සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts tagged ‘පරිසරය’

ජල හිඟයට අදාළ වැදගත් පද කීපයක්

ජල හිඟයට අදාළ වැදගත් පද කීපයක් අපි පසුගිය ලිපිවල කතා කළ පරිදිම ජලය ජීවිතයට නැතුවම බැරි අංගයක්. එහෙත්, ලොව පුරා මිලියන 785ක ජනතාවට, වෙනත් විදිහකට ගණන්…

මහා වසංගත නතර කරන්න නම් වනහරණය නවත්වන්න

මහා වසංගත නතර කරන්න නම් වනහරණය නවත්වන්න වන සතුන්ගේ වාසස්ථාන එලෙසම තිබෙන්නට හැරියොත් වෛරස මගින් මිනිස් ජීවිත වැනසීමට ඇති ඉඩකඩ අඩුවෙයි. සාර්ස්(SARS), ඉබෝලා සහ දැන් SARS-CoV-2:…

කොරෝනා මරණ අනුපාතය ඉහළ යාම වායු දූෂණයට සම්බන්ධයි

කොරෝනා ගෝලීය වසංගතයට පෙර ඉහළ මට්ටමක වායු දූෂණය පැවැති ප්‍රදේශවල සිටින කොවිඩ් රෝගීන්, රටේ වායු දූෂණය අඩු පළාත්වල සිටින ආසාදිතයන්ට වඩා රෝගයෙන් මිය යාමේ වැඩි හැකියාවක්…

ප්ලාස්ටික් ව්‍යසනය ගැඹුරු මුහුදේ සතුන්ටත් බලපායි

මහා සාගරයේ කිසිම තැනක් ප්ලාස්ටික් දූෂණයෙන් ගැලවීමට හැකියාවක්  ලබා නැතැයි විද්‍යාඥයෝ පෙන්වා දෙති. මාරියානා ආගාධයේ සතුන්ට පවා මේ ව්‍යසනයෙන්  ගැලවී ගත නොහැකිවී  ඇති බව  වාර්තා වේ.…

වසර 141 ඇතුළත වැඩිම උෂ්ණත්වය වාර්තා වූ මාසය 2020 ජනවාරියයි

වසර 141 ඇතුළත වැඩිම උෂ්ණත්වය වාර්තා වූ මාසය 2020 ජනවාරියයි දේශගුණ වාර්තා තැබීම 1880 වර්ෂයේදී ආරම්භ වීමෙන් පසුව, අපේ මේ ග්‍රහලෝකය මත වඩාත් උණුසුම මාසය 2020…

බැක්ටීරියා නොමැතිව මනුෂ්‍යයන්ට ජීවත්වෙන්න බැරිද?

බැක්ටීරියා නොමැතිව මනුෂ්‍යයන්ට ජීවත්වෙන්න බැරිද? බැක්ටීරියා කියපු ගමන් අප බොහෝ දෙනකුට ඇති වන්නේ බියක්. මන්ද, බැක්ටීරියාව අපේ සිත් සම්බන්ධ කරන්නේ ලෙඩරෝග වගේ ආබාධ වලටයි. ඒත් බැක්ටීරියා…

කුරුල්ලන්ට මරු කැඳවන නව ගොඩනැගිලි රටා

කුරුල්ලන්ට මරු කැඳවන නව ගොඩනැගිලි රටා උස් ගොඩනැගිලි සහිත මහා නගර තව තවත් ඉහළටත්,  පිටතටත් ව්‍යාප්ත වෙද්දී සෑම වසරකම වීදුරු ගොඩනැගිලිවල හැපීමෙන්  එන්න එන්නම වැඩි පක්ෂීන්සංඛ්‍යාවක්…

උහුලන්න බැරි ග්‍රීස්මය: තාප අවසාදතාව

උහුලන්න බැරි ග්‍රීස්මය: තාප අවසාදතාව තාප අවසාදතාව(heat exhaustion) කියන්නේ ශරීරයේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම නිසා ඇතිවන වෛද්‍යමය තත්ත්වයක්. අධික රස්නය (තාපය) නිසා ඇතිවන වඩාත් උග්‍ර රෝග අතුරින්…

ලොව වැඩිවන ජනගහනයට ආහාර සැපයීම

ලොව වැඩිවන ජනගහනයට ආහාර සැපයීම ගෝලීය ගොවිතැන් පද්ධතියේ නවතම විශ්ලේෂණයක් පෙන්නුම් කරන්නේ අපේ මේ ග්‍රහ ලෝකයේ ප්‍රධාන සීමාවන් අතික්‍රමණය කරන්නේ නැතිව අපගේ වර්තමාන ආහාර පද්ධතිය මගින්…

අප ප්ලාස්ටික් භාවිතයෙන් බැහර වියයුතු ද?

අප ප්ලාස්ටික් භාවිතයෙන් බැහරවිය යුතු ද? සමහර අංශවලින් ගත් විට ප්ලාස්ටික් ඇත්තටම පරිසරයට හිතකර විය හැකියි. බෝතලයකින් බීම බොන්න ප්ලාස්ටික් බට වෙනුවට කඩදාසි වලින් හදපු බටයකින්…

වරෙන් වරෙන් සුළං පොදක්…

සුළං හමන්නේ ඇයි? මේ අහන ප්‍රශ්නයට මෙලෙස කෙටි උත්තරයක් දෙන්නට පුළුවන්: වායු, අධිපීඩන ප්‍රදේශවල සිට අඩු පීඩන ප්‍රදේශ වෙත ඇදෙයි. මෙම පීඩන අතර වෙනස වැඩිවෙත්ම ඉහල…

අපේක්ෂා හීනකරමින් මෙවර දේශගුන සාකච්ඡා නිමාවට පත්වෙයි

අපේක්ෂා හීනකරමින් මෙවර දේශගුන සාකච්ඡා නිමාවට පත්වෙයි මැඩ්රිඩ් නුවරදී සති දෙකකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ පැවති එක්සත් ජාතීන්ගේ දේශගුන සාකාච්ඡා වැඩි සාර්ථකත්වයකින් තොරව පසුගිය ඉරිදා අවසන් වූයේ…

නවතම දේශගුණ අනතුරු හැඟවීම

නවතම දේශගුණ අනතුරු හැඟවීම දේශගුණ විපර්යාසයෙන් සිදුවන හානිය පිළිබඳ අවදානම අවම කර ගැනීමට නම්, ඉදිරි දශකයේ දී සියයට 7.6ක් තරම් විශාල ප්‍රමාණයකින් විමෝචන කපා හැරිය යුතු…

පැරිස් පරිසර සමුළු ප්‍රතිඥා බිඳදමමින් රටවල් ෆොසිල ඉන්ධන ආයෝජන නංවයි

දැන් කලක් තිස්සේම විද්‍යාඥයන් අනතුරු හඟවන්නේ ෆොසිල ඉන්ධන පරිභෝජනයෙන් ඉවත්ව, පුනර්ජනනීය මූලයන් වෙත නැඹුරුවන්නේ නැත්නම් අපේ මේ ග්‍රහලෝකය තුළ දුර්භාග්‍ය සම්පන්න  ගෝලීය උණුසුම් මට්ටම් අත්දැකීමට සිදුවන…