සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘පුවත්’ category

ලුණු, කලින් සිතූතරම් සෞඛ්‍යයට හානිකර නැතිලු!

නව අධ්‍යයනයකින් ඉදිරිපත් වී ඇති මෙම අදහස, ලුණු පරිභෝජනය බින්දුවට බැස්සවීමට වලිකන සෙසු විද්‍යා කණ්ඩායම් සමග තිබෙන මතභේද යළි දැල්වීමට සමත් වෙයි. සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රකාශයට පත්ව තිබෙන…

ලොව ප්‍රමුඛතම ජීව ස්වරූපය ශාකයි!

පෘථිවියේ ජීව ස්කන්ධයෙන් බහුතරය සෑදී ඇත්තේ වෘක්ෂලතාදියෙන්ය. ඊළඟට ඇත්තේ බැක්ටීරියායි. අපේ මේ පෘථිවි ග්‍රහයා පාලනය කරනු ලබන්නේ ශාක මගිනි — අඩුතරමින් හුදු ස්කන්ධය සැලකුවොත් එය සත්‍යක්…

වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක ප‍්‍රවාද:යහපතට වඩා හානිය වැඩියි?

සාපේක්ෂ අවදානමට එරෙහි නිරපේක්ෂ අවදානම අහවල් අහවල් හේතුවෙන් පිළිකා සෑදේ යයි මිස පිළිකාව සෑදෙන්නට හේතුවක් නොවිය හැකි යම් දෙයක් ගැන ඔබ අසා තිබේ ද? අපට නිතර…

මානව වර්ගයාට එක් තනි උපන් ස්ථානයක් නැතැයි විද්‍යාඥයෝ කියති

නූතන  මානවයන් එක් තනි ස්ථානයක,  තනි ගහණයකින් සම්භවය ලද්දේය යන අදහස අත්හැරීමට දැන් කල් පැමිණ ඇතැයි පර්යේෂකයෝ කියා සිටිති. බොහෝ කාලයක් තිස්සේ විශ්වාස කෙරුණේ මානවායාගේ සම්භවය …

නොබෝකලකින්ම   වන්නාන්තර හරිතාගාර වායු උල්පත් විමේ අවදානමක්

ගෝලීය උණුසුම්වීමෙන් ඇතිවන බලපෑම්  සමනය කිරීමෙ ප්‍රයත්නවලිදී උපකාරී වීම වෙනුවට නිවර්තන කලාපවල  පිහිටි වනාන්තර වැඩි කල් නොගොසින්ම ගෝලීය උණුසුම්වීමට දායකවීමට ඉඩ ඇතැයි නව පර්යේෂණයක් දක්වයි. කාබන්…

වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක ප‍්‍රවාද: සංඛ්‍යා ලේඛන ගණිතමය විජ්ජාවන් ද?

බි‍්‍රතානඥයේ පළවන ටැබ්ලොයිඞ් ප‍්‍රමාණයේ පුවත්පතක් වන Daily Mail පත‍්‍රයේ වෙබ් පිටුවට පිවිසෙන්නෙකුට  තොරතුරු සම්භාරයකට දොර ඇර ගත හැකිය. සමහරක් තොරතුරු සිත සනසන සුළුය; සමහරක් අපව බිය…

වනාන්තර අසල ජීවත්වීම මොළයට හිත කරයි

වනාන්තර අසල ජීවත්වීම මොළයට හිතකරයි. කෑකෝගැසීම්, පාරිසරික දූෂණය සහ සීමිත ඉඩකඩක වැඩි දෙනෙකු ජීවත්වීම යන කාරණා නගරයක ජීවත්වන්නන්ට නිදංගත මානසික ආතතිය ඇති කළ හැකියි.  නගරවල ජිවත්වන්නන්නෝ…

මේ ශත වර්ෂයෙහි දීර්ඝතම චන්ද්‍රග්‍රහනය අද!

