සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘පුවත්’ category

මුව ආවරණ පැළඳීමේ වාසිය යළි තහවුරු කෙරේ.

කොවිඩ් 19 සම්ප්‍රේෂණය නතර කිරීමේදී මුව ආවරණ වල වාසිය යළි තහවුරු කෙරේ. මුව ආවරණයක් පැළඳ නැතිනම් කැස්සකදී නිපදවෙන බිඳිති අඩි 12 ක් තරම් දුරට ගමන් ගත…

ලෝකවාසීන්ට ආහාර සැපයීම සඳහා මුහුදු ජලයෙහි භෝග වගාකිරීම

මිලියන ගණනක් වූ ජනතාවට ආහාර සැපයීම සඳහා මුහුදු ජලයෙහි භෝග වගාකිරීම පාංශු ජීව විද්‍යාඥයෙකු සහ ෂෙෆීල්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ධරණීය ආහාර ආයතනයේ (University of Sheffield’s Institute for…

සුදු වූ  කෙස් ආතතිය අඩු වූ විට යළි තිබූ පැහැයටම හැරෙයි

සුදු වූ  කෙස් ආතතිය අඩු වූ විට යළි තිබූ පැහැයටම  හැරෙයි කෙස් පැහීම වයසට යන විට බොහෝ දෙනා අත්දකින සංසිද්ධියක් වුවත්,  ඉන් සැලකිය යුතු පිරිසක්, හිස…

දෙපයින් ඇවිද ගෙන ගිය පෞරාණික කිඹුලන්

දෙපයින් ඇවිද ගෙන ගිය පෞරාණික කිඹුලන් ලෝකයේ කොතැනක හිටියත් කිඹුලන් ඇවිදින්නේ එකම තාලයකට නේ. පාද හතර පාවිච්චි කරමින් දෙපැත්තට පැද්දි පැද්දි  කිඹුලන් බාව ඇදගෙන යන ගමන…

එළු කිරිවලින් අඩු වියදම් පිළිකා ඖෂධයක්

එළු කිරිවලින් අඩු වියදම් පිළිකා ඖෂධයක් එළුවන් නිපදවන කිරෙන් සුලබ පිළිකා ඖෂධයක් නිපදවීමට හැකි වන පරිදි එම සතුන් ප්‍රවේණි විද්‍යාත්මකව වෙනස් කිරීමෙන් (එම) ඖෂධයේ මිල බෙහෙවින්…

නූතන මානවයන්ට නියැන්ඩර්තාල් DNA වලින් වාසියක්?

නූතන මානවයන්ට නියැන්ඩර්තාල් DNAවලින් වාසියක්? අද ජීවත්වන සමහර ජනතාවන් අතර පවතින නියැන්ඩර්තාල් විශේෂයේ DNA  (එම ජනතාවන් අතර) ගබ්සාවන් (ගර්භපාතයන් = miscarriage) ඇතිවීමේ අවස්ථා අඩු කිරීමට මෙන්ම…

පුරවර ගොඩනැගෙද්දී මදුරුවන්ගෙන් රෝග බෝවීම ඉහල යාමේ අවදානමක්

පුරවර ගොඩනැගෙද්දී මදුරුවන්ගෙන් රෝග බෝවීම ඉහල යාමේ අවදානමක් මනුෂ්‍යයන්ට දෂ්ටකර ඩෙංගු, සිකා සහ අනෙකුත් වෛරස පතුරුවා හරින්නෙකු හැටියට  Aedes aegypti මදුරුවා ලෝකයේ බොහෝ ප්‍රදේශවල කුප්‍රකට ය.…

මහා වසංගත නතර කරන්න නම් වනහරණය නවත්වන්න

මහා වසංගත නතර කරන්න නම් වනහරණය නවත්වන්න වන සතුන්ගේ වාසස්ථාන එලෙසම තිබෙන්නට හැරියොත් වෛරස මගින් මිනිස් ජීවිත වැනසීමට ඇති ඉඩකඩ අඩුවෙයි. සාර්ස්(SARS), ඉබෝලා සහ දැන් SARS-CoV-2:…

ප්‍රතිශක්තිය යන්නෙන් සැබැවින්ම අදහස් කරන්නේ කුමක් ද?

