සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘ජීව ෙලා්කය’ category

මිහිතලය මත ජීවීන්ගේ තොග ගණන් ගැනීම

පෘථිවියෙහි ජීව ස්කන්ධය නව සමීක්ෂණයක් මගින් ජීවීන් අනුව විශ්ලේෂණය කෙරේ.   පෘථිවියෙහි ජීව ස්කන්ධය නව සමීක්ෂණයක් මගින් ජීවීන් අනුව විශ්ලේෂණය කෙරේ. ශාක අපේ මේ ග්‍රහලෝකය පාලනය…

මිනිස් සංහතිය ගැන මතකයට එක්වන කුකුල්ලු!

අපේ මේ ග්‍රහලෝකය පුරාවට ගෘහාශ්‍රිත කුකුලන් ඇතිකිරීම කොයි තරම් නම් පැතිරී ඇත්ද කියතොත්, අනාගතයේ යම් දිනයක මානව වංශික යුගයේ ගති ලක්ෂණ විදහා දැක්වීමේදී කුකුලන් ද ප්‍රධාන…

වයස්ගත වන ජනගහනයකට සත්කාරක සේවා සැපයීමේ අභියෝගය

නව වසරක් ආරම්භයේ අප අතරේ ඇති පුරුදු අතර වැඩිහිටියන්ට සැලකීමට විශේෂ වෙහෙසක් ගැනීම සඳහන් කරන්න පුළුවනි. අපේ මේ චර්යා බොහෝවිට සම්ප්‍රදායානුකූලයි. එහෙත් අප මෙ ලිපියේ සාකච්ඡාකරන්නේ…

අවුරුදු මිලියන 99ක්  ඇම්බර දුම්මලෙහි සිරවී සිටින කුරුමිණියෙක්!

මෙයට දශක කිහිපයකට පෙර නම් බීටල් කියන කොට අපේ මතකයට ආවේ ජෝන්, පෝල්, ජෝර්ජ් සහ රින්ගෝ ප්‍රමුඛ බීටල්ස් සංගීත කණ්ඩායමයි. ඒත් අප අද කතාකරන්න යන  බීටල්…

කාබන් ඩයොක්සයිඩ්වලින් පහසුවෙන්ම ගෘහභාණ්ඩ, ඖෂධ සහ ප්ලාස්ටික්

කාබන්ඩයොක්සයිඩ් යොදාගනිමින් ප්ලාස්ටික් රෙදිපිළි සහ අනෙකුත් ප්‍රයෝජනවත් නිෂ්පාදන මෙයට පෙර හැකියාව තිබුණට වඩා  වඩාත් කාර්යක්ෂමව වඩාත් ලාභයට තැනීමෙ ක්‍රමයක් පර්යේෂකයන් විසින් සොයා ගනු ලැබූ ඇත. Energy…

ශක්ති ප්‍රජාතන්ත්‍රීකරණය: ලාබදායී, හරිත බලය

විදුලිබල රථයක මූලික ශක්ති ගබඩා කිරීමේ දී  උපරි ධාරිත‍්‍රකය, විශ්වාසවන්ත සහායකයෙකුගේ කාර්ය භාරය ඉටු කළ හැකි නම් වෙහෙසට පත්ව සිටින බැටරි මත  ඇතිවන උපරිමබල විඛරය (peak…

මල ( අසූචි) පිළිබඳ දැවැන්ත ප්‍රශ්නයට ගෝලීය විසඳුමක් අවශ්‍යයි

මේ මිහිතලය මත ගොවිපල සතුන්ගේ සංඛ්‍යාව එන්ට එන්ට ම වැඩි වෙමින් පවතින අතර එමගින් කොපමණ නම් මල ( අසූචි) ද්‍රව්‍ය නිපදවෙන්නේ ද කියතොත් 2030 වර්ෂය වන…

ශක්ති ප්‍රජාතන්ත්‍රීකරණය: උපරිධාරිත‍්‍රකය(ultracapacitor)

