විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘ටෙඩ් කතන්දර’ category

තෝරාගත් සාරසංග්‍රහ කළ ටෙඩ් කතන්දර, TED Talks in Sinhala

දරුවන්ට අධ්‍යාපනය නිරස ඇයි?

කොයිතරම් මුදලක් අපි දරුවන්ගේ අධයාපනයට වැයකලත්, පාසැල් වල ගුරු ශිෂ්‍ය අනුපාතය සතුටුදායක මට්ටමක පවත්වාගෙන ගියත්, අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක මට්ටම ඉහළ නැංවීමට යම්යම් දේවල් කලත් ඒ එකකින්වත් වර්තමාන…

අද්භූත දේවල් විශ්වාස කිරීමට අප පෙළඹෙන්නේ ඇයි? – මයිකල් ෂර්මර්

මම මයිකල් ෂර්මර්. සැකසිත් ඇත්තන්ගේ සමාජයේ අධ්‍යක්ෂ, ඒ වගේම ‘ස්කෙප්ටික්’ හෙවත් සංශයවාදියා නමැති සඟරාවේ ප‍්‍රකාශක. නොයෙක් ආශ්චර්යයන්, අතිමානුෂික ක‍්‍රියා පිළිබඳ කතන්දර, විද්‍යාව ලෙස එළිබස්සන අවිද්‍යාවන් වගේම …

ජන සමාජ කඩා වැටෙන්නේ ඇයි?

කලක් ඉතා විභූතිමත්ව පැවැති මායා, යුකටාන්, අනසාසි, අන්ග්කෝර් වට්. මහා සිම්බාබ්වේ වැනි ජනසමාජ සහමුලින්ම නැතිවී ගියේ මන්ද? ඇතැම් පුරාවිද්‍යාඥයන්ට අනුව ඊට හේතුව අතිශයින් උත්සන්න වූ පාරිසරික…

අනේ ගුරුභවතුනි!  විනෝදයෙන් විද්‍යාව උගන්වන්න

විද්‍යා ගුරුවරයෙක් ලෙස පත්වීම ලැබුණු වහාම මම ඒ ගැනබොහොම උදම් උනා. අවශ්‍ය පාඩම් ලක ලැහැස්ති කර ගැනීමටත්  බොහොම වෙහෙස මහන්සි වුණා. ඒත් ළමයි ඇත්තටම මගෙන් ඉගෙන…

විශ්වය අපට මෙතරම් පුදුම තැනක් වන්නේ ඇයි?

රිචඞ් ඩෝකින්ස් අපට හිතින් හිතා ගත හැකි පමණට වඩා විශ්වය බෙහෙවින් අසාමාන්‍ය විය හැකිය. ඒ් අප මුහුණ දුන් පරිණාමයේ  ස්වභාවයට අනුව ප්ලයිස්ටොසීන යුගයේ මානවයා ඇති දැඩි…

දවසකට විසිවරක්වත් සිනාසෙන්න.

රොන් ගුට්මන් සිනාවේ මහිමය සොයා දැනගැනීමට කළ පර්යේෂණ මා පටන් ගත්තේ කැලිෆෝනියාවේ බර්ක්ලි විශ්ව විද්‍යාලයේදී. අවුරුදු 30ක් තිස්සේ පලවුණු විශ්ව විද්‍යාලයේ පරණ වාර්ෂික පොත්වල තිබූ ශිෂ්‍යන්ගේ…

සදාචාරය අපේ සහජ උරුමයක් වුණේ කෙසේද?

දුක්මුසු අවස්ථාවක පසුවන තැනැත්තෙකු හා කතා කරන විට ඔබේ මුහුණ ද සිරුරද නිතැතින්ම දුක්මුසු ඉරියව්වක් ගන්නේ දුකටපත්ව ඇති පුද්ගලයා සමග සහකම්පනයක් ඇතිවීම නිසයි. දයානුකම්පාව, සහයෝගිතාවය, සාධාරණත්වය හා ප‍්‍රත්‍ය උපකාරය වැනි ගති ලක්ෂණ සාමාන්‍යයෙන් අප දකින්නේ හුදෙක් මනුෂ්‍යන්ට පමණක් අදාලවන ගුණාංග ලෙසයි. එහෙත් වානර හැසිරීම් පිලිබඳ විශේෂඥයෙකු වෙන විද්‍යාඥ ප්රාන්ස් ඩි වාල් ගේ මේ අපූරු ටෙඞ් කතන්දරය එම මතය අභියෝගයට ලක් කරමින් සදාචාරය පරිණාමයෙන්ම අපට උරුම වූවක්බව පවසනවා.

අපේ වැලගිය මුලගිය තැන්

මේ පොළොවේ ජීවත් වුණේ අප වැනි එකම මානව විශේෂයක්ය යන මතය සත්‍යක් නොවෙයි. කාලය ඔස්සේ ඈත ඈත අතීතයට ගියොත් ඇත්තටම අපට දැකගත හැකිවෙන්නේ මානවයන්ගේ මුතුන් මිත්තන් වශයෙන් සැලැකිය හැකි ආදි මානව විශේෂ කිහිපයක්ම එකම කාලයක ජීවත් වූ බවයි. මේ ආකාරයක විවිධ ආදි මානව විශේෂයන් ඇති වුණේ ඇයි? අපට පෙර විසූ නොයෙක් මානව විශේෂ ගැන විස්තර කරන මානව විද්‍යාඥ ලුවිස් ලීකිගේ මේ ටෙඩ්කතන්දරය අප සමගද අඩුම වශයෙන් වෙනස් මානව වර්ග තුනක්වත් ජීවත් වූබව පෙන්වා දෙනවා.