21 වැනි සියවසේ (2000 – 2100) දිගම පූර්ණ චන්ද්‍රගහණය අද රත්‍රියේ (ජූලි 27/28) සිදුවෙයි. පූර්ණතාව ලෙස හඳින්වෙන ග්‍රහණ කලාවේ සම්පුර්ණ කාලය පැය 1යි, විනාඩි 42යි තත්පර57කි.…

නොනවතින වසංගත : වහා ක‍්‍රියා කිරීමට සූදානමින් සිටීම

අද  මානවයා  විවිධ  ක්ෂේත්‍ර වල විශාල දීයුණුවක් අත්පත් කරගෙන තිබුණ ද මාරාන්තික මහා වසන්ගතයක් හට ගැනීමේ ඉඩකඩ වෙන කවරදාටත් වඩා වැඩිය. එය කොයිබින් පැමිණිය හැකිද? අපට…

පාංශු කාබන් සිතියම කඩොලාන සංරක්ෂණයට රුකලකි

ලොව වඩාත්ම කාබන් බහුල පරිසර පද්ධති අතරට කඩොලාන වනාන්තර ද එක්වෙයි. වායුගෝලයට මුදා හැරෙන කාබන් විමෝචන උරා ගන්නා ප්‍රයෝජනවත් කිඳාවන් ලෙස ඒවා ක‍්‍රියා කරයි. කඩොලාන වනාන්තරවල…

ප්‍රෝටීන් අධිකව ගැනීම පිරිමින්ගේ සෞඛ්‍යයට අහිතකර ද?

කිටෝ භෝජන හා ඇට්කින්ස් භෝජන වැනි දැන් ජනප‍්‍රිය වී ඇති භෝජන අධික ප්‍රෝටීන් වලින් සමන්විතයි. නව පර්යේෂණයක් පෙන්වා දෙන්නේ එවන් අධි ප්‍රෝටීන ආහාර භෝජන මැදි වයස්…

2020 අඟහරු ගවේෂණ මෙහෙයුමට හෙලිකොප්ටර් යානා!

රතු ග්‍රහයා ලෙස හඳුන්වනු ලබන අඟහරු ලෝකයහි ඇති තුනී වායුගෝලයේ දී වුව පියාසර කළ හැකි සැහැල්ලු එහෙත් බලගතු කුඩා හෙලිකොප්ටර් යානයක් නාසා ආයතනය මගින් නිපදවනු ලැබ…

ඇතැම් කී‍්‍රඩකයන්, බීමක් කටට ගෙන නොබී විසිකරන්නේ ඇයි?

  මෙවර රුසියාවේදී අවසන් වූ  21  වැනි ලෝක පාපන්දු ශූරතාවයේදී ඇතැම් කී‍්‍රඩකයන් බීම කටට ගෙන එවේලේම වාගේ කටින් පිටතට දැමීමේ රහස සොයා යමු. මේ වසරේ ලෝක…

චන්ද්‍රයාගේ විෂ සහිත පැත්ත

ඇපලෝ අභ්‍යවකාශගාමින් සඳ ගමනින් පසු යළි පෘථිවියට පැමිණි පසු ඔවුන්ගේ අඳුම්වල ඇලී තිබූ දූවිලි ඔවුන්ගේ උගුර වන වීමටත්, ඇස්වලින් කඳුලු ගැලිමටත් මග පෑදිය. සඳ මත දූවිලි…

ගංගාවන් මුහුදු මට්ටම වෙනස් කරන්නේ කෙසේද?

වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල මුහුදු මට්ටම ඉහලයෑමේ ආකෘති තුළින් ගංගාමුහුදට ගැලිම ගැන කරුණු දැක්වීමට පර්යේෂකයෝ  ප්‍රථම වතාවට සමත් වෙති. “ගංගා ජලය ගැලීම හේතුවෙන් මුහුදු මට්ටම් කොපමණ ඉහළ නගීද…