සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts tagged ‘නව පර්යේෂණ’

සුදු වූ  කෙස් ආතතිය අඩු වූ විට යළි තිබූ පැහැයටම හැරෙයි

සුදු වූ  කෙස් ආතතිය අඩු වූ විට යළි තිබූ පැහැයටම  හැරෙයි කෙස් පැහීම වයසට යන විට බොහෝ දෙනා අත්දකින සංසිද්ධියක් වුවත්,  ඉන් සැලකිය යුතු පිරිසක්, හිස…

දුරකථන බැටරි දින ගණනාවක් භාවිතයට ගෙන්දගම්

දුරකථන බැටරි දින ගණනාවක් භාවිතයට ගෙන්දගම් මඟපාදයි උදේට ජංගම දුරකථනයේ බැටරිය ආරෝපණය කර (චාජ් කර) හවස් වෙද්දි බැස ගොස් ඇත්නම් එය කොයිතරම් හිත කලකිරවන්නක්ද? ඒත් බොහෝ…

‘සමකාලීන පරිණාමය‘ — වේගවත් පරිණාම ස්වරූපය

‘සමකාලීන පරිණාමය‘ — වේගවත් පරිණාම ස්වරූපය මිනිස් අප තවමත් පරිණාමය වෙමින් සිටින්නෙමු ද? යැයි අප පසුගිය සතියේ තතු ලිපියෙන් ප්‍රශ්න කළෙමු. පරිණාමවාදයේ පියා ලෙසින් සැලකෙන චාල්ස්…

මිනිස් අප තවමත් පරිණාමය වෙමින් සිටින්නෙමු ද?

ආදරය විවිධ ස්වරූප ගන්නා බව රහසක් නොවේ. ඒ වාගේම ආදරය පෙන්වන ක්‍රමත් විවිධයි. නිදසුනක් හැටියට පැපුවා නිව්ගිනියාවේ  ෆෝරේ ගෝත්‍රිකයන් අතර ප්‍රචලිත පුරුද්දක් දක්වන්න පුළුවන්. එම ගෝත්‍රයේ…

අප ප්ලාස්ටික් භාවිතයෙන් බැහර වියයුතු ද?

අප ප්ලාස්ටික් භාවිතයෙන් බැහරවිය යුතු ද? සමහර අංශවලින් ගත් විට ප්ලාස්ටික් ඇත්තටම පරිසරයට හිතකර විය හැකියි. බෝතලයකින් බීම බොන්න ප්ලාස්ටික් බට වෙනුවට කඩදාසි වලින් හදපු බටයකින්…

මේසා විශාල මොළයක් අලින්ට පරිණාමය වුණේ කාලගුණ විපර්යාස නිසාවෙන් ද?

මේසා විශාල මොළයක් අලින්ට පරිණාමය වුණේ කාලගුණ විපර්යාස නිසාවෙන් ද? දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ අලි ඇතුන් අපේ අවධානයට ලක්වන්නට අර්ධවශයෙන් හේතුවන්නේ ඔවුන්ගේ දැවැන්ත බව මෙන්ම රාජකීය විලාශයයි. ඒ…

හයිඩ්‍රජන් ඉන්ධන විශාල ප්‍රමාණයක් ඉක්මණින් නිපදවිය හැකි කුඩා උපකරණයක්

සූර්ය ශක්තියෙන් බලගැන්වෙන සංයුක්ත උපකරණයක් මගින් වාර්තා පිහිටුවිය හැකි වේගයෙන් හයිඩ්‍රජන් ඉන්ධන නිපදවිය හැකි බව අණාවරනය වෙයි. එක් රැස් කළ(සාන්ද්‍රිත) සූර්ය බලශක්තිය යොදාගනිමින් පිරිසිදු ඉන්ධන නිපදවීමට…

