සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘පුවත්’ category

අප ප්ලාස්ටික් භාවිතයෙන් බැහර වියයුතු ද?

අප ප්ලාස්ටික් භාවිතයෙන් බැහරවිය යුතු ද? සමහර අංශවලින් ගත් විට ප්ලාස්ටික් ඇත්තටම පරිසරයට හිතකර විය හැකියි. බෝතලයකින් බීම බොන්න ප්ලාස්ටික් බට වෙනුවට කඩදාසි වලින් හදපු බටයකින්…

චන්ද්‍රයා අඟහරු සහ ඔබ්බට….. 2020 අභ්‍යවකාශ තරණය

චන්ද්‍රයා අඟහරු සහ ඔබ්බට….. 2020 අභ්‍යවකාශ තරණය අභ්‍යවකාශ තරණය සඳහා 1960 දශකයේ දැක්වූ අන්දමේ උද්යෝගයක් උනන්දුවක් යළි දැල් වී තිබෙණු ගෝලීය වශයෙන් දකින්නට පුළුවන්. මේ වසරේ…

මුත්‍රා වලින් පොස්පරස් පෙරා ගැනීමේ ක්‍රමයක්

මුත්‍රා වලින් පොස්පරස් පෙරා ගැනීමේ ක්‍රමයක් ආවර්තිතා චක්‍රයෙහි හෙවත් වගුවෙහි(periodic table) අංක 15 ස්ථානය හිමි පොස්පරස්, අතිශය ධූලක (විෂ සහිත) විය හකිය. එමෙන්ම වහා ගිනි ගන්නාසුලුය.…

පීඩනයට පත් ශාක බියෙන් හඬ නගන බව සොයාගැනේ

අපේ ලිපියේ මාතෘකාවම පිස්සුවෙන් අහන එකක් කියල කෙනෙකුට හිතෙන්න පුළුවනි. සුරංඟනා කතාවල ගස් කතා කරාට සැබෑ ලෝකයේ එහෙම වෙන එකක්යැ.  සාමන්‍යයෙන් ශාක ගැන අපි හිතන්නේ එහෙම…

සර්වසම නිඹුල්ලුන්ගේ ඇඟිළි සළකුණුත් සර්වසම ද? DNAත් සර්වසම ද?

සර්වසම නිඹුල්ලුන්ගේ ඇඟිළි සළකුණුත් සර්වසම ද? DNAත් සර්වසම ද? සර්වසම හෙවත් අනන්‍ය නිඹුල්ලු හට ගන්නේ සංසේචිත ඩිම්බයක් දෙකට බෙදී  එකිනෙකින් වෙන්වූ කලල දෙකක් ම ප්‍රසූතිය දක්වා…

ඉස්තරම්ම පෑන් කේක් හදන්න ගණිතය යොදා ගනිමු

ඉස්තරම්ම පෑන් කේක් හදන්න ගණිතය යොදා ගනිමු                                       රස කෑමක් පිටුපස ඇති භෞතික විද්‍යාව හඹා යෑම රසවත් අතුරුපසක් හදාගන්න ගණිතය යොදාගන්න පුළුවන් කියලා කවුරු හරි කිව්වොත්…

පැරිස් පරිසර සමුළු ප්‍රතිඥා බිඳදමමින් රටවල් ෆොසිල ඉන්ධන ආයෝජන නංවයි

දැන් කලක් තිස්සේම විද්‍යාඥයන් අනතුරු හඟවන්නේ ෆොසිල ඉන්ධන පරිභෝජනයෙන් ඉවත්ව, පුනර්ජනනීය මූලයන් වෙත නැඹුරුවන්නේ නැත්නම් අපේ මේ ග්‍රහලෝකය තුළ දුර්භාග්‍ය සම්පන්න  ගෝලීය උණුසුම් මට්ටම් අත්දැකීමට සිදුවන…

සහරා කාන්තාරයේ උප්පත්තිය

සහරා කාන්තාරයේ උප්පත්තිය සහරාවේ උපත පිළිබඳ රහස්, අහල පහළ දූපත් තුළ සැඟ ව ඇතැයි පර්යේෂකයෝ කියති සහරාව කියන්නේ ලොව විශාලතම උපනිවර්තන කාන්තාරයයි. වඩාත්ම ජනප්‍රවාදගත මෙම කාන්තාරය…

සුනඛයන්ගේ වයස මිනිස් අපගේ වයසින් මනින්නේ කොහොමද?

