සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක ප‍්‍රවාද: සංඛ්‍යා ලේඛන ගණිතමය විජ්ජාවන් ද?

බි‍්‍රතානඥයේ පළවන ටැබ්ලොයිඞ් ප‍්‍රමාණයේ පුවත්පතක් වන Daily Mail පත‍්‍රයේ වෙබ් පිටුවට පිවිසෙන්නෙකුට  තොරතුරු සම්භාරයකට දොර ඇර ගත හැකිය. සමහරක් තොරතුරු සිත සනසන සුළුය; සමහරක් අපව බිය…

වනාන්තර අසල ජීවත්වීම මොළයට හිත කරයි

වනාන්තර අසල ජීවත්වීම මොළයට හිතකරයි. කෑකෝගැසීම්, පාරිසරික දූෂණය සහ සීමිත ඉඩකඩක වැඩි දෙනෙකු ජීවත්වීම යන කාරණා නගරයක ජීවත්වන්නන්ට නිදංගත මානසික ආතතිය ඇති කළ හැකියි.  නගරවල ජිවත්වන්නන්නෝ…

පක්ෂීන්ගේ පරිණාමය

පක්ෂියෙකු කියන්නේ කාටද? මෙ ප්‍රශ්නය   ඇසුවොත් වැඩි දෙනෙක් උත්තර දෙන්න  පුලුවන් “පක්ෂියෙකු කියන්නේ පියාසර කරන පෘෂ්ඨවංෂිකයෙකුටය”  යනුවෙන්. මේක හැබැයි සම්පූර්ණයෙන්ම නිවැරදි උත්තරයක් නොවෙයි. මත්ස්‍යයින්, උභය ජීවීන්(amphibians),…

සැලසුම් ගත ලෝකය : ද්‍රව්‍යය(Materials)

අප ජීවත්වන ලෝකය වැදගත් විධි බොහොමයකින් හැඩ ගස්වනු ලැබ ඇත්තේ මිනිස් කි‍්‍රයාකාරකම් මගිනි. ජීවිතයට හා පරිසරයට එල්ලවන තර්ජන වළක්වා ගැනීම, ඉවත් කර දැමීම හෝ අඩුකර ගැනීම පිණිස…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 87: ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය (Democracy)

  මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු වචනානුසාරයෙන් ගත් කළ ‘ජනතාව විසින් සිදු කරනු ලබන පාලනය’ යන අරුත්…

මේ ශත වර්ෂයෙහි දීර්ඝතම චන්ද්‍රග්‍රහනය අද!

21 වැනි සියවසේ (2000 – 2100) දිගම පූර්ණ චන්ද්‍රගහණය අද රත්‍රියේ (ජූලි 27/28) සිදුවෙයි. පූර්ණතාව ලෙස හඳින්වෙන ග්‍රහණ කලාවේ සම්පුර්ණ කාලය පැය 1යි, විනාඩි 42යි තත්පර57කි.…

නොනවතින වසංගත : වහා ක‍්‍රියා කිරීමට සූදානමින් සිටීම

අද  මානවයා  විවිධ  ක්ෂේත්‍ර වල විශාල දීයුණුවක් අත්පත් කරගෙන තිබුණ ද මාරාන්තික මහා වසන්ගතයක් හට ගැනීමේ ඉඩකඩ වෙන කවරදාටත් වඩා වැඩිය. එය කොයිබින් පැමිණිය හැකිද? අපට…

පාංශු කාබන් සිතියම කඩොලාන සංරක්ෂණයට රුකලකි

ලොව වඩාත්ම කාබන් බහුල පරිසර පද්ධති අතරට කඩොලාන වනාන්තර ද එක්වෙයි. වායුගෝලයට මුදා හැරෙන කාබන් විමෝචන උරා ගන්නා ප්‍රයෝජනවත් කිඳාවන් ලෙස ඒවා ක‍්‍රියා කරයි. කඩොලාන වනාන්තරවල…

ප්‍රෝටීන් අධිකව ගැනීම පිරිමින්ගේ සෞඛ්‍යයට අහිතකර ද?

කිටෝ භෝජන හා ඇට්කින්ස් භෝජන වැනි දැන් ජනප‍්‍රිය වී ඇති භෝජන අධික ප්‍රෝටීන් වලින් සමන්විතයි. නව පර්යේෂණයක් පෙන්වා දෙන්නේ එවන් අධි ප්‍රෝටීන ආහාර භෝජන මැදි වයස්…

සැලසුම් ගත ලෝකය : කෘෂිකර්මාන්තය II

අප ජීවත්වන ලෝකය වැදගත් විධි බොහොමයකින් හැඩ ගස්වනු ලැබ ඇත්තේ මිනිස් කි‍්‍රයාකාරකම් මගිනි. ජීවිතයට හා පරිසරයට එල්ලවන තර්ජන වළක්වා ගැනීම, ඉවත් කර දැමීම හෝ අඩුකර ගැනීම…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 86: සමාජ ඩාවින්වාදය (Social Darwinism)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ස්වාභාවික වරණයෙන් සිදුවන පරිණාමය පිළිබඳ චාල්ස් ඩාර්වින්ගේ සිද්ධාන්තයෙන් උකහා ගනු ලැබූ දේශපාලන, ආර්ථික සහ…

2020 අඟහරු ගවේෂණ මෙහෙයුමට හෙලිකොප්ටර් යානා!

රතු ග්‍රහයා ලෙස හඳුන්වනු ලබන අඟහරු ලෝකයහි ඇති තුනී වායුගෝලයේ දී වුව පියාසර කළ හැකි සැහැල්ලු එහෙත් බලගතු කුඩා හෙලිකොප්ටර් යානයක් නාසා ආයතනය මගින් නිපදවනු ලැබ…

නොනවතින වසංගත: සතුරාට එරෙහිව සන්නද්ධ වීම

අද  මානවයා  විවිධ  ක්ෂේත්‍ර වල විශාල දීයුණුවක් අත්පත් කරගෙන තිබුණ ද මාරාන්තික මහා වසන්ගතයක් හට ගැනීමේ ඉඩකඩ වෙන කවරදාටත් වඩා වැඩිය. එය කොයිබින් පැමිණිය හැකිද? අපට…

ඇතැම් කී‍්‍රඩකයන්, බීමක් කටට ගෙන නොබී විසිකරන්නේ ඇයි?

  මෙවර රුසියාවේදී අවසන් වූ  21  වැනි ලෝක පාපන්දු ශූරතාවයේදී ඇතැම් කී‍්‍රඩකයන් බීම කටට ගෙන එවේලේම වාගේ කටින් පිටතට දැමීමේ රහස සොයා යමු. මේ වසරේ ලෝක…

අඥාත ද්‍රව්‍යවලට විදුලි ආරෝපණයක් තිබිය හැකියි

ආලෝකය සමග කිසිම අන්තර් ක‍්‍රියාකාරිත්වයක් නැතැයි මෙතෙක් සැළකුණු අඥාත ද්‍රව්‍යවල (dark matter) ඉතා කුඩා විදුලි ආරෝපණයක් තිබිය  හැකි යයි අළුත් අධ්‍යයනයකින් පෙන්නුම් කරයි. විශ්වයෙන් හතරෙන් එකක්…