සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘පරිණාමය’ category

අපි හැමෝගෙම පියා කවුද?

ප්‍රෝටියම්(proteome) සහ ඒවායේ කාර්යභාරයන් අධ්‍යනය කරන පුරාවිද්‍යාත්මක අංශයවන පැලියොප්‍රොටියොමික්ස් (Paleo-proteomics) අපගේ අවසාන පොදු පූර්වජයා ගැන ආදිතම මානව ප්‍රවේණි සාක්ෂි හෙළිදරව් කරයි. කෝපන්හේගන්(Copenhegan) විශ්ව විද්‍යාලයේ පර්යේෂකයන්, ස්පාඤ්ඤයේ…

පරිණාමය ගැන හැඳින්වීමක්: සාදෘශ්‍ය, සමකාර්යතාව සහ වර්ගීකරණය

පරිණාමය තේරුම් ගැනීම චිත්තාකර්ශනීය මාතෘකාවක් වුවත් බොහෝදෙනකු පරිණාමය ගැන හිතන්නේ  අද අප ගෙවන ජීවිතයට එතරම් අදාළත්වයක් නැති මාතෘකාවක්හැ ටියටය. සමහරුන් පරිණාමය දකින්නේ කෞතුකාගාරවල ය. ඒ පොසිල…

මානව පරිණාමය හැඩගැසුණේ ශිෂ්ටාචාරය මගිනුයි

 මානවයන්  වන අප තවමත් පරිණාමය වන්නේ ද? පරිණාමය වීමට සාමාන්‍යයෙන් පරම්පරා ගණනාවක්ම ගත වන හෙයින් අප තවමත් පරිණාමයට ලක් වෙමින් සිටින්නේ දැයි කීම අසීරුය. එහෙත් නව…

පරිණාමය ගැන හැඳින්වීමක්: ව්‍යුත්පන්න පොදු අභිලක්ෂණ

පරිණාමය තේරුම් ගැනීම චිත්තාකර්ශනීය මාතෘකාවක් වුවත් බොහෝදෙනකු පරිණාමය ගැන හිතන්නේ  අද අප ගෙවන ජීවිතයට එතරම් අදාළත්වයක් නැති මාතෘකාවක්හැ ටියටය. සමහරුන් පරිණාමය දකින්නේ කෞතුකාගාරවල ය. ඒ පොසිල…

පරිණාමය ගැන හැඳින්වීමක්: වෘක්ෂය ගොඩනැගීම

පරිණාමය තේරුම් ගැනීම චිත්තාකර්ශනීය මාතෘකාවක් වුවත් බොහෝදෙනකු පරිණාමය ගැන හිතන්නේ  අද අප ගෙවන ජීවිතයට එතරම් අදාළත්වයක් නැති මාතෘකාවක්හැ ටියටය. සමහරුන් පරිණාමය දකින්නේ කෞතුකාගාරවල ය. ඒ පොසිල…

පරිණාමය ගැන හැඳින්වීමක්: වංශ ප්‍රවේනි සහ ක්ලේඩ(clade) හෙවත් ඒකවංශ

පරිණාමය තේරුම් ගැනීම චිත්තාකර්ශනීය මාතෘකාවක් වුවත් බොහෝදෙනකු පරිණාමය ගැන හිතන්නේ  අද අප ගෙවන ජීවිතයට එතරම් අදාළත්වයක් නැති මාතෘකාවක්හැ ටියටය. සමහරුන් පරිණාමය දකින්නේ කෞතුකාගාරවල ය. ඒ පොසිල…

ජනවර්ගය යන්න හුදු ලේබලයක් පමණයි — එහි විද්‍යාත්මක පදනමක් නැහැ

  වසර දහස් ගණනාවක් තිස්සේ පුද්ගලයින් හුවා දැක්වීමට මෙන්ම භේදබින්න කර වෙන්කිරීමට වර්ගය යන්න යොදා ගත්තත් එය ජාන විද්‍යාව මත ප්‍රතිෂ්ඨාපණය වූවක් නොවේ 19 සියවසේ මුල්…

අපේ අත් පා වල ඇඟිලි පහ බැගින් ඇත්තේ ඇයි?

