සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘විද්‍යා නුවණ’ category

විද්‍යා දැනුම වඩවන කරුණු, popular science in sinhala

ග්‍රහක ඝට්ටනයක් නොමැතිව වුවද ඩයිනසෝරයන් නෂ්ටප්‍රාප්තවන්නට ඉඩ තිබුණාද?

මිහිපිටින් ඩයිනසෝරයන් නම් දැවැන්ත උරගයන් තුරන් කළ ඒ මහා නස්පැත්තියට පෙරාතුව ඔවුන් කල් ගෙවූ ආකාරය දෙස නව කෝණයකින් බැලීමෙන් නූතන දේශගුණ විපර්යාසයන් ගැනද විද්‍යාඥයන්ට වඩාත් හොඳ…

මනසෙහි ඇබ්බැහිවීම්: ආගණනය සහ නිමානය සඳහා කැල්ක්‍යුලෙටර භාවිතය

හවුලේ පරිහරණය කරනු ලබන වටිනාකම් හෙවත් හරයන්, ආකල්ප සහ කුසලතා, එක්එක් පරම්පරාවක සිට තවත් පරම්පරාවකට පවරන්නේ කෙසේ ද යන්න ගැන පුද්ගලයෝ ඉතිහාසය  පුරාවට සිය සැලකිල්ල, අවධානය…

සියල්ලෙහි සුලමුල 11- පස් එන්නේ කොයිබින්ද? II කොටස

ප්‍රකට  විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

සියල්ලෙහි සුලමුල 11- පස් එන්නේ කොයිබින්ද?

ප්‍රකට  විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

කන ඇහෙන්නේ නැතුව ගියොත් මොනවාද කරන්නේ?

සත්වයන් තුළ සවන් දීමේ හැකියාව පරිණාමය වූයේ අනතුරු පිළිබඳව කල් වේලා ඇතිව දැන ගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස යයි විශ්වාස කෙරේ.  ඒ කොහොමවුණත් මනුෂ්‍යයන්ට නම් ශ්‍රවන හැකියාව අමිල…

පෘථිවි පද්ධතිය තුළ දූවිල්ල : දූවිලි සැපයුමෙහි මානවමූලික වෙනස් කිරීම

මානව කෘත කැළඹීම් වලට ප‍්‍රතිචාර වශයෙන් පෘථිවි දේශගුණ පද්ධතියේ ප‍්‍රතිචාරය සමාජයට නොසළකා හැරිය නොහැකි ප‍්‍රමුඛතාවකි. මේ ව්‍යායාමයේ දී සාර්ථකත්වයක් ලබාන්නාහට නම් සියල්ල හසුවන ‘පෘථිවි පද්ධති’ රාමුවක්…

මනසෙහි ඇබ්බැහිවීම්: ආගණනය සහ නිමානය

හවුලේ පරිහරණය කරනු ලබන වටිනාකම් හෙවත් හරයන්, ආකල්ප සහ කුසලතා, එක්එක් පරම්පරාවක සිට තවත් පරම්පරාවකට පවරන්නේ කෙසේ ද යන්න ගැන පුද්ගලයෝ ඉතිහාසය  පුරාවට සිය සැලකිල්ල, අවධානය…

අපේ ආහාර පද්ධතියෙහි තවමත් ප්‍රමුඛත්වය උසුලන්නේ භෝග කීපයක් පමණයි

ගෝලීය වශයෙන් ගත් කළ භෝග විවිධත්වයෙහි වර්ධනයක් සිදු වෙමින් පැවතියත් තවමත්, ලෝක කෘෂිකර්මාන්තයෙහි ආධිපත්‍යය පතුරුවන්නේ භෝග වර්ග කිහිපයක් පමණක් බව PLOS One. සඟරාවට වාර්තාවක් සපයමින් පර්යේෂකයන්…

සියල්ලෙහි සුලමුල 10: කාලගුණය  නිතරම වෙනස් වන්නේ ඇයි? II කොටස

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

සියල්ලෙහි සුල මුල 10: කාලගුණය  නිතරම වෙනස් වන්නේ ඇයි?

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

හිතට වදදෙන අතීත මතකයන්

‘අතීත  මතකයන්ගෙන් පීඩනයට පත්වෙන්න එපා’ යයි මහා නාට්‍යකරු විලියම් ෂේක්ස්පියර් අපට අවවාද කරනවා. ඒත් බිඳුනු හදවතක වේදනාවෙන් දුක් විඳි අයෙකු හොඳාකාරව දන්න විදිහට ඒක ඔය කියන…

පෘථිවි පද්ධතිය තුළ දූවිල්ල : සාගර මතුපිටට යකඩ සැපයීම සහ ගෝලීය කාබන් චක‍්‍රය

මානව කෘත කැළඹීම් වලට ප‍්‍රතිචාර වශයෙන් පෘථිවි දේශගුණ පද්ධතියේ ප‍්‍රතිචාරය සමාජයට නොසළකා හැරිය නොහැකි ප‍්‍රමුඛතාවකි. මේ ව්‍යායාමයේ දී සාර්ථකත්වයක් ලබාන්නාහට නම් සියල්ල හසුවන ‘පෘථිවි පද්ධති’ රාමුවක්…

ඩිම්බ සොයා ශුක්‍රාණු යන මාරක ගමන

ශුක්‍රාණුවක් (sperm) ගත කරන ජීවිතය ලෙහෙසි පහසු එකක් නොවේ. ගැබ් ගෙළ (ග්‍රීවය) සිට ඩිම්බය දක්වා වූ ස්ත්‍රී ප්‍රජනක පථය, ශුක්‍රාණු නම් මේ ක්ෂුද්‍ර ධාවකයන්ට සපයන්නේ විනාශයෙන්…

මනසෙහි ඇබ්බැහිවීම්: විද්‍යාව, ගණිතය සහ තාක්ෂණයෙහි සමාජයීය වටිනාකම

හවුලේ පරිහරණය කරනු ලබන වටිනාකම් හෙවත් හරයන්, ආකල්ප සහ කුසලතා, එක්එක් පරම්පරාවක සිට තවත් පරම්පරාවකට පවරන්නේ කෙසේ ද යන්න ගැන පුද්ගලයෝ ඉතිහාසය  පුරාවට සිය සැලකිල්ල, අවධානය…

සියල්ලෙහි සුල මුල 9: පෘථිවියෙහි භූමිය වගේම සාගර තියෙන්නේ ඇයි? II කොටස

ප්‍රකට විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…