සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘පුවත්’ category

වාර්තාවී ඇති සිව්වැනියට උණුසුම්ම වසර 2018 යි

වාර්තා තබා ගැනීම් ආරම්භ වූවාට පසුව, වඩාත්ම උණුසුම් වසර ලෙස 2018 වර්ෂය වාර්තා පොත්වලට එක්වෙයි. නාසා(NASA) ආයතනය සහ ජාතික සාගරික සහ වායුගෝලීය පරිපාලනය(National Oceanographic and Atmospheric…

බඩවැල් බැක්ටීරියා මානසික සෞඛ්‍යයට කෙරෙන බලපෑම්

‍ප්‍රබයෝටික පදනම් කරගෙන විශාදයට ප්‍රතිකාර කිරීමේ හැකියාව ගැන නවතම පර්යේෂණ ඉඟි කරයි. මිනිසාගේ යහපැවැත්ම සහ ශරීරාභ්‍යන්තරයේ වසන බැක්ටීරියා ගැන සිදු කෙරෙන ප්‍රධාන පෙළේ අධ්‍යයනයකින් දැක්වෙන්නේ බඩවැලෙහි…

මානව පරිණාමය හැඩගැසුණේ ශිෂ්ටාචාරය මගිනුයි

මානවයන්  වන අප තවමත් පරිණාමය වන්නේ ද? පරිණාමය වීමට සාමාන්‍යයෙන් පරම්පරා ගණනාවක්ම ගත වන හෙයින් අප තවමත් පරිණාමයට ලක් වෙමින් සිටින්නේ දැයි කීම අසීරුය. එහෙත් නව…

ජාන සකසන ලද වදුරන් ක්ලෝන කිරීමේ චීන ප‍්‍රයත්න

මනුෂ්‍යයන්ගේ ලෙඩ රෝග පරීක්ෂාවේ දී සත්ව මොඩල ලෙස ජානමය වශයෙන්  අනන්‍ය ප‍්‍රිමාටේස් හෙවත් අග්‍රේශයන්  උදව් කර ගත හැකි නමුත් ඇතැම්හු ඒ පිළිබඳ සදාචාරාත්මක කරුණු ඉස්මතු කරති.…

සරල සීනි වර්ග බඩවැල සිටින හිතකර බැක්ටීරියාවලටත් අහිතකරයි

සීනි බහුලව ආහාරයට ගැනීම අහිතකර බව අපේ රටේ   බොහෝ දෙනා දෙනා කරුනකි. දැන් මේ කාරණයට තවත් අලුත් හේතුවක් ද එකතු වී තිබේ. අපේ අතුතුණුබහන් හෙවත් බඩවැල්වල…

ආපදාපන්න සතුන් රැකගැනීම පිණිස නගරවලට යොමු කිරීම

සතුන් වඳ වී යාමේ තර්ජනයෙන් වළක්වා ගැනීම පිණිස සංරක්ෂණවාදීන් බොහෝ විට සිදු කරන්නේ නව ගහනයන් යහතින් පැවැතීමට ඉඩ සලසන ප්‍රදේශ වෙත ආපදාපන්න () සතුන් යොමුකිරීමයි.   මෙම…

ඇන්ටාක්ටික් විලකින්, වැළලී ගිය  කුඩා සත්ව කුණුප සොයා ගැනේ

දක්ෂිණ ධ්‍රැවයේ සිට කිලෝමීටර් හය සියයක් ඔබ්බෙන් පිහිටි ඇන්ටාක්ටික් විලක වැළලී තිබූ ආදිකාලීන ජීවීන් පිළිබඳ සලකුණු සොයා ගැනීමට විද්‍යාඥයෝ සමත්වෙති. කවුරුත් පුදුම කරවමින් ඔවුනට සොයාගත හැකි…

සතුන් දිය යට දී හුස්ම ගන්නෙ කොහොමද?