ආහාර ව්‍යාධිජනක අඩුකරගැනීමට ඓන්ද්‍රීය කෘෂිකර්මයෙන් උදව්

ඓන්ද්‍රීය ගොවිපොළ, වඩාත් ඉහළ විවිධත්වයක  පාංශු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට හා කෘමීන්ට තෝතැන්නකි. මේ තත්ත්වය, ආහාර මගින් බෝවෙන මාරක ව්‍යාධිජනක තර්ජනයට මුහුණ දීමේදී මහත් පිටිවහලක් විය හැකි යයි…

වායු දූෂණය, ශුක්‍රාණුවල ගුණාත්මකභාවය පහත හෙළයි

නාගරික ප්‍රදේශවල අපිරිසිදු වාතය මනුෂ්‍ය ශුක්‍රාණු මත බලපෑමක් ඇති කරනවා විය හැකියි. නව අධ්‍යයනයකින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඉතා කුඩා දූෂක අංශු ආශ්වාස නොකරන මියන්ට වඩා  එම අංශුවලට…

පිරිමි උපත් පාලන පෙත්ත පිළිබඳ පරීක්ෂණ සාර්ථකවෙන ලකුණු

උපත් පාලනය පිළිබඳ වගකීම කලක් තිස්සේ පටන් වැඩිකොටම පැවරුණේ කාන්තාවන්ටය. ඒ සඳහා විවිධ ක්‍රම වෛද්‍ය විද්‍යානුකූලව වැඩි දියුණු කරනු ලැබ ඇති අතර ඒ අතරින් කාන්තාවන් අතරේ…

හිතට වදදෙන අතීත මතකයන්

‘අතීත  මතකයන්ගෙන් පීඩනයට පත්වෙන්න එපා’ යයි මහා නාට්‍යකරු විලියම් ෂේක්ස්පියර් අපට අවවාද කරනවා. ඒත් බිඳුනු හදවතක වේදනාවෙන් දුක් විඳි අයෙකු හොඳාකාරව දන්න විදිහට ඒක ඔය කියන…

සීබ්‍රාට ඉරි තිබෙන්නේ ඇයි?

සීබ්‍රාට ඉරි තිබෙන්නේ ඇයි යන ප්‍රශ්නය හිතට නැගෙන්නේ කුඩා ළමුන්ට පමණක්ම නොවෙයි. ලෝකයේ  විද්‍යාඥයන් බොහෝ දෙනා ද,  ඊට පිළිතුරු සොයන්න වෙහෙසෙනවා. අශ්වයින්ගේ සහ බූරුවන්ගේ ළඟම ඥාතීන්…

අපේ අවයව සියල්ල අපට අවශ්‍යමද?

වෛද්‍ය විද්‍යාව සෑම විටම මනුෂ්‍යයන්ගේ ශරීරයට ගරුසරුවක් දක්වා නොමැත. ආදිකාලීන ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් වේතාලයන් මෙන් අපේ ශාරීරික කොටස් එකට තබා ගැනීම ගැන දැක්වු ණු නොසැලකිල්ල ගැන සිතන්න.…

මිනිස් මල යොදා ගඩොල් තැනීම

නිවසෙහි කක්කුසි කසළ වල දිය බස්වා, පිරියම් කිරීමෙන් අනතුරුව එහි ඉතුරුවන ද්‍රව්‍ය වේලෙන්නට හැරියාට පසුව සිදුවන්නේ කුමක් ද? මෙහෙමයි: ඔයින් කොටසක් අන්තිමේ දී පොහොර බවට පත්වෙනවා.…

බඩවැල් බැක්ටීරියා මානසික සෞඛ්‍යයට කෙරෙන බලපෑම්

‍ප්‍රබයෝටික පදනම් කරගෙන විශාදයට ප්‍රතිකාර කිරීමේ හැකියාව ගැන නවතම පර්යේෂණ ඉඟි කරයි. මිනිසාගේ යහපැවැත්ම සහ ශරීරාභ්‍යන්තරයේ වසන බැක්ටීරියා ගැන සිදු කෙරෙන ප්‍රධාන පෙළේ අධ්‍යයනයකින් දැක්වෙන්නේ බඩවැලෙහි…