අපජලය

ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහ අපජලය මානව සෞඛ්‍ය‍ය, සමාජ හා ආර්ථික සංවර්ධනය හා පරිසර පද්ධතිය උදෙසා හොඳ,  ගුණාත්මකභාවයෙන් යුතු ජලය  අත්‍යවශ‍යවේ. කෙසේ වෙතත්, ජනගහනය වර්ධනය වන විට එමෙන්ම…

පුරවරයන්ට සැපයෙන ජලය සුරක්ෂිතකිරීම වනාන්තර මගින් සිදු කෙරේ – 2

පුරවරයන්ට සැපයෙන ජලය සුරක්ෂිතකිරීම වනාන්තර  මගින් සිදු කෙරේ – 2 (මෙහි මුල් කොටස ඔක්තෝබර 12 දා පළවිය) මහ නගර, ජලය සහ වනාන්තර අතර සම්බන්ධය ක්‍රියාත්මකවන්නේ මට්ටම් තුනකදී…

පුරවරයන්ට සැපයෙන ජලය සුරක්ෂිතකිරීම වනාන්තර මගින් සිදු කෙරේ

පුරවරයන්ට සැපයෙන ජලය සුරක්ෂිතකිරීම වනාන්තර  මගින් සිදු කෙරේ ළඟපාත වේවා, දුර ඈත වේවා වනාන්තර මහා නගරවලට සැපයෙන ජලයෙහි සංචලනය, ගුණාත්මක බව මෙන්ම ලබාගනීමේ පහසුව කෙරෙහි බලපායි.…

ජල සම්පීඩ්‍යතාව සහ ජල පරිහරණය

ජල සම්පීඩ්‍යතාව ජලය මත පීඩනයක් ඇති කිරීම ඉතා අසීරු කාර්ය කි. ජලය සම්පීඩනය කිරීම කළ නොහැක්කකි. විශේෂයෙන්ම සාමාන්‍ය තත්ත්වයන් යටතේ එය කොහෙත්ම කල නොහැක්කකි. ඔබ ප්ලාස්ටික්…

ගෘහස්ථ ජල ඉල්ලුම පහත හෙලීමේ ලා අනුගමනය කළ හැකි පියවර

ගෙදර දොරේ ජල භාවිතය අඩු කිරීමෙහිලා සමාගම්, රජයන් සහ පුද්ගලයන් ක්‍රියාකාරී විය යුතු බව අපි පසුගිය සතියේ ලිපියෙහි සඳහන් කළෙමු. ගෙදර දොරේ ජල භාවිතය අඩු කිරීමේ…

කොවිඩ් 19 ට එරෙහි සටනට නව අවියක්: ආහාර වර්ණක

කොවිඩ් 19 ට එරෙහි සටනට නව අවියක්: ආහාර වර්ණක එක්සත් ජනපද ආහාර සහ ඖෂධ ෆෙඩරල් ඒජන්සිය(FDA -ආහාර සහ සෞඛ්‍යයට අදාළ නව නිශ්පාදන නියාමනය පැවරී ඇති ආයතනය) …