ප්‍රතිශක්තිය යන්නෙන් සැබැවින්ම අදහස් කරන්නේ කුමක් ද? Covid-19 හටගන්වන නව කොරෝනා වෛරසය වන SARS-CoV-2  කෙරෙහි  ප්‍රතිදේහ ගොඩ නැංවීම සඳහා වූ රුධිර පරීක්ෂණයකට ‘හදිසි අවස්ථා අනුමැතියක්’ එක්සත්…

තාරකා විද්‍යාඥයෝ අලුතෙන් සුළු ග්‍රහලෝක 139ක් සොයාගනිති

තාරකා විද්‍යාඥයෝ අලුතෙන් සුළු ග්‍රහලෝක 139ක් සොයාගනිති අඥාත ශක්ති සමීක්ෂ්ණයේ( Dark Energy Survey or DES) දත්ත යොදාගනිමින් අභ්‍යවකාශ පර්යේෂණයේ යෙදෙන පර්යේෂක කණ්ඩායමක් අපේ සූර්යා වටා කක්ෂගතව…

අපි හැමෝගෙම පියා කවුද?

ප්‍රෝටියම්(proteome) සහ ඒවායේ කාර්යභාරයන් අධ්‍යනය කරන පුරාවිද්‍යාත්මක අංශයවන පැලියොප්‍රොටියොමික්ස් (Paleo-proteomics) අපගේ අවසාන පොදු පූර්වජයා ගැන ආදිතම මානව ප්‍රවේණි සාක්ෂි හෙළිදරව් කරයි. කෝපන්හේගන්(Copenhegan) විශ්ව විද්‍යාලයේ පර්යේෂකයන්, ස්පාඤ්ඤයේ…

විටමින් D සහ කොවිඩ් 19 ගැන මතිමතාන්තර

විටමින් D සහ කොවිඩ් 19 ගැන මතිමතාන්තර විටමින් D  ඌනතාව කොවිඩ් 19 රෝගී තත්ත්වය තවත් උග්‍ර කිරීමට ඉඩ ඇතැයි යන මතය ක්‍රමයෙන් පිළිගැනීමට ලක් වෙමින් පවතී.…

මැලේරියාවට දෙන ඖෂධ ඇත්තටම Covid-19 රෝගීන්ට හානිකර විය හැකියි

මැලේරියාවට දෙන ඖෂධ ඇත්තටම Covid-19 රෝගීන්ට හානිකර විය හැකියි SARS-CoV-2   මහා වසංගතය හමුවේ පමනක් නොව ඕනෑම ක්ෂේත්‍රයක විශේෂඥයන් සාක්ෂි පදනම් කරගනිමින් එමෙන්ම විද්‍යාත්මකව ඉදිරිපත් කෙරෙන නිර්දේශ…

බැක්ටීරියා නසන්න ඖෂධ ඕනෑ තරම් තිබුණත් වෛරසවලට නැත්තේ ඇයි?

බැක්ටීරියා නසන්න ඖෂධ ඕනෑ තරම් තිබුණත් වෛරසවලට නැත්තේ ඇයි? කතාව පටන් ගන්න කලින් අපි මදකට දෙවැනි ලෝක යුද්ධයේ අවසන් කාලයට යමු. යුද්ධය අවසන් වෙන්න ආසන්න වන…

ජනතාව ආසාදනයට ලක්කෙරෙන Covid-19 වැක්සීන පරීක්ෂණයන්ට ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය කොන්දේසි පිට අනුමතිය දෙයි

ජනතාව ආසාදනයට ලක්කෙරෙන Covid-19 වැක්සීන පරීක්ෂණයන්ට ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය කොන්දේසි පිට අනුමතිය දෙයි. ස්වේච්ඡාදායකයින් චේතාන්විතව Covid-19න් ආසාදනයට ලක්කෙරෙන මතභේදාත්මක වැක්සීන පරීක්ෂණයන් මගින් මේ රෝගය සඳහා වැක්සීනයක්…