සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Covid 19 වසංගතය අස්සේ මතුවන තොරතුරු වසංගතය

Covid 19 වසංගතය අස්සේ මතුවන තොරතුරු වසංගතය කොවිඩ් 19 ගැන ඇතැමුන් තුළ ඇති බිය පහව ගොස් ඇති බවක් පෙනී ගිය ද අවදානමේ හෝ ආසාදනය වෙන සංඛ්‍යාවේ…

සමහර අයගේ බර කවදාවත්ම වැඩි නොවෙන්නේ ඇයි?

සමහර අයගේ බර කවදාවත්ම වැඩි නොවෙන්නේ ඇයි? මේක ජීවිතයේ මහත් අසාධාරණයක් කියලා සමහරුන්ට හිතෙන්න පුළුවන්. මොකද සමහරු කන්නේ බොන්නේ ඉතාම පරිස්සමින්, තමන්ගේ බර වැඩි වෙයි කියලා…

ජල හිඟයට හේතු

ජල හිඟයට හේතු සෝමාලියාවේ නියගය, රෝමයේ ජලය සලාක ක්‍රමයට සීමා කර සැපයීම, ජකර්තාවේ ගංවතුර, හූස්ටන්වලට හානි ගෙනෙන චණ්ඩමාරුත — මේ සියල්ලෙන් කියැවෙන්නේ කුමක් ද? ඊට පිළිතුරු…

අග්නි! ගින්නෙහි මූලාංග

ගින්දර ගැන නොදන්නා කෙනකු ලොව සතර දිග් භාගයේ කොතැන බැලුවත් සොයා ගැනීමට නොහැකියි. ගින්න ඒ තරමට අපගේ ජීවිත වලට සම්බන්ධයි. මිනිස් වර්ගයාගේ යහපැවැත්මට නොයෙක් ආකාරයෙන් ගින්දර…

මුව ආවරණ නොපැළදීම පිටුපස ඇති උඩඟු පුරුෂවාදය

මුව ආවරණ නොපැළදීම පිටුපස ඇති උඩඟු පුරුෂවාදය අමරිකා එක්සත් ජනපද උප ජනාධිපති මයික් පෙන්ස් පසුගිය අප්‍රේල් මාසයේ මිනෙසෝටා හී මයෝ ක්ලිනික්  චිකිත්සාගාරය චාරිකාවක යෙදුන අවස්ථාවේ මුව…

ලෙබනන් පිපිරීම: ඇමෝනියම් නයිට්රේට් විනාශකාරී පිපිරීමක් නිර්මාණය කරන්නේ කෙසේද? 

ලෙබනන් පිපිරීම: ඇමෝනියම් නයිට්රේට් විනාශකාරී පිපිරීමක් නිර්මාණය කරන්නේ කෙසේද?  ලෙබනනයේ බේරුට් අගනුවර අසල වරායක දී පසුගිය අඟහරුවාදා (අගෝස්තු 4) ඇතිවූ මහා පිපිරීම හේතුවෙන් පුද්ගලයන් සියයකට වැඩි…

කොවිඩ් 19 මර්දනයට දිගුකාලී ජාත්‍යයන්තර ප්‍රයන්ත අවශ්‍යයයි ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධාන හදිසි අවස්ථා කමිටුව කියයි

කොවිඩ් 19 මර්දනයට දිගුකාලී ජාත්‍යයන්තර ප්‍රයන්ත අවශ්‍යයයි ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධාන හදිසි අවස්ථා කමිටුව කියයි කොවිඩ් 19  ගෝලීය වසංගතය හමුවේ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සහ එහි හවුල්කරුවන්ගේ ප්‍රතිචාර…

ජල හිඟය: ජලය පිරියම් කිරීම

නිවෙසේ භාවිතකිරීම පිණිස දිය පිරියම් කරන්නේ කොයි ආකාරයෙන් ද? සියයට 70 වැඩියෙන් පෘථිවියේ ජලය තිබුනත් අප ජල හිඟයක් ගැන කතා කරන්නේ ඇයි? ඒ, එම ජලයෙන්  මිනිස්…

අප සිහින දකින්නේ ඇයි? සිහින එන්නේ කොයිබින් ද?

සිහින ගැන උනන්දුවක් නොදක්වන්නේ කවුද?  ඒ වගේම සිහින ගැන විවිධ ආකාරයේ පර්යේෂණත් බොහොමයක් සිදු කරලත් තියෙනවා. අපි දන්නවා සිහින දකින්න නින්ද යන්නම ඕන නෑ කියලා. ඒවාට…

පාරජම්බුල කිරණ,  නව කොරෝනා වෛරසය වනසයි ද?

පාරජම්බුල කිරණ,  නව කොරෝනා වෛරසය වනසයි ද? ව්‍යාධිකාරක (ඒ කියන්නේ අපට ලෙඩ රෝග ගෙන එන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් = pathogens) හට ගත්ත ගමන්ම විනාශ කර දාන්න පාරජම්බුල…

පිපාසය සංසිඳවීමට ලවන හරණය කළ සහ ප්‍රතිචක්‍රිය පල්දොරු ජලය

පිපාසය සංසිඳවීමට ලවන හරණය කළ සහ ප්‍රතිචක්‍රිය පල්දොරු ජලය අපේ ග්‍රහලෝකය එන්ට එන්ටම උණුසුම් වේ. වියළි වෙයි. බීමට සුදුසු ජලය හිඟ ය. ඉතින් අපි මොකද කරන්නේ?…

කොවිඩ් 19 පාසල් අධ්‍යාපනය තුළ ඇතිකරන අර්බූදය

කොවිඩ් 19 පාසල් අධ්‍යාපනය තුළ ඇතිකරන අර්බූදය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බහුතර ප්‍රදේශවල  නව පාසල් අධ්‍යයන වර්ෂය ආරම්භ වීමට ඔන්න මෙන්න කියා තිබියදී මුළු රටම, ශිෂ්‍යයන් ආපසු…

දේශගුණ විපර්යාසයට එරෙහිව සටනට දැරිවියන්ට අධ්‍යාපනය ලබාදෙන්න

දේශගුණ විපර්යාසයට එරෙහිව සටනට දැරිවියන්ට අධ්‍යාපනය ලබාදෙන්න කාරණාව ඇත්තටම ඉතා සරලයි. ලොව පුරා වසන දැරිවියන්ට පාසල් යාමට ඉඩ සැලසෙන බව සහතික කිරීම ඔවුන්ට සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල…

ජල හිඟය: නැවුම් ජලය සහ ජල චක්‍රය

පිරිසිදු(නැවුම්) ජලය සම්න්විතවන්නේ කුමකින්ද? මෙයම ‘පිරිසිදු ජලයෙහි සංයුතිය කුමක්ද?’ යනුවෙනුත් අහන්න පුළුවන්. සරලව පවසනවා නම්, පිරිසුදු ජලය යනු ද්‍රාවණය වුණු(dissolved)  ලවණ සහ ද්‍රාවණය වුණු ඝන ද්‍රව්‍ය…

පිපාසය සංසිඳවීමට ලවන හරණයකළ ජලය සහ ප්‍රතිචක්‍රිය පල්දොරු ජලය

පිපාසය සංසිඳවීමට ලවන හරණයකළ ජලය සහ ප්‍රතිචක්‍රිය පල්දොරු ජලය අපේ ග්‍රහලෝකය එන්ට එන්ටම උණුසුම් වේ. වියළි වෙයි. බීමට සුදුසු ජලය හිඟ ය. එහෙත් මෙතෙක් ඒ සඳහා…