සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts tagged ‘විශ්වය’

සූර්ය ලප

සූර්ය ලප යනු මොනවා දැයි තේරුම් ගැනීමේ ප්‍රථම පියවර වනුයේ සූර්යයා බබලන්නේ කෙසේ දැයි අවබෝධ කර ගැනීමයි. සෛදාන්තික ආකෘති සහ තාරකා බොහොමයක නිරික්ෂණයන් පදනම් කරගනිමින් තාරකා…

සූර්ය ගතික නිරීක්ෂණාගාර

Solar Dynamics Observatory හෙවත් SDO යන කෙටි නමින් හඳුන්වන සූර්ය ගතික නිරීක්ෂණාගාරය යනු සූර්යයාගේ ප්‍රකාශ ගෝලයේ සිට රස් වළල්ල දක්වා සූර්යාගේ චුම්භක ක්‍රියාකාරිත්වය මින් පෙර නොවූ…

බුද  ගවේෂක ‘මැසෙන්ජර්’ යානයේ අවසන් ජවනිකාව

වසර හතරකට වැඩි කාලයක් බුද ග්‍රහයා වටා කක්ෂගතව ගමන් කළ නාසා ආයතනයේ ගවේෂක යානය අප්‍රියෙල් 30 දා ග‍්‍රිනිච් වේලාවෙන් රාත‍්‍රී 7.30ට (අපේ වේලාවෙන්  මධ්‍යම රාත‍්‍රියේ)  එහි…

අභ්‍යාවකාශයේ සිට සූර්යයා නිරීක්ෂණය කිරීම I

පෘථිවියේ සිට අහස නිරීක්ෂණය කරන අප සූර්යයා දකින්නේ එකම ආකාරයටය. වැහි වලාකුළු වැනි බාධක නොතිබුණහොත් දිවා කාලයේ පෘථිවියේ සිට පියවි ඇසින් සූර්යයා දකින අපට අමුත්තක් නොදැනේ. …

අභ්‍යාවකාශයේ සිට විශ්වය ගවේෂණය කිරීම IV: ක්ෂීර පථයෙන් ඔබ්බට

ගැලැක්සි බිලියන ගණනාවකින් හෙබි විශ්වය ක්ෂිර පථයෙන් ඔබ්බට  දුර ඈත ගැලැක්සි අනුරූපණය කිරීම පිණිස හබල් දුරේක්ෂයට සුවිශේෂී හැකියාවක් ඇත. ආලෝක වර්ෂ  බිලියන 13 කටත් ඔබ්බෙන් පිහිටි…

පෘථිවිය බිහිවුණේ බ්‍ර‍හස්පති නීච වීම නිසාද?

ග්‍රීක රෝම ජනපුරාණයට අනුව දෙවිවරුන්ගේ රජ්ජුරුවෝ බෘහස්පතිය. ග්‍රික ප්‍රවාදවල එන ටයිටන්වරු විනාශ කර දැමූ බෘහස්පති ඊර්ෂ්‍යාකාර, පළිගන්නා සුළු ගති ගුණවලින් හෙබි, දෙදෙව් ලොව අධිපතියා විය. බැලූ…

මිහිකත මවගෙන් උපන් දියණි, සඳවතී

චන්ද්‍රයා හෙවත් සඳ සහ සඳේ උප්පත්තිය ගැන කතා එමටයි. ඒ බොහොමයක් ලෝකයේ විවිධ රටවල ප‍්‍රචලිත රසවත් ජනකතා. ආශාවෙන් අසා ඉන්න පුළුවන් වුවත් ඒවායේ විද්‍යාත්මක පදනමක් නැහැ.…

අභ්‍යාවකාශයේ සිට විශ්වය ගවේෂණය කිරීම III :

මහා නිරීක්ෂණාගාර වැඩසටහන(Great Observatory Program) උසස් මට්ටමේ අනුරූප(images) සහිතව විද්‍යුත් චුම්බක වර්ණාවලිය හරහා විශ්වය ගැන හැදෑරිම පිණිස 1990 සහ 2003 අතර කාලයේ දී නාසා ආයතනය විශාල…

අභ්‍යාවකාශයේ සිට විශ්වය ගවේෂණය කිරීම II

අපේ සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයෙන් ඔබ්බට, විශ්වය ගවේෂණය කිරීම තනිකරම පාහේ පාදක වී ඇත්තේ දුර ඈත වස්තුවලින් ආලෝකය විමෝචනය කිරීම (පිටකිරිම) අවශෝෂණය කිරීම (උරා ගැනීම) සහ පරාවර්තනය…

මිහිපිට ජීවිතයේ ආරම්භය පිළිබඳ තේරවිල්ල විසඳෙන ලකුණු

පෘථිවිය මත ජීවයේ ප‍්‍රභවය යනු විරුද්ධාභස හෙවත් පරස්පර කියමන් වැලකි. ජීවය ආරම්භ වෙන්න නම් ජානමය අණුවක් තිබෙන්නට ඇත. ඔව්, ප්‍රෝටීන සෑදීම පිණිස නිශ්චිත සැලසුම් පැවරීමේ හැකියාව…

අභ්‍යවකාශයේ සිට විශ්වය ගවේෂණය කිරීම 1 :අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය

අප බොහෝ දෙනාගේ විශ්වය මේ මිහිතලයෙහි හෝ නුබතලයෙහි අපට පෙනෙන, දැනෙන, ඇසෙන දෙයට සීමාවෙයි. එහෙත්, මානව ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට, මිහිපිට සිටින නරයෙකුට බොහෝ කොට නොපෙනෙන විශ්වයක්…

දැවැන්ත ඔරියන් නිහාරිකාවේ සුළමුළ හෙළිවෙයි

සියළුම තාරකා නිර්මාණය වී ඇත්තේ එක ආකාරයකටම නොවේ. එමෙන්ම ඒවායේ උප්පත්ති ස්ථානද එක ආකාරයක් නොගනී. වඩාත් ම ප‍්‍රකට තරු තවාන ලෙස හැඳින්විය හැකි ඔරියන් නිහාරිකාව මගින්…

ඩෝන් යානය සෙරීස් වාමන ග‍්‍රහයාගේ රහසක් හෙළිකරයි

සෙරීස් වාමන ග‍්‍රහයා මත ආවාටයක් තුළ දීප්තිමත් ස්ථාන දෙක විද්‍යාඥයන්ට අභිරහසක් වී ඇති අතර ඩෝන් යානයෙන් ලැබෙන දත්ත වලින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඒවා එක්තරා අන්දමක අයිස්මය දුම්රොටු…

ඩෝන් යානය සෙරීස් වාමන ග්‍රහයා වටා කක්ෂ ගත වෙයි.

නාසා ආයතනයේ ඩෝන් අභ්‍යාවකාශ යානය සත්වසරක අභ්‍යවකාශ චාරිකාව නිම කරමින් මාර්තු මුල් සතිය අගදී එහි ගමනාන්තය වෙත ළඟා විය. මාර්තු 06 දා මේ බමන යානාව සෙරීස්…

ලොව විශාලතම ටෙලස්කෝපය ඉදිකිරීමට හවායි ස්වදේශිකයන්ගේ විරෝධය

විද්‍යාඥයන් සමග සංස්කෘතික හා පරිසර ක්‍රියාකාරිහු ගැටෙති. ලොව විශාලතම දුරේක්ෂය (ටෙලස්කෝපය) ඉදිවන්නේ හවායි දූපත්වල මවුනා කියා ගිරි මුදුනෙහිය. පෘථිවිය මත ඇති අනෙකුත් දුරේක්ෂවලට වඩා මෙය තුන්…