සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts tagged ‘පරිසරය’

ජල දූෂණය සහ ජල දූෂක වර්ගීකරණය

ජල දූෂණය සහ ජල දූෂක වර්ගීකරණය මූලය පදනම් කරගෙන වර්ගීකරණය මූලය හෙවත් මූලාශ්‍රය මත පදනම් කරගෙන ජලය කෙලසීම දෙවර්ගයක් ලෙස විස්තර කළ හැකියි. ලක්ෂ්‍යගත මූල හා…

ජල දූෂණයේ ගතිකයන්

ජීවයේ පැවැත්මට ජලය නැතුවම බැරි බව පුන පුනා කිවයුත්තක් නොවේ.  ඒ වගේම ජලය වැදගත් වන්නේ කොයි ආකාරයටද යන්න ද අමුතුවෙන් පැහැදිලි කළ යුත්තක් නොවෙයි. මේවා අද…

ග්‍රන්ථ සාර සංග්‍රහය: හයවැනි නෂ්ටප්‍රාප්තිය – අස්වාභාවික ඉතිහාසයක්

The Sixth Extinction: An unnatural History by Elizabeth Kolbert හයවැනි නෂ්ටප්‍රාප්තිය – අස්වාභාවික ඉතිහාසයක් එලිසබත් කොල්බර්ට්   “අතිශය ඛේදජනක ජීවවිද්‍යාත්මක අභියෝගයක් පිළිබඳ සිත් කාවදින පරිදර්ශනයක් එලිසබෙත්…

දේශගුණ විපර්යාස සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාකිරීමේදී මානව ශාස්ත්‍රයන්ගේ වැදගත්කම

මානව ඉතිහාසයේ අප මේ ගෙවන යුගය විදහා දක්වන ලක්ෂණ අතරේ දේශගුණ විපර්යාස මුල් තැනක් ගන්නා බව එන්ට එන්ටම පැහැදිලියි. ආක්ටික් ප්‍රදේශයේ මහා ලැව් ගිනි මෙන්ම යුරෝපයේ…

මීමැසි ගහන වැනසීයාම වැළැක්විමට වැක්සිනයක්

මී වදයක සිටින ශ්‍රමික මැස්සන් විසින් නිපදවනු ලබන ‘රාජකීය ජල්ලි'(royal jelly) මීමැසි ගහනය අතරේ ප්‍රතිශක්තිය ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා යොදා ගත හැකි බව නව අධ්‍යනයකින් හෙළිවෙයි. රාජකීය…

නිවාස නොමැතිකමින් ඇතිවන ව්‍යසනකාරී ජීවවිද්‍යාත්මක ඵලවිපාක

වීදිවල ජීවත්වීම ශීඝ්‍රයෙන් වයස්ගත වීම සඳහා බලපානවාදැයි අවබෝධ කර ගැනීම නිවාස අහිමි ප්‍රජාවට මෙන්ම රජයටද ප්‍රයෝජනවත් වනු ඇත 2013 වර්ෂයේදී සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ නගරයේ පදිංචියට පැමිණෙන සෙර්ජියෝ…

පරිසර සංරක්ෂණයේදී ස්වදේශික ජනතාවගෙන් උගෙන ගතහැකි පාඩම්

ස්වදේශීක ජනතාවගේ භූමි තුළ සොබාදහම පරිහානියට පත්වීම අනෙකුත් ප්‍රදේශවලට වඩා සෙමින් සිදුවන බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ අනුග්‍රහය ඇතිව සැකසුණු වාර්තාවකින් දැක්වේ. පෘථිවියේ ශාක හා සත්වයන් ඇතුළත්…

දේශගුණ විපර්යාස නතර කිරීමට නම් ගමන් බිමන් අඩු කරන්න ඕනෑලු!

අප ගමන් බිමන් යන අන්දම වෙනස් කිරීමෙන් දේශගුණයට බලපෑම් ඇතිකරන විමෝචන අඩු කල හැකි බව නොදන්නා කෙනෙක් අද අප අතර නැති තරම්: වාහනයක් පදවාගෙන යනවාට වඩා…

කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වාර්තා බිඳහෙලන මට්ටමට ඉහළ යයි

පසුගිය වසර 800,000 තරම්වත් කාලයක නොතිබූ තරමට කාබන් ඩයොක්සයිඩ්(CO2) අපේ වායුගෝලයේ දැන් ඇත. හවායි හී, මෞනා ලෝවා නිරීක්ෂණාගාරයේ ජාතික සාගර සහ වායුගෝලීය පර්පිපාලනය() මගින් සිදුකරණ ලද…

වායුගෝලය, කාලගුණය සහ දේශගුණය

පහුගිය කාල සීමාවේ ලංකාවේ අප දැඩි උෂ්ණත්වය නිසා පීඩාවට පත් වී. සිටියෙමු. දැන් ඔන්න වර්ෂාව ඇවිදින්. ඉතින් මේ වගේ දෙශගුණයේ — නෑ නෑ පොඩ්ඩක් ඉන්න  –කාලගුණයේ…

පෘථිවියට වායුගෝලයක් තිබෙන්නේ ඇයි?

පෘථිවියෙහි වායුගෝලය ඇති දැවැන්තය. කොපමණ නම් දැවැන්තද කියතොත් අභ්‍යවකාශයේ රඳවා තිබෙන අන්තර් ජාතික අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයෙහි ගමන් මග කෙරෙහි පවා පෘථිවි වායුගෝලය බලපායි. ඒත් ඉතින් අපේ මේ…

සියල්ලෙහි සුලමුල 12 – පෘථිවියට මෙතරම් මනරම් වායුගෝලයක් ඇත්තේ ඇයි? II කොටස

ප්‍රකට  විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

සියල්ලෙහි සුලමුල 12 – පෘථිවියට මෙතරම් මනරම් වායුගෝලයක් ඇත්තේ ඇයි?

ප්‍රකට  විද්‍යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ග් ලියූ කරුණු සාර සංග්‍රහයක් කොට  2016 දී පළ කළ  ‘සියල්ලෙහි ම(පාහේ) සම්භවය’ (The Origin of (Almost) Every Thing) නමැති අළුත් ම කෘතිය…

ග්ලයිපොසේට්වලට නිරාවරණයවීමෙන් පිළිකා අවදානම 41%න් වැඩිවෙයි.

පෙර සිදුකළ අධ්‍යයන පිළිබඳ නව පශ්ච-විශ්ලේෂණයක් (meta-analysis) මේ බව අනාවරණය කරයි.   ග්ලයිපොසේට් ලොව පුරා වැඩියෙන්ම භාවිත වන වල්පැලෑටි නාශකයයි. පිළිකා පිළිබඳ පර්යේෂන සඳහා වූ අන්තර්ජාතික…

ග්‍රහක ඝට්ටනයක් නොමැතිව වුවද ඩයිනසෝරයන් නෂ්ටප්‍රාප්තවන්නට ඉඩ තිබුණාද?

මිහිපිටින් ඩයිනසෝරයන් නම් දැවැන්ත උරගයන් තුරන් කළ ඒ මහා නස්පැත්තියට පෙරාතුව ඔවුන් කල් ගෙවූ ආකාරය දෙස නව කෝණයකින් බැලීමෙන් නූතන දේශගුණ විපර්යාසයන් ගැනද විද්‍යාඥයන්ට වඩාත් හොඳ…