සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘විද්‍යා අධ්‍යාපනය’ category

ගෝලිය උනුසුම්වීම පාලනය සම්බන්ධයෙන් අපේ යුතුකම

ගෝලිය උනුසුම්වීම පාලනය සම්බන්ධයෙන් අපට ඉටු කළ හැකි වැඩ කොටස නිශ්චිත කාල වකවානු තුළ ගෝලිය උනුසුම් වීම පාලනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් මෙතෙක් ලබා ඇති ප්‍රගතිය ගැන සලකන…

මද්‍යසාරය පානයෙන්  විසබීජ මැරිය හැකි ද?

මද්‍යසාරය පානයෙන්  විසබීජ මැරිය හැකි ද? දිනපතා මද්‍යසාරය වඩි දෙක තුනක් බිව් පමණින් ඔබට කොරෝනා වෛරසය වනසා දැමීමට හැකි වෙතැයි සිතන්නේ නම් එය මුලාවක් බව මුලින්ම…

ගෝලීය උණුසුම්වීම සම්බන්ධයෙන් අපට කළ හැකි දේ 

ගෝලීය උණුසුම්වීම සම්බන්ධයෙන් අපට කළ හැකි දේ  අපට ට කළ හැකි දේ විමසා බැලීම ට පෙර මුලින්ම අපි  පසුබිම ගැන දැනගමු. මෝටර් රථ නිපදවන විශාල කර්මාන්ත,…

ප්‍රතිශක්තිය: අප ඒ ගැන සැලකිලිමත් විය යුත්තේ ඇයි?

ප්‍රතිශක්තිය: අප ඒ ගැන සැලකිලිමත් විය යුත්තේ ඇයි? ප්‍රතිශක්තිය යන තේරුම ගෙන එන ඉංග්‍රීසි immunity වචනය බිඳී ඇවිත් තිබෙන්නේ ලතින් immunis යන්නෙන්. එහි තේරුම නිදහස් වීම…

සුරතල් සතුන් ඇති කරන අය කොවිඩ් – 19න් මියයාමේ අවදානම අඩු ද?

සුරතල් සතුන් ඇති කරන අය කොවිඩ් – 19න් මියයාමේ අවදානම අඩු ද? කොවිඩ් – 19 කියන්නේ කොරෝනා වෛරසයේ සාපේක්ෂ නව මාදිලියක් හේතුවෙන් හටගන්නා රෝගයක් නිසා ඒ…

නූතන මානවයන්ට නියැන්ඩර්තාල් DNA වලින් වාසියක්?

නූතන මානවයන්ට නියැන්ඩර්තාල් DNAවලින් වාසියක්? අද ජීවත්වන සමහර ජනතාවන් අතර පවතින නියැන්ඩර්තාල් විශේෂයේ DNA  (එම ජනතාවන් අතර) ගබ්සාවන් (ගර්භපාතයන් = miscarriage) ඇතිවීමේ අවස්ථා අඩු කිරීමට මෙන්ම…

හරිතාගාර වායු වැඩිවීමට හේතු

හරිතාගාර වායු වැඩිවීමට හේතු කාර්මිකරණයෙන් පසුව මේ ලෝකයේ උදාවී ඇති මෙම නව යුගයේ ලෝකය කර්මාන්ත වලින් ගහනයි.  සෑම අවුරුද්දකම  ගුවන්යාන, වාහන සහ එන්ජින් මිලියන ගණන් නිෂ්පාදනය…

වසංගත රෝග විද්‍යාඥයන් සහ ඔවුන්ගේ භූමිකාව

වසංගත රෝග විද්‍යාඥයන් සහ ඔවුන්ගේ භූමිකාව ජෙරාඩ්. ඩි. ටේලර් විසින් (ඔක්ලහෝමා රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලයේ පශුවෛද්‍ය ව්‍යාධි ජීවවිද්‍යා මහාචාර්ය ) මම වසංගත රෝග විද්‍යාඥයෙක්. වෛද්‍යවරුන් නැතිනම් පශුවෛද්‍යවරුන්…

ශාක ප්‍රජනනය

Covid-19  මහා වසංගතය  සමගම ලොවපුරා ගෙවතු වගාව ගැන ලොකු උනන්දුවක් ඇති වී තිබෙනවා. ඒත් ගෙවතු වගාවට අළුතින් පිවිසෙන අයට මෙන්ම දැනටමත්  එහි යෙදෙන්නන්ට ඒ සඳහා ප්‍රයෝජනවත්වන්…

දේශගුණ විපර්යාසය ගැන වැදගත් තවත් කරුණු 

දේශගුණ විපර්යාසය ගැන තවත් වැදගත් කරුණු  දේශගුණ විපර්යාසයේ බලපෑම් ගැන අපි පහුගිය සතියේ කාරණා කිහිපයක් කතාකළා. අද අපි ඒ ගැන  තවත් වැදගත් කරුණු කිපියක් කතා කරමු.…

දේශගුණ විපර්යාස සහ දේශගුණ විපර්යාසයන්ගේ බලපෑම

මේ ලිපි පෙළේ දී හරිතාගාර ආචරණය, දේශගුණය, කාලගුණය ආදිය ගැන කතා කළත් දේශගුණ විපර්යාසයන් ගැන හරිහැටි පැහැදිලිකිරීමක් කරගත්තේ නැහැනේ. ඉතින්, අද මාතෘකාව වන ‘දේශගුණ විපර්යාසයන්ගේ බලපෑම’…

හරිතාගාර වායුවල බලපෑම් හෙවත් හරිතාගාර ආචරණය

හරිතාගාර වායුවල බලපෑම් හෙවත්  හරිතාගාර ආචරණය දේශගුනය ගැන දැන උගෙනීම් දී හරිතාගාරවල ස්වරූපය සහ එවායේ ක්‍රියාකාරිතවය වැදගත්වන බව අප පසුගිය සතියේ සඳන කරා මතකනේ? අද අපි…

දේශගුණික විපර්යාස හැදින්වීම

දේශගුණික විපර්යාස හැදින්වීම දේශගුණික විපර්යාස සහ ගෝලීය උෂ්ණත්වය ආදී කරුණු කාරණා ගාම්භීර සහ තෙරුම්ගැනීමට අපහසු දෙවල් ලෙස බොහෝ දෙනා හිතනවා. ඒත් , ඒ නමුත් ඒවා ගැන…

දියවැඩියා රෝගීන්ගේ අස්ථි පහසුවෙන් බිඳෙන්නෙ ඇයි?

දියවැඩියා රෝගීන්ගේ අස්ථි පහසුවෙන් බිඳෙන්නෙ ඇයි? 2  වර්ගයේ දියවැඩියා(Type 2  diabetes) රෝගීන්ගේ අස්ථි බිඳීමට, දියවැඩියාව නොමැති අයට වඩා තුන් ගුණයක අවස්ථාවක් තිබෙන බව නව පර්යේෂණයකින් හෙළිවෙයි.…