සැමට විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Posts tagged ‘වෛද්‍යවිද්‍යා’

පණුවන් කන්නයි මං ආවේ…

ලොව කොතැනක සිටියත් ප්‍රශ්න ඇසීම ළමයින්ගේ ස්වභාවයයි; සිරිතයි. මේ ලෝකයට අළුතෙන් ජනිතවන දරුවා තමන් අවට සිදුවන දෑ ගැන සිටින්නේ විමසිල්ලෙන්, කුතුහලයෙන්. මව තමන්ට බොන්න දෙන කිරි…

රුධිරය නිල් පාට නැතුව, රතු පාට ඇයි?

ලොව කොතැනක සිටියත් ප්‍රශ්න ඇසීම ළමයින්ගේ ස්වභාවයයි; සිරිතයි. මේ ලෝකයට අළුතෙන් ජනිතවන දරුවා තමන් අවට සිදුවන දෑ ගැන සිටින්නේ විමසිල්ලෙන්, කුතුහලයෙන්. මව තමන්ට බොන්න දෙන කිරි…

ආතතියෙන් පෙළෙනවිට අප වැඩිපුර පැණි රස හොයන්නේ ඇයි?

  අසීරු අවස්ථාවලට මුහුණ දෙද්දී අප චොකලට් සහ වෙනත් කාබොහයිඩ්‍රේට සඳහා අපේ අශාව වැඩිවන්නේ මන්දැයි මොළය ගැන පර්යේෂණ පිරිසක් පැහැදිලි කරයි.  කාබොහයිඩ්‍රේට ශරීරයට වඩාත්ම ඉක්මනින් ශක්තිය…

පිරිමි උපත් පාලන පෙත්ත පිළිබඳ පරීක්ෂණ සාර්ථකවෙන ලකුණු

උපත් පාලනය පිළිබඳ වගකීම කලක් තිස්සේ පටන් වැඩිකොටම පැවරුණේ කාන්තාවන්ටය. ඒ සඳහා විවිධ ක්‍රම වෛද්‍ය විද්‍යානුකූලව වැඩි දියුණු කරනු ලැබ ඇති අතර ඒ අතරින් කාන්තාවන් අතරේ…

කාබෝහයිඩ්‍රේට් යනු මොනවාද?

කාබෝහයිඩ්‍රේට යනු කාබන්, හයිඩ්‍රජන් හා ඔක්සිජන් පරමාණු වලින් සැදි කාබනික සංයෝග වේ.ආහාර විද්‍යාවේ දී හා සාමාන්‍ය භාවිතයේ දී, කාබෝහයිඩ්‍රෙට් යන්නෙන් බොහෝ වේලාවට අදහස් වන්නේ චොක්ලට් වැනි පැණි රස…

දෙපා ගඳ ගසන්නේ ඇයි?

දෙපා ගඳ ගසන්නේ ඇයි ද යන ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දීමට කලින් අපි ඊට වඩා පුළුල් ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු සොයා ගමු: යමකින් අපසන්න ගඳක් විහිදුවන්නේ ඇයි? එහෙමත් නැති නම්…

දුප්පත් කම නිසා හැකිළෙන ළමා මොළ

අඩු ආදායම් ලාභී පවුල්වල ළමුන්ට ඇත්තේ කුඩා මොළයක් වන අතර සංජානන හැකියාවන් ද අඩුමට්ටම පවතින බව අධ්‍යයනවලින් හෙළිවෙයි. ළමුන්ගේ හැසිරීම් රටා සහ ඥානන හැකියාවන් ඔවුන්ගේ සමාජ ආර්ථික…

ප්‍රෝටීනයක හැඩය

ප්‍රෝටීන යනු සජීවි සෛල වල ඉතා තීරණාත්මක භූමිකාවක් ඉටුකරන සංකීර්ණ අණු වර්ගයකි. අනෙකුත් අණු හා සසඳන විට ප්‍රෝටීන් අණු ප්‍ර‍මාණයෙන් විශාලය. එම අණු ඇමයිනෝ අම්ල(amino acids) නම්…

අපේ සිරුර තුළින්ම එල්ලවන මිතුරු ප්‍රහාර

අපට කිසියම් අසනීප ගතියක් දැනෙන විට අපට මුලින්ම සැක හිතෙන්නේ බැක්ටිරියාවක් හෝ වෛරසයක් වැනි රෝග කාරකයක් (pathogen) නිසා අප රෝගාතුර වෙන බවයි. එහෙත් ඊටම ප්‍රහාර එල්ල…

කටේ කෙළවල ඇති රසායන මොනවාද?

කටේ තියෙන කෙළ නැතිනම් ඛේටයෙහි ඇති රසායන මොනවාද කියලා ඇහුවොත් කියන්න තියෙන්නේ 98%ක්ම ජලය කියලයි. ඔව්, කෙළ සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ ජලයයි. හැබැයි කෙළවල තවත් රාසයන අඩංගු වෙනවා.…

උණ ගැන අපට තිබෙන උණක්

උණ රෝගයක් ද? රෝග ලක්‍ෂණයක් ද? පොදු ව්‍යවහාරයේ යෙදෙන අන්දමට නම් කිවහැක්කේ ඒ දෙකම නිවැරදිය යනුවෙනි. කහඋණ, මැලේරියා උණ ආදී වශයෙන් කිසියම් රෝග අවස්ථාවකටත් උණ යන්න…

තුවාල කසන්නේ සුව වෙන්නද?

තුවාල කසන්නේ එය හොඳ වෙන්නැයි යනුවෙන් සමාජයේ මතයක් පවතී. අනෙක් අතට තුවාල කැසීමෙන් වැළකී සිටින්නැයි ද නැතහොත් තුවාලය සුවවීම කල් යන බවට ද මතයකි. මේ මත…

පුරුෂ ලිංගයක සාමාන්‍ය දිග අඟල් 3.6 යි. ප්‍රාණවත් වූ විට අඟල් 5.2 යි.

තමන්ට ප්‍ර‍මාණවත් ජනනේන්ද්‍රියක් ඇත්ද යන සැකය ඇතැම් පිරිමින් අතර නිතර ඇතිවිය හැකි කරදරකාරී සිතුවිල්ලකි. සිය ජනනේන්ද්‍රිය තම සගයන්ගේ ජනනේන්ද්‍රියට වඩා කුඩාද  යන සැකය බොහෝ නව යෞවනයන්…

ඇස් පිහාටුවලට ප‍්‍රශස්ත දිගක් තිබේද?

අපේ සිරුරේ පංචේන්ද්‍රීය අතුරෙන් වඩාත්ම අවධානයක් යොමුවන්නේ ඇසටයි. .ඇසක් වගේ රැුකගන්නම්. යනුවෙන් කරන ප‍්‍රකාශයෙහි ම අප ඇසට දී ඇති වටිනාකම සිතා ගත හැකිය. ඇසෙහි ව්‍යුහය හා…

තුවාල සුවකිරීමට මාළු සමෙන් තැනු වෙළුම්

සතුන්ගේ සම් විවිධ ප‍්‍රයෝජන සඳහා භාවිතයට ගත්තත්, මත්ස්‍ය හෙවත් මාළුන්ගේ සම වෙනත් ප‍්‍රයෝජනයක් සඳහා ගැනීමට තබා බොහෝ දෙනෙකුට ආහාරයට ගැනීමටවත් රුචියක් දනවන්නක් නොවෙයි. එහෙත් සමේ තුවාලයක්…