සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

සඳ හිටිහැටියේ අතුරුදන් වුණොත් මොනවා වෙයිද?

  මෙම මාතෘකාවම අප මීට කලින් තතු මගින් කතා කර තිබුණත් අද මේ ඉදිරිපත් කරන්නේ වෙනත් කෝණයක්, වෙනත් මානයක්. සොමි ගුණය ගැන කියද්දී ලප නොමවන් සඳ…

මියන්ගේ පිළිකා සාර්ථකව සුවකරන ‘පිළිකා’ එන්නතක්!

මියන්ගේ ‘ටියුමර’(අර්බුද) සියයට අනු හතක් දක්වා සාර්ථකව සුව කිරීමට සමත් වූ නව පිළිකා එන්නතක් ළඟදීම මුල්වරට මිනිසුන් අතරෙත් අත්හදා බැලීමට යයි.  එහෙත් විශේෂඥයන්  හිතෙන්නේ පිළිකා රෝගීන්ට…

විචාර දෘෂ්ටිය(SEEING REASON) 2: සිත් වෙනස්කිරීම

මිනිස් මොළය කරුණු කාරනා විකෘති කරයි; අප අපේ සිත් වෙනස් කර ගන්නේ කෙසේ ද? සිත් වෙනස්කිරීම සමේ ආලේපනයක්  මගින් පලූ කුෂ්ට ඇති කරන්නේ දැයි ඇගයීමේ දී…

ස්ටෝන්හෙන්ජ් සෑදුවේ ප්‍රාග්-ඓතිහාසික ‘තාරකා විද්‍යාඥයන්’ ද?

හිසට ඉහලින්අහස දකින්න පුළුන් වුණු දා සිටම මිනිස් අප එහි අලංකාරයෙන් මෙන්ම වචනයට නැගිය නොහැකි ගුප්ත බවීන් පුදුමයට පත්වන්නෙමු. එහෙයින් ලොව පැරණිතම විද්‍යාව,  තාරකා විද්‍යායාව ලෙස…

අතථ්‍ය අණු මගින් මළගිය කළු තාරකා නිර්මාණය කළ හැකියි

  පහත ඔබට පෙනෙන්නේ ඇත්තටම සූර්ය ග්‍රහණයක ඡායාරූපයකි.  මේ ලිපිය සඳහා කළු තාරකාවක ඡායාරූපයක් භාවිත කළ යුතුව තිබුණ ද එවැනි කළු තාරකා ඡායාරූප ඇත්තේ නැත. විශ්වය තුල…

මිනිස් ජීවියා: මානව අනන්‍යතාව

මිනිස් අප බොහෝ ආකාරවලින් අනෙකුත් සත්ත්ව විශේෂයන්ට සමාන වුවද, භාෂාව මෙන්ම චිත්තාව (thought) භාවිතා කිරීමට අපට ඇති හැකියාව හේතුවෙන් මේ මිහිතලය  මත අනෙකුත් ජීව ස්ව රූප…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 71: වර්ගවාදය (Racism)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් වර්ගවාදය යනු ඇතැම් ‘ජනවර්ග’(race) අනෙක් ජනවර්ග වලට වඩා වෙනස්වනවා  පමණක් නොව අනෙක් ඒවාට වඩා…

පිරික්සීම අඩුකර ගැබ්ගෙල පිළිකාව දුරුකිරීම

ඉස්සර  කිවේ නිතර පරික්ෂා කරන්න කියලයි. එත් දැන් කාලය ඇවිල්ලා තියෙන්නේ  පරික්ෂාව අඩුකර ප්‍රතිපල වැඩි කරගන්නයි. අඩුවෙන් පරික්ෂාකිරිම් අවශ්‍යවන  ගර්භාෂයේ ග්‍රීවය(cervix of the uterus ) හෙවත්…

විචාර දෘෂ්ටිය(SEEING REASON) 1: මා අභිපේ‍්‍රරණය වන්නේ කුමකින් ද?

මිනිස් මොළය කරුණු කාරනා විකෘති කරයි; අප අපේ සිත් වෙනස් කර ගන්නේ කෙසේ ද? ඩොනල්ඞ් ට‍්‍රම්ප්, මතවිචාර විශ්ලේෂකයන්ගේ පුරෝකථනවලට  පටහැනිව යමින් 2016  දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ…

පිරිමින් සඳහා වඳ පෙත්තක් සාර්ථකව නිපදවිය හැකි ද?

අද ලෝකයේ ‘පෙත්ත‘ (“the pill”) කියූ පමණින් හඳුනා ගැනීමට හැකි, කාන්තාවට දරු උපත් පිහිටීම වලක්වා ගැනීමට ගන්නා ගිලින පෙත්ත භාවිතයට ඇවිත් දැන් වසර 50කට වැඩි කාලයක්…

කාර්යමය ආහාර සහ පරිපුරක ආහාර : ආරක්ෂිත ද? ප‍්‍රතිඵලදායක ද?

අපේ ශක්තිය වඩවන්න, වේදනා ගෙන දෙන හන්දිපත් වලට සහනය ගෙනෙන්න, අපේ මතකය වඩවන්න මේ ආදී වශයෙන් කාර්යමය ආහාර (Functional foods) සහ ආහාර පරිපුරක(dietary supplements) වෙළඳ පොළේ…

ජීවන පරිසරය: ජීවයේ පරිණාමය(Evolution Of Life )

සජීවීන්(living things) හෙවත් ජීවත් වන දේවල්  ගැන ඈත අතීතයේ සිටම මිනිස්සු උනන්දුවක් හා කුතුහලයක් දක්වති. ලෝකයේ කොපමණ නම් විශේෂ ඇත්ද, එම ජීව විශේෂ කොයි ආකාරද, ඔවුන්…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 70: යටත් විජිතවාදය සහ අධිරාජ්‍යවාදය(Colonialism and imperialism)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ලෝකයේ ඈත එපිට ප්‍රදේශවල යටත්විජිත පිහිටුවීමට දහසයවැනි සියවසේ සිට ඉදිරියටම යුරෝපයේ බලවත්තු ගණනාවක් ම…

නියුට්‍රිනෝ දඩයම

මේ මුලු විශ්වයේම  හසුකරගැනීමට වඩාත් අසීරු දේ ඇත්නම්  ඒ නියුට්‍රිනෝ විය යුතුයි.  නියුට්‍රිනෝ කියන්නේ අනුපරමාණුක, ස්කන්ධයක්  ඇත්තේම  නැති තරමේ අණුය. මේවා නිපදවනු ලබන්නේ සුර්ය හරයෙහි තාප…

ස්ටීවන් හෝකින්ග් – සමකාලින විද්‍යාවේ වඩාත්ම කීර්තිධර අයිකනය

ඔබ ආදරය කරන අයට නිවහනක් වීමට අසමත් නම් ඒ විශ්වයෙන් ඇති වැඩක් නැත – ස්ටීවන් හෝකින්ග් පසුගිය බදාදා(මාර්තු 14) උදෑසන මිය ගිය ස්ටීවන් හෝකින්ග් ගෙන් කෙනෙකුට…