අපේ විතරක් නෙවෙයි, පෘථිවිය මත ක්ෂීරපායීන් විශාල බහුතරයකටත් ඇත්තේ පා ඇඟිලි පහක් බැගින් හෝ අත් පා ඇඟිලි පහ බැගින්. කොහොම වුණත් එකකට පහයි. ඒත් ඉතින් අඩුත්…

ජීවන පරිසරය: ජීවයේ පරිණාමය(Evolution Of Life )

සජීවීන්(living things) හෙවත් ජීවත් වන දේවල්  ගැන ඈත අතීතයේ සිටම මිනිස්සු උනන්දුවක් හා කුතුහලයක් දක්වති. ලෝකයේ කොපමණ නම් විශේෂ ඇත්ද, එම ජීව විශේෂ කොයි ආකාරද, ඔවුන්…

මානව පුරාණය පිළිබඳ තවත් රහස් දකුණු අප‍්‍රිකාවේ ගුහාවකින් මතුවෙයි

නව හොමිනින් විශේෂයක් සොයා ගත් බව විද්‍යාඥයන් ප‍්‍රකාශයට පත් කොට දැනට වසර දෙකකට ආසන්නය. ඔවුන් එම විශේෂය හැඳින් වූයේ හෝමෝ නලෙඩි(Homo naledi) යනුවෙනි. (2015. 09. 15…

පරිණාමයේ යාන්ත‍්‍රණයක් ලෙස ස්වාභාවික වරණය

පරිණාමය පිළිබඳ සිද්ධාන්තය ගැන ඔබ අසා ඇති නම් චාල්ස් ඩාවින් යන නම ඔබ අසා ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. මන්ද පරිණාමවාදයේ පියා ලෙස සැලකෙන්නේ ද ඔහු නිසා වෙනි.…

මානව වර්ගයාගේ නිජ බිම කොහිද? දකුණු අප්‍රිකාව මෙන්ම නැගෙනහිර අප්‍රිකාවද හිමිකම් පායි

        නලෙඩි ෆොසිල(Naledi Fossils) සොයාගැනිමෙන් උද්ගත තත්ත්වය දකුණු අප්‍රිකාවෙන් මෑතක සොයා ගනු ලැබූ මානව ෆොසිල, මිනිසාගේ ප්‍රභවය ඇති වූ ස්ථානය පිළිබඳ විවාදය යළි මෙළවීමට දායක වී…

සුනඛයන්ගේ පරිණාමය දේශගුණ විපර්යාසයන්ට සම්බන්ධයි

උතුරු  ඇමරිකානු සුනඛයාගේ පරිණාමය, මෙයට වසර බිලියන 40 ට පෙර පැවති කාල පරිච්ඡේදයේදී ඇති වූ දේශගුණ විපර්යාසයට කෙළින්ම සමරූපීවන බව මෑතක සිදු කළ අධ්‍යයනයකින් සනාථ වෙයි.…

මිනිසා ගොවිතැනට යොමු වුණේ ඇයි?

අද ලෝකයේ ජනගහනය බිලියන 7.3 ඉක්මවයි. මේ මහා විශාල පිරිස අතුරෙන් සැම දෙනාම පාහේ තම පැවැත්ම සඳහා කෘෂිකර්මාන්තය (ගොවිතැන) කෙරෙහි රඳා පවතිති. අපේ ආහාර අපම නිපදවා ගැනීම…

පංච මහා නෂ්ටප්‍රාප්ත වීම්

  මේ ලෝකය ආරම්භ වූ දිනයේ සිට ජීවින් සමූහ වශයෙන් නෂ්ටප්‍රාප්ත වූ (වඳ වූ) මහා සිද්ධීන් ගැන විද්‍යාඥයෝ සඳහන් කරති. ඉන් වඩාත් ප්‍රකට සිද්ධිය වන්නේ මෙලොව…