සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘පුවත්’ category

ආහාර රස ගන්වන කුළු බඩු, ලොව පුරා ඖෂධ ලෙසද ජනප්‍රිය වෙයි

අත් කහ, කුරුඳු, කර්දමුංගු ආදී අපේ ආහාර වේල තවත් රස කර ගැනීමට යොදා ගන්නා ද්‍රව්‍ය වනාහී දිය වැඩියාවේ සිට සංකීර්ණ මානසික රෝගී තත්ත්වයක් වන ඩීමෙන්ෂියාව දක්වා…

ෆොසිල වාර්තාවේ මිලියන 600ක හිඩැස පිරවෙයි

තල ඇටයකටත් වඩා කුඩා ෆොසිලයකට මේ මිහිතලය මත න සත්වයින්ගේ අදෘශ්‍යමා මුල් කාලීන ඉතිහාසය අනාවරනය කිරීමට හැකිවෙයි. එපමණක් නොව, කලක් පැවති ප්‍රධාන පෙලේ පරිණාමීය විරුද්ධාභසයක්  යළි…

මුල්ම ඕස්ටේ‍්‍රලියානුවන්, පුරාණ ආදිවාසීන් බව නව අධ්‍යනයකින් සනාථ වෙයි

මුල්ම  ඕස්ටේ‍්‍රලියානුවන් වන්නේ ආදිවාසි ජනතාවද යන්න පිළිබඳව අද ඒකමතිකව පිළිගැනීමක් ඇතත් 2001 වසරේදී සිදු කළ අධ්‍යයනයකින් කියැවුණේ  ඊට ඉදුරාම වෙනස් අදහසකි. එසේ වුවද පසුගිය වසරේ ජූනියේදී…

ජාන ඉංජිනේරු කි‍්‍රස්පර් තාක්ෂණයෙන් ධාන්‍ය අස්වැන්න නංවන සාර්ථක තැතක්

දැනට වඩා 23%-31%ත් අතර ධාන්‍ය ප‍්‍රමාණයක් වැඩියෙන් ලබා ගැනීමට හැකි නව සහල් විශේෂයක්,  ජාන ඉංජිනේරු කි‍්‍රස්පර් තාක්ෂණය (CRISPR/Cas9 gene-editing  technology) යොදා ගනිමින් නිපදවීමට විද්‍යාඥයන් පිරිසක් සමත්…

ප්ලාස්ටික් කසළ මුහුදු කුරුල්ලන්ට ගෙන එන විපත්

සමහර මුහුදු පක්ෂීන්  ක්ෂණිකව පහලට පියඹා යන්නෙ මුහුදු ජලය මතුපිට ආසන්නයට එන  රසවත් ගොදුරක් ඩැහැගන්නා අටියෙනුයි. ඒත් ඔවුන් පුදුමයටත්, විමතියටත් පත් කරමින් ඔවුන්ගේ හොටයට හසුවන්නේ ප්ලාස්ටික්…

මිනිසකු පසුපස ආ ඊරියකගේ කතාව

යම් සිද්ධියක් හෝ කාරණාවක් සම්බන්ධයෙන් විචාර බුද්ධියෙන් සලකා බලනවා වෙනුවට ක්ෂණිකව තීරණයකට එලඹ, එයම පමණක් නිවැරදි යයි සිතන අයට විද්‍යාඥයන්ගෙන් ලද හැකි ආදර්ශය කුමක් ද කියා…

අපි‍්‍රකාවෙන් පිටත පැරණිතම මානව ෆොසිලය ඊශ‍්‍රායලයෙන් හමුවේ

පසුගිය වසර කිහිපය තුළ අලූතෙන් හමු වූ ෆොසිල, අප මනුෂ්‍යයන් බවට පත්වූ පරිණාමීය මඟ යළි විමසා බැලීමට මානව විද්‍යාඥයන්ට බලකරයි. මෙතෙක් අපි‍්‍රකානු මහාද්වීපයෙන් පිටත හමු වූ…

කිසිදා නොනිදන ශාක

කිසිදා නොනිදන ශාක සුර්යයා රාත්‍රියේ බැස නොයන්නේ නම් කෙ ත්වතුවල තිරිඟු සහ බාර්ලි වැඩිවේගයකින් වැඩෙයි. මේ ගැන සැලකිල්ල යොමු කරවන අන්තර්ජාතික විද්‍යාඥයන් පිරිසක් ඕනෑ කමින්ම හිරු…

මීමැස්සන්ට හානිකර පළිබෝධ නාශක සඳහා යුරෝපයේ පූර්ණ තහනමක්

යුරෝපා සංගමයේ නව නීති, හානිකර පළිබෝධවලින් මීමැස්සන්ට ආරක්ෂාව සපයයි. නියෝනිකොටිනොයිඞ (neonicotinoids) නමැති පලිබෝධ නාශකය එළිමහනේ භාවිත කිරීම තහනම් කෙරෙන යෝජනාවකට සහාය පළ කිරීමට යුරෝපා සංගමයට අයත්…

ශුද්ධ ඔක්සිජන් සංහනනයට සහනයක් ගෙන එයි

සංහනනයෙන්  වසර ගණනාවක් ගතවූ පසුව ද ඔක්සිජන් මොළයට සිදුවූ හානිය පුරණය කරන බවක් පෙනීයයි. සංහනනය(concussion) යනු සාමාන්‍යයෙන් සිහි නැතිවීමෙන් කෙළවර වන හිසට තදබල පහරක් වැදීමෙන් මොළයට…

තුන්වන සහශ‍්‍රයේ තරුණ පිරිස් අතරත් පැතළි -පෘථිවි මත දරන්නෝ…

ලෝකය වටකුරුය යන වාදයෙන් තොර  පරිසිද්ධිය ගැන තුන්වැනි සහශ‍්‍රයේ තරුණයන් අතුරෙන් තුනෙන එකක්ම මහා පටලැවිල්ලක හිරවී සිටිති. ලෝකය ගෝලාකාර යයි විශ්වාස කරන්නේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නවතම…

රැස් වළලු රේඛය(CORONAGRAPH)

රැස් වළලු රේඛයක් යනු මධ්‍යගත වස්තුවක ප්‍රභාවත් ආලෝකය අවහිර කරමින් එම වස්තුව වටා ඇති දුර්වල ආලෝකයට දුරේක්ෂය වෙත ඒමට අවකාශ සපයන උපකරනයකි. මේ උපකරණය සොයාගනු ලැබුවේ…

ජල බෝතල්වල ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් ඇතැයි අධ්‍යයනයක් හෙළි කරයි

එහෙත්, මනුෂ්‍යයන්ගේ සෞඛ්‍ය කෙරෙහි ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් බලපෑම කුමක් දැයි තවම හරිහැටි පැහැදිලි නැත. රටවල් කිහිපයක වතුර බෝතල්  පරීක්ෂාවට ලක් කරමින් සිදු කළ අධ්‍යයනයකින් අනාවරණය වී ඇත්තේ…

නොමිලේ ආලෝකය, නොමිලේ පිරිසුදු වාතය ප්‍රංශ ඇල්ගී ලාම්පුවේ ප්‍රතිඥාවයි

අපි තේරවිල්ලකින් ලිපිය පටන් ගමු නේද? තමන්ගේම විදුලිය නිපදවන, කාබන් ඩයොක්සිඩ් ඔක්සිජන් බවට හරවන, ක්‍රියා කරවීමට ස්විචයක් නොමැති එමෙන්ම පැය 24ම  වැඩකරන ලාම්පු වර්ගය කුමක් ද?…