සුනඛයන්ගේ වයස මිනිස් අපගේ වයසින් මනින්නේ කොහොමද? ඔබගේ නිවසේ සුරතලයට ඇති කරන බල්ලෙක් ඉන්නවා යයි හිතමු. පැටියා කාලේ ගෙනා ඒ හුරතලාට දැන් වයස අවුරුදු 14 1/2…

කාබනික ගොවිතැනට සීමා වීමෙන් හරිතාගාර වායු නිකුත් වීම ඉහළ යාමේ අවධානමක්

කාබනික ගොවිතැනට සීමා වීමෙන් හරිතාගාර වායු නිකුත් වීම ඉහළ යාමේ අවධානමක් රසායන පොහොර සහ කාබනික පොහොර භාවිතය සම්බන්ධයෙන් ඇත්තේ නිමා නොවන අන්දමේ විවාදයක්. ‘භාවිත කළ යුත්තේ…

ආගන්තුක බොරිසොව් ධුමකේතුවත් අපේ ධුමකේතු වගේමයි?

ආගන්තුක අන්තස්තාරීය ධුමකේතුවත් අපේ ධුමකේතු වගේමයි? වෙනත් සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයකින් පැමිණෙන අභ්‍යාවකාශ වස්තුවක් පිළිබඳ කටකතා පැතිර යන්නට පටන් ගත්තේ පසුගිය සැප්තැම්බරයේ මුල සිටයි. අන්තස්තාරීය හෙවත් වෙනත්…

කකුළු කුසත් ප්ලාස්ටික්වලින් පිරෙයි

කකුළු කුසත් ප්ලාස්ටික්වලින් පිරෙයි ඉවත ලන ප්ලස්ටික්වල නවතම බිල්ල ලෙස වාර්තාවන්නේ කකුළුවන්ය. අපව පුදුමයට පත්කරවන සුළු ප්ලාස්ටික් ප්‍රමාණයක් එංගලන්තයේ සුප්‍රකට තේම්ස් නදියේ  ජීවත්වන කකුළුවන්  ගිල දමා…

වැරදි විශ්වාස සහ මතවාද මත එන්නත් පිටුදැකීමේ අනිටු ඵලවිපාක

වැරදි විශ්වාස සහ මතවාද මත එන්නත් පිටුදැකීමේ අනිටු ඵලවිපාක ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනපද 50 අතුරින් තිස් එකක් පුරා පසුගිය අගෝස්තු අග වන විට සරම්ප වැළඳුණු අය…

ලැව් ගිනි උළා කෑම

ගොවිපල සතුන්ගේ ලෑටිගෑම ලැව්ගිනි අඩුකිරීමට හේතු වෙයි අප්‍රිකානු මහාද්වීපය සතූව වාසභූමි වර්ග ගණනාවක්ම ඇත. එහෙත් ඉන් අඩක්ම පාහේ සැවානා පරිසර පද්ධතිවලින් ආවරණය වෙයි. ඉතින්, සැවානා තණබිම්…

මේසා විශාල මොළයක් අලින්ට පරිණාමය වුණේ කාලගුණ විපර්යාස නිසාවෙන් ද?

මේසා විශාල මොළයක් අලින්ට පරිණාමය වුණේ කාලගුණ විපර්යාස නිසාවෙන් ද? දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ අලි ඇතුන් අපේ අවධානයට ලක්වන්නට අර්ධවශයෙන් හේතුවන්නේ ඔවුන්ගේ දැවැන්ත බව මෙන්ම රාජකීය විලාශයයි. ඒ…