සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts from the ‘සංකල්ප සාර සංග්‍රහය’ category

නව අස්ථායි අංශු පිළිබඳ හෝඩුවාවල් මතුවෙයි

ලොව විශාලතම පරමාණු කැබලිකුරුව (atom smasher) ලෙස බොහෝදෙනා දන්නා  විශාල හැඩ්රොන් සංඝට්ටකය (Large Hadron Collider (LHC)) මගින් අඩු තරමින් මීට  පෙර නොදැනසිටි අංශු දෙකක් සොයා ගැනීමට…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 95: දේපළ (Property)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් (ඉඩමක් හෝ ගොඩනැගිල්ලක් බඳු) ස්පෘශ්‍ය(tangible) නැතිනම් නිශ්චිත යමක් වේවා එහෙම නැතිනම් (කලා කෘතියක කර්තෘ…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 94: ආර්ථික ක්‍රම(Economic Systems)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් විවිධ රටවල ආණ්ඩු ආර්ථික කටයුතුවලට සම්බන්ධවන්නේ කුමන මට්ටමකටද යන්න රඳාපවතින්නේ ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ‘පැහැය’ හෙවත්…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 93: ආර්ථික විද්‍යාව(Economics)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ස්කොට්ලන්ත ජාතික ඉතිහාසඥයෙකු සහ දේශපාලන දාර්ශනිකයෙකු වූ තෝමස් කාලයිල්(1795-1881) විසින් ‘අඳුරු විද්‍යාව’ ලෙස නම්…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 92: අසාමාන්‍යතාවාදය (Exceptionalism)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් අසාමාන්‍යතාවාදය හෙවත් සුවිශේෂිතාවාදය යනු තමන්ගේම  ජනතාව හෝ තමන්ගේම රට සතුව විශේෂිතවූ තත්ත්වයක් සහ  විශේෂිත…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 91: දඬුවම (Punishment)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් අපරාධය යනු, ජීවිතයට හා දේපළවලට ඇති අයිතිය මෙන්ම හානියට පත්වීමෙන් වැළකී සිටීමේ නිදහස ඇතුළුව…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 90:අපරාධ (Crimes)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් අපරාධයක් යනු යම් රටක නීතිය අනුව සමාජයීය වශයෙන් හානිකර හෝ අන්තරයායකාරී ලෙස සැලකෙන ඕනෑම…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 89:පෙඩෙරල් වාදය එරෙහි මධ්‍යගත වාදය(Federalism vs. centralism)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ඇතම් රාජ්‍යයන්හි දේශපාලන බලය, බලවත් මධ්‍යම ආණ්ඩුවක ඒකාධිකාරය යටතේ පවතී.  එම මධ්‍යම ආණ්ඩුව ප්‍රාදේශිය…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 88: ඡන්ද ක්‍රම (Voting systems)

  මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් තම නියෝජිතයන් තෝරා ගැනීම සඳහා ලොව පුරා රටවල විවිධ ආකාරයේ ඡන්ද ක්‍රම යොදාගනු…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 87: ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය (Democracy)

  මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු වචනානුසාරයෙන් ගත් කළ ‘ජනතාව විසින් සිදු කරනු ලබන පාලනය’ යන අරුත්…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 86: සමාජ ඩාවින්වාදය (Social Darwinism)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ස්වාභාවික වරණයෙන් සිදුවන පරිණාමය පිළිබඳ චාල්ස් ඩාර්වින්ගේ සිද්ධාන්තයෙන් උකහා ගනු ලැබූ දේශපාලන, ආර්ථික සහ…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 85: අවරෝධනය (Deterrence)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් අවරෝධනය හෙවත් වැළැක්වීම යනු යම් රටකට ප්‍රමාණවත් තරම් බලගතු සන්නද්ධ හමුදා සහ එම රටටම…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 84: සමාජ ගිවිසුම (The social contract)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ව්‍යස්ථාමය චින්තන බොහොමයක පිටුපස ඇත්තේ සමාජ ගිවිසුම පිළිබඳ අදහසයි. සමාජ ගිවිසුමේ දී ජනතාව ඔවුන්ගේ…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 83: ඒකාධිපතිවාදය (Totalitarianism)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ඒකාධිපතිවාදී රෙජිමයන් හෙවත් පාලන තන්ත්‍රයන්  පරම බලය දැරීමට පමණක් නොව, රාජ්‍යය තුළ ගතකෙරෙන ජීවිතයෙහි…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 82: සාමවාදය (Pacifism)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් සාමවාදය යනු මිනිසුන් මරා දැමීම — සහ අනෙකුත් ප්‍රචණ්ඩ ස්වරූප සියල්ල — සෑම අවස්ථාවකදීම්…