සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘පුවත්’ category

කළුකුහරයක් ඡායාරූපයකට නැගීමේ අසීරු කාර්යය

  මෙලොව විද්‍යාඥයන් මුළු විශ්වයෙහිම මහත් ගුප්ත දෙයක් ලෙස දකින —  සමාවෙන්න,  දකින්න බැරි — වස්තුව හෝ දෙය හෝ හැටියට සැලකෙන්නේ කළු කුහරයයි. දකින්න පවා බැරි…

මුහුදු පත්ලෙන් තව තවත් කඳු සොයා ගැනේ

මෙයට කලින් සිතියම් නොකළ කඳු දහස් ගණනක් මුහුදු පත්ලෙන් සොයාගැනේ. සාගර පත්ල ගැන මෙතෙක් සකස් කල  වඩාත් විස්තරාත්මක සිතියමට ඒවා ඇතුල් කර ඇත. ජලයෙන් යට පිහිටා…

ආහාර ව්‍යාධිජනක අඩුකරගැනීමට ඓන්ද්‍රීය කෘෂිකර්මයෙන් උදව්

ඓන්ද්‍රීය ගොවිපොළ, වඩාත් ඉහළ විවිධත්වයක  පාංශු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට හා කෘමීන්ට තෝතැන්නකි. මේ තත්ත්වය, ආහාර මගින් බෝවෙන මාරක ව්‍යාධිජනක තර්ජනයට මුහුණ දීමේදී මහත් පිටිවහලක් විය හැකි යයි…

වායු දූෂණය, ශුක්‍රාණුවල ගුණාත්මකභාවය පහත හෙළයි

නාගරික ප්‍රදේශවල අපිරිසිදු වාතය මනුෂ්‍ය ශුක්‍රාණු මත බලපෑමක් ඇති කරනවා විය හැකියි. නව අධ්‍යයනයකින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඉතා කුඩා දූෂක අංශු ආශ්වාස නොකරන මියන්ට වඩා  එම අංශුවලට…

නින්දෙන් ගෙරවීම අනතුරුදායක ද?

බ්‍රිතාන්‍ය අගමැතිවරයෙකු වූ වින්ස්ටන් චර්චිල් නින්දෙන් ගොරවන්නෙකු  ලෙස ප්‍රකටය. වික්ටෝරියා මහ රැජින ද එලෙස යයි කියනු ලැබේ. එම කාරණයේ දී ඔවුන් තනිවී නැත. දළ වශයෙන් ගතහොත්…

පිරිමි උපත් පාලන පෙත්ත පිළිබඳ පරීක්ෂණ සාර්ථකවෙන ලකුණු

උපත් පාලනය පිළිබඳ වගකීම කලක් තිස්සේ පටන් වැඩිකොටම පැවරුණේ කාන්තාවන්ටය. ඒ සඳහා විවිධ ක්‍රම වෛද්‍ය විද්‍යානුකූලව වැඩි දියුණු කරනු ලැබ ඇති අතර ඒ අතරින් කාන්තාවන් අතරේ…

ග්ලයිපොසේට්වලට නිරාවරණයවීමෙන් පිළිකා අවදානම 41%න් වැඩිවෙයි.

පෙර සිදුකළ අධ්‍යයන පිළිබඳ නව පශ්ච-විශ්ලේෂණයක් (meta-analysis) මේ බව අනාවරණය කරයි.   ග්ලයිපොසේට් ලොව පුරා වැඩියෙන්ම භාවිත වන වල්පැලෑටි නාශකයයි. පිළිකා පිළිබඳ පර්යේෂන සඳහා වූ අන්තර්ජාතික…

ග්‍රහක ඝට්ටනයක් නොමැතිව වුවද ඩයිනසෝරයන් නෂ්ටප්‍රාප්තවන්නට ඉඩ තිබුණාද?

මිහිපිටින් ඩයිනසෝරයන් නම් දැවැන්ත උරගයන් තුරන් කළ ඒ මහා නස්පැත්තියට පෙරාතුව ඔවුන් කල් ගෙවූ ආකාරය දෙස නව කෝණයකින් බැලීමෙන් නූතන දේශගුණ විපර්යාසයන් ගැනද විද්‍යාඥයන්ට වඩාත් හොඳ…

අපේ ආහාර පද්ධතියෙහි තවමත් ප්‍රමුඛත්වය උසුලන්නේ භෝග කීපයක් පමණයි

ගෝලීය වශයෙන් ගත් කළ භෝග විවිධත්වයෙහි වර්ධනයක් සිදු වෙමින් පැවතියත් තවමත්, ලෝක කෘෂිකර්මාන්තයෙහි ආධිපත්‍යය පතුරුවන්නේ භෝග වර්ග කිහිපයක් පමණක් බව PLOS One. සඟරාවට වාර්තාවක් සපයමින් පර්යේෂකයන්…

හිතට වදදෙන අතීත මතකයන්

‘අතීත  මතකයන්ගෙන් පීඩනයට පත්වෙන්න එපා’ යයි මහා නාට්‍යකරු විලියම් ෂේක්ස්පියර් අපට අවවාද කරනවා. ඒත් බිඳුනු හදවතක වේදනාවෙන් දුක් විඳි අයෙකු හොඳාකාරව දන්න විදිහට ඒක ඔය කියන…

ඩිම්බ සොයා ශුක්‍රාණු යන මාරක ගමන

ශුක්‍රාණුවක් (sperm) ගත කරන ජීවිතය ලෙහෙසි පහසු එකක් නොවේ. ගැබ් ගෙළ (ග්‍රීවය) සිට ඩිම්බය දක්වා වූ ස්ත්‍රී ප්‍රජනක පථය, ශුක්‍රාණු නම් මේ ක්ෂුද්‍ර ධාවකයන්ට සපයන්නේ විනාශයෙන්…

අපේ අවයව සියල්ල අපට අවශ්‍යමද?

වෛද්‍ය විද්‍යාව සෑම විටම මනුෂ්‍යයන්ගේ ශරීරයට ගරුසරුවක් දක්වා නොමැත. ආදිකාලීන ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් වේතාලයන් මෙන් අපේ ශාරීරික කොටස් එකට තබා ගැනීම ගැන දැක්වු ණු නොසැලකිල්ල ගැන සිතන්න.…

මිනිස් මල යොදා ගඩොල් තැනීම

නිවසෙහි කක්කුසි කසළ වල දිය බස්වා, පිරියම් කිරීමෙන් අනතුරුව එහි ඉතුරුවන ද්‍රව්‍ය වේලෙන්නට හැරියාට පසුව සිදුවන්නේ කුමක් ද? මෙහෙමයි: ඔයින් කොටසක් අන්තිමේ දී පොහොර බවට පත්වෙනවා.…

ඩිජිටල් සේද මාවත

ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 200 ක වියදමින් චීනය එරට සංනිවේදන යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම පිණිස ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිත ව්‍යාපෘති ය  චීනය හෝ ආසියානු කලාපයට පමණක් නොව ගෝලීය…

වාර්තාවී ඇති සිව්වැනියට උණුසුම්ම වසර 2018 යි

වාර්තා තබා ගැනීම් ආරම්භ වූවාට පසුව, වඩාත්ම උණුසුම් වසර ලෙස 2018 වර්ෂය වාර්තා පොත්වලට එක්වෙයි. නාසා(NASA) ආයතනය සහ ජාතික සාගරික සහ වායුගෝලීය පරිපාලනය(National Oceanographic and Atmospheric…