සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

අඥාත ද්‍රව්‍යවලට විදුලි ආරෝපණයක් තිබිය හැකියි

ආලෝකය සමග කිසිම අන්තර් ක‍්‍රියාකාරිත්වයක් නැතැයි මෙතෙක් සැළකුණු අඥාත ද්‍රව්‍යවල (dark matter) ඉතා කුඩා විදුලි ආරෝපණයක් තිබිය  හැකි යයි අළුත් අධ්‍යයනයකින් පෙන්නුම් කරයි. විශ්වයෙන් හතරෙන් එකක්…

සැලසුම් ගත ලෝකය : කෘෂිකර්මාන්තය

අප ජීවත්වන ලෝකය වැදගත් විධි බොහොමයකින් හැඩ ගස්වනු ලැබ ඇත්තේ මිනිස් කි‍්‍රයාකාරකම් මගිනි. ජීවිතයට හා පරිසරයට එල්ලවන තර්ජන වළක්වා ගැනීම, ඉවත් කර දැමීම හෝ අඩුකර ගැනීම…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 85: අවරෝධනය (Deterrence)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් අවරෝධනය හෙවත් වැළැක්වීම යනු යම් රටකට ප්‍රමාණවත් තරම් බලගතු සන්නද්ධ හමුදා සහ එම රටටම…

චන්ද්‍රයාගේ විෂ සහිත පැත්ත

ඇපලෝ අභ්‍යවකාශගාමින් සඳ ගමනින් පසු යළි පෘථිවියට පැමිණි පසු ඔවුන්ගේ අඳුම්වල ඇලී තිබූ දූවිලි ඔවුන්ගේ උගුර වන වීමටත්, ඇස්වලින් කඳුලු ගැලිමටත් මග පෑදිය. සඳ මත දූවිලි…

නොනවතින වසංගත: සතුරා හඳුනාගැනීම

අද  මානවයා  විවිධ  ක්ෂේත්‍ර වල විශාල දීයුණුවක් අත්පත් කරගෙන තිබුණ ද මාරාන්තික මහා වසන්ගතයක් හට ගැනීමේ ඉඩකඩ වෙන කවරදාටත් වඩා වැඩිය. එය කොයිබින් පැමිණිය හැකිද? අපට…

ගංගාවන් මුහුදු මට්ටම වෙනස් කරන්නේ කෙසේද?

වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල මුහුදු මට්ටම ඉහලයෑමේ ආකෘති තුළින් ගංගාමුහුදට ගැලිම ගැන කරුණු දැක්වීමට පර්යේෂකයෝ  ප්‍රථම වතාවට සමත් වෙති. “ගංගා ජලය ගැලීම හේතුවෙන් මුහුදු මට්ටම් කොපමණ ඉහළ නගීද…

පෘථිවියේ චුම්භක ක්ෂේත‍්‍රය කණ පිට පෙරළෙයි ද?

පෘථිවියේ භූ චුම්භක ක්ෂේත‍්‍රය ක‍්‍රමයෙන් දුර්වල වීමෙන් චුම්භක උතුර හෝ චුම්භක දකුණු ආපසු හරවමින් චුම්භක ක්ෂේත‍්‍රය උඩ යට පෙරළේය යන විමතිය ඉස්මතු වී තිබේ. මෙය නොයෙකුත්…

මිනිස් ජීවියා: සමාජ ඝට්ටන

මිනිස් ජීවියා ජීව විශේෂයක් ලෙස ගත් කල. අප අනෙකුත් මිනිසුන්ගේ සමාගමෙහි අපගේ  ජීවිතය ගෙවා දමන සමාජ ජීවියෙකි. එඬේර කණ්ඩායම්, ගම්, පුරවර, රටවල් වැනි  විවිධ ආකාරයේ සමාජමය…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 84: සමාජ ගිවිසුම (The social contract)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ව්‍යස්ථාමය චින්තන බොහොමයක පිටුපස ඇත්තේ සමාජ ගිවිසුම පිළිබඳ අදහසයි. සමාජ ගිවිසුමේ දී ජනතාව ඔවුන්ගේ…

ජීවිතය සහ ජීවීන්

ජීවිතය කියන්නේ කුමකටද? වචන කිහිපයකින් දක්වතොත්, විද්‍යඥයන් ඔය ප්‍රශ්නයට මෙහෙම උත්තර දේවි: “ජීවිතය යනු අඩු තරමින් එක් ‘තාපගතික චක්‍රයක්’ හෝ අවශ්‍යවන ස්වයං-ප්‍රතිවලන(self-replicating) ක්‍රියාදමයකි”. එයම වෙනත් ආකාරයකින්…

නොනවතින වසංගත:අපේ සූදානම

අද  මානවයා  විවිධ  ක්ෂේත්‍ර වල විශාල දීයුණුවක් අත්පත් කරගෙන තිබුණ ද මාරාන්තික මහා වසන්ගතයක් හට ගැනීමේ ඉඩකඩ වෙන කවරදාටත් වඩා වැඩිය. එය කොයිබින් පැමිණිය හැකිද? අපට…

මිනිසුන්ට ශිශ්න අස්ථිය අහිමිව ගියේ කෙසේද?

එය වඳුරකුගේ එකක් මෙන් ඇඟිල්ලක් තරම් දිග විය හැකිය. නැතිනම් වල්රස්(Wඅලෘස් = විශාල සීල් මත්ස්‍යයකු වැනි මුහුදු සත්ත්වයෙක්)ගේ එකක් මෙන් අඩි දෙකක් පමණ දිග විය හැකිය.…

ආහාර මගින් බෝවෙන රෝග ක්ෂණිකව සොයාගැනීමට ස්මාට්ෆෝන් සහාය

සාමාන්‍ය ස්මාට් ෆෝන් හෙවත් බුහුටි ජංගම දුරකතනයක් උපයෝගී කරගෙන, ආහාර මගින් බෝවෙන ව්‍යාධිජනක ආහාර නිෂ්පාදනවල ඇත්දැයි සොයා දැන ගැනීමට හැකිවන  නව තාක්ෂණයක් සොයා ගැනීමට විද්‍යාඥයෝ සමත්වෙති.…

මිනිස් ජීවියා:දේශපාලන හා ආර්ථික පද්ධති

මිනිස් ජීවියා ජීව විශේෂයක් ලෙස ගත් කල. අප අනෙකුත් මිනිසුන්ගේ සමාගමෙහි අපගේ  ජීවිතය ගෙවා දමන සමාජ ජීවියෙකි. එඬේර කණ්ඩායම්, ගම්, පුරවර, රටවල් වැනි  විවිධ ආකාරයේ සමාජමය…

සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 83: ඒකාධිපතිවාදය (Totalitarianism)

මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් ඒකාධිපතිවාදී රෙජිමයන් හෙවත් පාලන තන්ත්‍රයන්  පරම බලය දැරීමට පමණක් නොව, රාජ්‍යය තුළ ගතකෙරෙන ජීවිතයෙහි…