බැටරියට විකල්පයක් වශයෙන් පැමිණි ඔහයිහෝ හි Standard Oil  සමාගමේ රොබට් රයිට්මයර් ‘සුපිරි ධාරිත‍්‍රකය’ ගැන අපි පසුගිය බ‍්‍රහස්පතින්දා ලිපියෙන් සාකච්ඡා කළෙමු. (මෙතැනින් කියවන්න) 1990 ගණන් වල සුපිරි…

ශක්ති ප්‍රජාතන්ත්‍රීකරණය: බැටරියට විකලපයක්

ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය ගැන කතා කරන විට අපට නිතැතින්ම සිහියට එන්නේ දේශපාලනය, මැතිවරණ ආදියයයි. එහෙත් ගියවර පළවූ ලිපියේ ‘විදුලිය ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී කරණයේ ප‍්‍රධාන මුරගලක් තමයි බැටරිය’ යනුවෙන් සඳහන් වූවා…

ඔරලෝසු  නොමැති යුගයේ මිනිසුන් උදේට අවදි වුණේ කොහොමද?

ඔරලෝසු  නොමැති යුගයේ මිනිසුන් උදේට අවදි වුණේ කොහොමද? වයස හෝ ස්ත්‍රිපුරුෂ භේදයකින් තොරව ඔරලෝසුවලට අප කවුරුත් කැමතියි.  නා නා විධ ස්වරූපයෙන් එමෙන්ම විවිධ හැඩ වර්ණ, පෙනුම…

අනාගතය බලගැන්වීම: විදුලිය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීකරණය

ශක්තිය ගබඩා කිරීමට ඇති ක්‍රම සියල්ල අතුරින් ලීතියම් අයන බැටරි වඩාත්ම වියදම් අධිකම ක්‍රමයක් බව අප පසුගිය ලිපියක කියෙව්වෙමු.  ඒත් යම් පමණක බලපෑම් හෝ පෙළඹවීම් කරණ…

පෘථිවිය කොපමණ වේගයෙන් භ්‍රමණය වෙනවාද?

පොළවේ බැමුම(පෘථිවියේ භ්‍රමණය) නියතයි. එසේ වුවද එහි වේගය රඳා පවතින්නේ ඔබ සිටිනා අක්ෂාංශය(latitude) මතයි. මෙන්න උදාහරනයක්: පෘථිවි පරිධිය(පරිධිය කීවාට, ඇත්තටම පෘථිවියේ විශාලතම ප්‍රදේශය වටා ඇති දුර)…

දවසේ කැලරි වැඩියෙන්ම දවාලන වේලාව කුමක් ද?

අපගේ ශරීරයේ අභ්‍යන්තර ඝටිකාව(ඔරලෝසුව)  කාර්යභාරයක් ඉටු කරන්නේ අප  වැඩියෙන්ම යුහුසුළුව සිටින අවස්ථාවල  සහ නිදිමත ගතියෙන් සිටින වේලාවන් හීදී පමණක් නොවන  බව අලුත්ම අධ්‍යනයකින් අනාවරණය වේ. අලුයම්…

යටගිය මහාද්වීපයක් ඇන්ටාක්ටිකාව යටින් සොයාගැනේ

ඇන්ටාක්ටිකාවේ අයිස් යට පෞරාණික මහද්වීපයක්, විනාශව ගිය යුරෝපීය චන්ද්‍රිකාවක ආධාරයෙන් සොයා ගැනිමට හැකිවී තිබේ. GOCE ලෙස කෙටියෙන් දැක්වෙන Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer  නම්…

අනාගතය බලගැන්වීම: සූර්යාලෝකය ගබඩා කිරීම

ශක්තිය ගබඩා කිරීම හා මුදා හැරීම සඳහා වන ප්‍රයත්න කිහිපයක් ගැන අපි පසුගිය සතියේ කතා කළෙමු. සූර්යාලෝකය, සුළං, රැලි බලය වැනි පුනර්ජනනීය මූලන්ගෙන් ලැබෙන ශක්තිය ගබඩ්ඩ…