විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘පුවත්’ category

නිවස තුළ පිරිසිදු වාතය යහපත් නින්දකට මග පාදයි

නිවාස අභ්‍යන්තරයේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න වාතාවරණයකට දායක වන ප්‍රධාන සාධකයක් වන්නේ පිරිසිදු වාතය බව අප කවුරුත් පාහේ දන්නා කරුණකි. එහෙත් බොහෝ නිවාස වල අලංකරණය සඳහා කළ නොයෙකුත්…

පස හොඳ නම් ලොවටම ආහාර හිඟ නොවේ

නූතන මිථ්‍යා අතර දැවැන්ත මිථ්‍යාවක් වන්නේ ඓන්ද්‍රීය කෘෂිකර්මාන්තය ‘නෛසර්ගිකවම ධරණීය’ යයි යන්නය. එහි අදහස වන්නේ පාරසරික සමතුලිතතාව ආරක්ෂාකරන,  ඒ වගේම සම්පත් ක්ෂයවීම වලක්වන ආදී යහපත් අංග…

භූ කාරක තල වාදයේ උදාව

පෘථිවි කබොල්ලෙහි කොටස් චලනය විම ආරම්භ වූයේ කොයි කාලයේ ද යන්න පිළිබඳ විවාදය මෑතක සොයා ගැනීම් හේතුවෙන් උණුසුම් වේ. පෘථිවියේ මුල් අවධිය බොහෝ දුරට අයිස්ලන්තය මෙන්…

මෙතෙක් සොයාගෙන නැති සාගර සත්තු කොපමණ නම් ඇද්ද?

සාගරයෙහි නැගෙන රැලි යට  අපේ පරිකල්පනය අභිභවා යන  සත්තු ජීවත් වෙති.  එහෙත් ඔවුන් අප බොහෝවිට දැකගන්නට ලැබෙන්නේ පණ පිටීන් නොව වාර්තා චිත්‍රපටවලය. එහෙත්, ඇත්ත වශයෙන්ම සාගරයෙහි…

ජීවිතයේ අඥාත ද්‍රව්‍ය(Dark Matter)

අප සෑම කෙනෙකුගේම ශරීර අභ්‍යන්තරයෙහි අභිරහසක් ගැබ්ව තිබේ. මිනිසුන්ගේ අන්ත්‍රයෙහි හෙවත් බඩවැල්වල ජාන පිළිබඳ විශ්ලේෂණයක් කරන විට හමුවූ DNA  කෙතරම් අනම් අසාමාන්‍ය ද යතොත් ඒවා විද්‍යාවට…

කලක් නවසීලන්තයේ විසූ මිනිස් උසැති පෙන්ගුවින්

අද ජීවතුන් අතර සිටින උසම පෙන්ගුවින් එම්පරර් (අධිරාජ) පෙන්ගුවින් විශේෂයයි. ඔවුන්ගේ ආදිතමයන් හා සංසන්දනය කරන විට එයත් උසක් දැයි සිතෙන තරම්ය. මන්ද,  ඇමරිකානු රැප් ගායක කේන්…

ශක්තිය ඉතිරි කරන එල්ඊඩි, ආලෝක දුෂණය වැඩිකරයි!

විදුලි බුබුළු වෙළඳ පොළ ගත්තොත් අද වැඩිම ඉල්ලුමක් ඇත්තේ එල්ඊඩි බල්බ් සඳහායි. හඳුන්වාදුන් අවධියේ මිල සාපේක්ෂව වැඩියෙන් පැවතුන ද අද වන විට එම ප්‍රවනතාව වෙනස්ව ගොස්…

ලිංගික හෝමෝන හා ඇදුම රෝග අවදානම

ලිංගිකත්වය (ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය) සහ යෞවනෝදය (වැඩිවියට පත්වීම) මීයන්ගේ මෙන්ම මනුෂ්‍යයන්ගේ ඇදුම රෝග අවදානම කෙරෙහි දැඩි ලෙස බලපාන බව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සිදුකළ පර්යේෂණයකින් පෙන්නුම් කරයි.…

ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරය නදියෙන් බැහැර වූවක්!

ලෝකඩ යුගයට අයත් ඉන්දු නදී ශිෂ්ඨාචාරය ආරම්භ වන්නේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 5500 දී පමණය. එම ශිෂ්ඨාචාරයෙහි උච්ච අවස්ථාව සලකුණු වන්නේ ඊට වසර 2000 කට පමණ පසුවය. එනම්…

මිහිතලය මත ජීවය ආරම්භ වීම: නව මතයක්

උල්කාෂ්ම විල් මතට කඩා වැටීම හේතුවෙන් පෘථිවිය මත ජීවය හට ගත් බවට සාක්ෂි ඉස්මතු වෙයි. මෙයට වසර බිලියන 4.1 කට පමණ පෙර පෘථිවියේ වූ කුඩා, උණුසුම්…

අභ්‍යවකාශ චාරිකාවල දී වාසි ගෙනෙන යීස්ට්

අභ්‍යවකාශගාමීන්ගේ අපද්‍රව්‍ය පෝෂක හෝ ප්ලාස්ටික් බවට හැරවීමට ක්ෂුද්‍ර ජීවීහු සමත් වෙති අභ්‍යවකාශ ගමන්වල යෙදෙන ගගනගාමීන් ගෙන යන සෑම දෙයකම බර හැකිතාක් දුරට සැහැල්ලූ කර ගත යුතුය.…

වසර මිලියන 280ක් පැරණි ෆොසිල කැලෑවක් අන්ටාක්ටිකාවෙන් සොයාගැනේ!

අද ලොව වඩාත්ම අයිස්මය මහාද්වීපය ලෙස සැලකෙන ඇන්ටාක්ටිකාවේ මෙයට වසර මිලියන 400 සිට 14 දක්වා කාලයේ දී ශාක වැඩිණ. මානව ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් පෘථිවිය උණුසුම් වෙද්දී  ඊට…

පෘථිවි භ්‍රමණය මන්දගාමී වෙද්දී ලබන වසරේ මහා භූමි කම්පාවල වැඩිවීමක්

පෘථිවියේ භ්‍රමණයෙහි වාරිකව සිදුවන මන්දගාමීත්වය හේතු කරගෙන ලබන වසරේදී දරුණු භූමි කම්පා සංඛ්‍යාවෙහි දැඩි වැඩිවීමක් ඇති වෙතැයි විද්‍යාඥයෝ කියා සිටිති. ලොව පුරා දරුණු ව්‍යසන පමුණුවන මාදිලියේ…

ඔරං උටං නව විශේෂයක් සොයා ගැනේ

සොයා ගන්නා විටත් නව විශේෂය දැඩි සේ ආපදාපන්න යයි විශ්වාස කෙරේ. ක‍්‍රි: ව: 2000 ගණන් වල මුලදී විද්‍යාඥයෝ ඔරං උටං එකිනෙකට වෙනස් විශේෂ දෙකක් හඳුනාගත්හ :…

ජෛව ඉන්ධන වගාව, හරිතාගාර වායු අඩුකිරීමට හේතුවෙයි

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ටෙක්සාස් හා කැලිෆෝනියා යන ජනපද දෙකෙහිම භූමි ප‍්‍රමාණයට සමවන වපසරියක සිදු කෙරෙන වගා මෙහෙයුමක් ගැන ඔබට පරිකල්පනය කළ හැකිද?  ඒ කියන්නේ වර්ග කිලෝමීටර…