මෙය, නිවසක ඇති මාළු ටැංකියක් දෙස,  මුහුද වෙරළට වී මුහුද දෙස බලා සිටින විට අපේ හිතට නැගෙන ප්‍රශ්නයක් විය හැකියි. මිනිසුන් වන අප, වාතයේ ඇති ඔක්සිජන්…

පෘථිවිය උණුසුම් වෙද්දී  ගොවීන්ට දෙයාකාරයක කරදර

ගෝලීය උණුසුම් වීම අඛණ්ඩව පැවතීම හේතුවෙන් ගොවීන් දෙයාකාරයක ගැටලුවලට මුහුණ පා සිටින බව ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද පර්යේෂකයෝ පෙන්වාදෙති. සාගින්න ලොවපුරා ක්ෂණිකව ඉහළ යාමේ හැකියාව එක් අනතුරකි.…

ක්වොන්ටම් ‍භෞතික විද්‍යාව ඔබ අප හිතනවාටත් වඩා ගූඪ විය හැකියි

මෙතෙක් අභිරහසක් ලෙස පැවති ක්වොන්ටම්  අධිස්ථාපනය (quantum superpositions) සිදු වන්නේ මවිතය දනවන සැඟවුණු යාන්ත්‍රණයකට අනුව බව නවතම පරීක්ෂණයකින් හෙළිදරව් වෙයි. ක්වොන්ටම් අධිස්ථාපනය යනු එකම විටක දී…

මිහිතලය මත ජීවීන්ගේ තොග ගණන් ගැනීම

පෘථිවියෙහි ජීව ස්කන්ධය නව සමීක්ෂණයක් මගින් ජීවීන් අනුව විශ්ලේෂණය කෙරේ.   පෘථිවියෙහි ජීව ස්කන්ධය නව සමීක්ෂණයක් මගින් ජීවීන් අනුව විශ්ලේෂණය කෙරේ. ශාක අපේ මේ ග්‍රහලෝකය පාලනය…

චීනයට ස්තුතිවෙන්නට දැන් හඳටත් ‘ජීවය’ පැතිරෙයි

චීනයේ බෙයිජිං වේලාවෙන්  ජනවාරි 3දා උදෑසන 10.26ට සඳ මත යානයක් ගොඩබැස්සවීම මිනිසෙකු සඳ මත පා තැබීම තරම්  ලෝකාවධානය දිනා ගැනීමට සමත් වුයේ නැති නමුත් එය ද…

මිනිස් සංහතිය ගැන මතකයට එක්වන කුකුල්ලු!

අපේ මේ ග්‍රහලෝකය පුරාවට ගෘහාශ්‍රිත කුකුලන් ඇතිකිරීම කොයි තරම් නම් පැතිරී ඇත්ද කියතොත්, අනාගතයේ යම් දිනයක මානව වංශික යුගයේ ගති ලක්ෂණ විදහා දැක්වීමේදී කුකුලන් ද ප්‍රධාන…

නව වසර ආරම්භයේ ‘නිව් හොරයිසන්’ යානය ගෙන ආ පණිවුඩය

නව වසරක උදාව සාමාන්‍යයෙන් සළකුණු වන්නේ නෑ හිතවතුන්ගෙන් ලැබෙන සුබ පැතුම් පණිවුඩ වලින්ය. එහෙත් මේ සටහන නව වසර ආරම්භයේ සූර්ය ග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඈතම කෙළවරින් ලද, විද්‍යාඥයන්…

අවුරුදු මිලියන 99ක්  ඇම්බර දුම්මලෙහි සිරවී සිටින කුරුමිණියෙක්!

මෙයට දශක කිහිපයකට පෙර නම් බීටල් කියන කොට අපේ මතකයට ආවේ ජෝන්, පෝල්, ජෝර්ජ් සහ රින්ගෝ ප්‍රමුඛ බීටල්ස් සංගීත කණ්ඩායමයි. ඒත් අප අද කතාකරන්න යන  බීටල්…