සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts tagged ‘විද්‍යා’

ජනවර්ගය යන්න හුදු ලේබලයක් පමණයි — එහි විද්‍යාත්මක පදනමක් නැහැ

  වසර දහස් ගණනාවක් තිස්සේ පුද්ගලයින් හුවා දැක්වීමට මෙන්ම භේදබින්න කර වෙන්කිරීමට වර්ගය යන්න යොදා ගත්තත් එය ජාන විද්‍යාව මත ප්‍රතිෂ්ඨාපණය වූවක් නොවේ 19 සියවසේ මුල්…

පොතු දැල්ලොත් සිහින දකිනවාද?

පොතු දැල්ලෝ(cuttlefish) සත්වයෙකු හැටියට වඩාත් ප්‍රකට ඔවුන්ගේ සංකීර්ණ වෙස්මාරුව මෙන්ම සහකරුවන් ආකර්ශනයටත් ගොදුරු වශීකිරිමටත් උපයෝගීකරගන්නා බහුරූ ප්‍රදර්ශනය හේතුවෙන්ය. දැල්ලන්ගේ(squid) සහ බූවල්ලන්ගේ(octopus) සමිපතම ඥාතීන් වන මේ පොතු…

ආතතියෙන් පෙළෙනවිට අප වැඩිපුර පැණි රස හොයන්නේ ඇයි?

  අසීරු අවස්ථාවලට මුහුණ දෙද්දී අප චොකලට් සහ වෙනත් කාබොහයිඩ්‍රේට සඳහා අපේ අශාව වැඩිවන්නේ මන්දැයි මොළය ගැන පර්යේෂණ පිරිසක් පැහැදිලි කරයි.  කාබොහයිඩ්‍රේට ශරීරයට වඩාත්ම ඉක්මනින් ශක්තිය…

කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වාර්තා බිඳහෙලන මට්ටමට ඉහළ යයි

පසුගිය වසර 800,000 තරම්වත් කාලයක නොතිබූ තරමට කාබන් ඩයොක්සයිඩ්(CO2) අපේ වායුගෝලයේ දැන් ඇත. හවායි හී, මෞනා ලෝවා නිරීක්ෂණාගාරයේ ජාතික සාගර සහ වායුගෝලීය පර්පිපාලනය() මගින් සිදුකරණ ලද…

ජනවර්ගය යන්න හුදු ලේබලයක් පමණයි — එහි විද්‍යාත්මක පදනමක් නැහැ

  වසර දහස් ගණනාවක් තිස්සේ පුද්ගලයින් හුවා දැක්වීමට මෙන්ම භේදබින්න කර වෙන්කිරීමට වර්ගය යන්න යොදා ගත්තත් එය ජාන විද්‍යාව මත ප්‍රතිෂ්ඨාපණය වූවක් නොවේ 19 සියවසේ මුල්…

ඔබ හිතා ඉන්න තරමට දැනුමක් ඔබට නැති වෙන්න පුළුවන්

අධිතක්සේරුව හේතුවෙන් තමන්  විශේෂඥයකුය යන  හැඟීම  කෙනෙකු  තුළ ඇතිවිය හැකියි. යම් විෂයක් ගැන අපට මනා වැටහීමක්, දැනීමක්  ඇතැයි සිතන්නේ නම් අපේ සහජාසය හෙවත් ස්වභාවික බුද්ධිය ගැන…

වායු දූෂණය, ශුක්‍රාණුවල ගුණාත්මකභාවය පහත හෙළයි

නාගරික ප්‍රදේශවල අපිරිසිදු වාතය මනුෂ්‍ය ශුක්‍රාණු මත බලපෑමක් ඇති කරනවා විය හැකියි. නව අධ්‍යයනයකින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඉතා කුඩා දූෂක අංශු ආශ්වාස නොකරන මියන්ට වඩා  එම අංශුවලට…

පෘථිවි පද්ධතිය තුළ දූවිල්ල: නිගමන හා පර්යාලෝක

මානව කෘත කැළඹීම් වලට ප‍්‍රතිචාර වශයෙන් පෘථිවි දේශගුණ පද්ධතියේ ප‍්‍රතිචාරය සමාජයට නොසළකා හැරිය නොහැකි ප‍්‍රමුඛතාවකි. මේ ව්‍යායාමයේ දී සාර්ථකත්වයක් ලබාන්නාහට නම් සියල්ල හසුවන ‘පෘථිවි පද්ධති’ රාමුවක් තුළ තබා දේශගුණ විපර්යාසයන්…

අන්තිම අයිස් සමයේ අවසානය කෙරෙහි දූවිල්ලේ දායකත්වය

මානව කෘත කැළඹීම් වලට ප‍්‍රතිචාර වශයෙන් පෘථිවි දේශගුණ පද්ධතියේ ප‍්‍රතිචාරය සමාජයට නොසළකා හැරිය නොහැකි ප‍්‍රමුඛතාවකි. මේ ව්‍යායාමයේ දී සාර්ථකත්වයක් ලබාන්නාහට නම් සියල්ල හසුවන ‘පෘථිවි පද්ධති’ රාමුවක් තුළ තබා දේශගුණ විපර්යාසයන්…

දූවිලි සැපයුමෙහි මානවමූලික වෙනස් කිරීම-II කොටස

මානව කෘත කැළඹීම් වලට ප‍්‍රතිචාර වශයෙන් පෘථිවි දේශගුණ පද්ධතියේ ප‍්‍රතිචාරය සමාජයට නොසළකා හැරිය නොහැකි ප‍්‍රමුඛතාවකි. මේ ව්‍යායාමයේ දී සාර්ථකත්වයක් ලබාන්නාහට නම් සියල්ල හසුවන ‘පෘථිවි පද්ධති’ රාමුවක්…

කන ඇහෙන්නේ නැතුව ගියොත් මොනවාද කරන්නේ?

සත්වයන් තුළ සවන් දීමේ හැකියාව පරිණාමය වූයේ අනතුරු පිළිබඳව කල් වේලා ඇතිව දැන ගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස යයි විශ්වාස කෙරේ.  ඒ කොහොමවුණත් මනුෂ්‍යයන්ට නම් ශ්‍රවන හැකියාව අමිල…

පෘථිවි පද්ධතිය තුළ දූවිල්ල : දූවිලි සැපයුමෙහි මානවමූලික වෙනස් කිරීම

මානව කෘත කැළඹීම් වලට ප‍්‍රතිචාර වශයෙන් පෘථිවි දේශගුණ පද්ධතියේ ප‍්‍රතිචාරය සමාජයට නොසළකා හැරිය නොහැකි ප‍්‍රමුඛතාවකි. මේ ව්‍යායාමයේ දී සාර්ථකත්වයක් ලබාන්නාහට නම් සියල්ල හසුවන ‘පෘථිවි පද්ධති’ රාමුවක්…

පෘථිවි පද්ධතිය තුළ දූවිල්ල : සාගර මතුපිටට යකඩ සැපයීම සහ ගෝලීය කාබන් චක‍්‍රය

මානව කෘත කැළඹීම් වලට ප‍්‍රතිචාර වශයෙන් පෘථිවි දේශගුණ පද්ධතියේ ප‍්‍රතිචාරය සමාජයට නොසළකා හැරිය නොහැකි ප‍්‍රමුඛතාවකි. මේ ව්‍යායාමයේ දී සාර්ථකත්වයක් ලබාන්නාහට නම් සියල්ල හසුවන ‘පෘථිවි පද්ධති’ රාමුවක්…