සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘පුවත්’ category

නිවාස නොමැතිකමින් ඇතිවන ව්‍යසනකාරී ජීවවිද්‍යාත්මක ඵලවිපාක

වීදිවල ජීවත්වීම ශීඝ්‍රයෙන් වයස්ගත වීම සඳහා බලපානවාදැයි අවබෝධ කර ගැනීම නිවාස අහිමි ප්‍රජාවට මෙන්ම රජයටද ප්‍රයෝජනවත් වනු ඇත 2013 වර්ෂයේදී සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ නගරයේ පදිංචියට පැමිණෙන සෙර්ජියෝ…

විද්‍යා අධ්‍යාපනය වැඩිදියුණුව සඳහා හොඳ ගුරුවරු අවශ්‍යයි

කාල් සේගන් කිව් කතාවකින් ලිපිය අරඹමු. “සෑම ශිෂ්‍යෙයකුම ආරම්භය සපයාගන්නේ ස්වභාවිකව උපත ලැබු විද්‍යාඥයෙකු හැටියටයි”. ඔහු කීවා හරියයි ඔබ කුඩා දරුවෙකු සමග මද වේලාවක් ගතකරද්දී ඔබටම…

දේශගුණ විපර්යාස නතර කිරීමට නම් ගමන් බිමන් අඩු කරන්න ඕනෑලු!

අප ගමන් බිමන් යන අන්දම වෙනස් කිරීමෙන් දේශගුණයට බලපෑම් ඇතිකරන විමෝචන අඩු කල හැකි බව නොදන්නා කෙනෙක් අද අප අතර නැති තරම්: වාහනයක් පදවාගෙන යනවාට වඩා…

චන්ද්‍රයා සෑදුණු අන්දම ගැන අළුත් මතයක්

මුල් කාලයේ පෘථිවිය වසා පැවති දරුණු (ඛනිජ සහ ඓන්ද්‍රීය ද්‍රව්‍ය මිශ්‍රනයක් වන) මැග්මා සාගරයෙන් චන්ද්‍රයා උපදින්නට ඇතැයි යනුවෙන් විද්‍යඥයන් අතරේ නව මතයක් ඉදිරිපත්වී තිබේ. චන්ද්‍රයාගේ සම්භවය…

ආතතියෙන් පෙළෙනවිට අප වැඩිපුර පැණි රස හොයන්නේ ඇයි?

  අසීරු අවස්ථාවලට මුහුණ දෙද්දී අප චොකලට් සහ වෙනත් කාබොහයිඩ්‍රේට සඳහා අපේ අශාව වැඩිවන්නේ මන්දැයි මොළය ගැන පර්යේෂණ පිරිසක් පැහැදිලි කරයි.  කාබොහයිඩ්‍රේට ශරීරයට වඩාත්ම ඉක්මනින් ශක්තිය…

කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වාර්තා බිඳහෙලන මට්ටමට ඉහළ යයි

පසුගිය වසර 800,000 තරම්වත් කාලයක නොතිබූ තරමට කාබන් ඩයොක්සයිඩ්(CO2) අපේ වායුගෝලයේ දැන් ඇත. හවායි හී, මෞනා ලෝවා නිරීක්ෂණාගාරයේ ජාතික සාගර සහ වායුගෝලීය පර්පිපාලනය() මගින් සිදුකරණ ලද…

හයිඩ්‍රජන් ඉන්ධන විශාල ප්‍රමාණයක් ඉක්මණින් නිපදවිය හැකි කුඩා උපකරණයක්

සූර්ය ශක්තියෙන් බලගැන්වෙන සංයුක්ත උපකරණයක් මගින් වාර්තා පිහිටුවිය හැකි වේගයෙන් හයිඩ්‍රජන් ඉන්ධන නිපදවිය හැකි බව අණාවරනය වෙයි. එක් රැස් කළ(සාන්ද්‍රිත) සූර්ය බලශක්තිය යොදාගනිමින් පිරිසිදු ඉන්ධන නිපදවීමට…

කළුකුහරයක් ඡායාරූපයකට නැගීමේ අසීරු කාර්යය

  මෙලොව විද්‍යාඥයන් මුළු විශ්වයෙහිම මහත් ගුප්ත දෙයක් ලෙස දකින —  සමාවෙන්න,  දකින්න බැරි — වස්තුව හෝ දෙය හෝ හැටියට සැලකෙන්නේ කළු කුහරයයි. දකින්න පවා බැරි…

මුහුදු පත්ලෙන් තව තවත් කඳු සොයා ගැනේ

මෙයට කලින් සිතියම් නොකළ කඳු දහස් ගණනක් මුහුදු පත්ලෙන් සොයාගැනේ. සාගර පත්ල ගැන මෙතෙක් සකස් කල  වඩාත් විස්තරාත්මක සිතියමට ඒවා ඇතුල් කර ඇත. ජලයෙන් යට පිහිටා…

ආහාර ව්‍යාධිජනක අඩුකරගැනීමට ඓන්ද්‍රීය කෘෂිකර්මයෙන් උදව්

ඓන්ද්‍රීය ගොවිපොළ, වඩාත් ඉහළ විවිධත්වයක  පාංශු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට හා කෘමීන්ට තෝතැන්නකි. මේ තත්ත්වය, ආහාර මගින් බෝවෙන මාරක ව්‍යාධිජනක තර්ජනයට මුහුණ දීමේදී මහත් පිටිවහලක් විය හැකි යයි…

වායු දූෂණය, ශුක්‍රාණුවල ගුණාත්මකභාවය පහත හෙළයි

නාගරික ප්‍රදේශවල අපිරිසිදු වාතය මනුෂ්‍ය ශුක්‍රාණු මත බලපෑමක් ඇති කරනවා විය හැකියි. නව අධ්‍යයනයකින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඉතා කුඩා දූෂක අංශු ආශ්වාස නොකරන මියන්ට වඩා  එම අංශුවලට…

නින්දෙන් ගෙරවීම අනතුරුදායක ද?

බ්‍රිතාන්‍ය අගමැතිවරයෙකු වූ වින්ස්ටන් චර්චිල් නින්දෙන් ගොරවන්නෙකු  ලෙස ප්‍රකටය. වික්ටෝරියා මහ රැජින ද එලෙස යයි කියනු ලැබේ. එම කාරණයේ දී ඔවුන් තනිවී නැත. දළ වශයෙන් ගතහොත්…

පිරිමි උපත් පාලන පෙත්ත පිළිබඳ පරීක්ෂණ සාර්ථකවෙන ලකුණු

උපත් පාලනය පිළිබඳ වගකීම කලක් තිස්සේ පටන් වැඩිකොටම පැවරුණේ කාන්තාවන්ටය. ඒ සඳහා විවිධ ක්‍රම වෛද්‍ය විද්‍යානුකූලව වැඩි දියුණු කරනු ලැබ ඇති අතර ඒ අතරින් කාන්තාවන් අතරේ…