කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) ගැන අපට තිබෙන්නේ විශාල කුතුහලයක් මෙන්ම යම් ගුප්ත බියක්. පසුගියදා පැවැත්වූ මයිකල් ෆැරඩේ සම්මාන දේශනයේදී ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය මයිකල් වුල්ඩ්රිජ් ඉතා අපූරු මාතෘකාවක් යටතේ අදහස් දැක්වූවා. ඒ තමයි “මෙය අපට පොරොන්දු වූ AI වර්ගය නොවේ” (This is not the AI that we were promised) යන්න.
මෙම දේශනය හරහා ඔහු වර්තමාන AI තාක්ෂණයේ ඇති විස්මිත දියුණුව වගේම එහි ඇති අද්භූත ස්වභාවය (Weirdness) පිළිබඳවත් ඉතා සරලව පැහැදිලි කළා.
විස්මිත නමුත් අද්භුත AI
මීට වසර දහයකට පෙර අප සිටි තැනට වඩා අද AI තාක්ෂණය ඉතා ඉහළ තැනක තිබෙනවා. 2016 දී පින්තූරයක් හඳුනා ගැනීමට පවා අපහසු වූ AI පද්ධති, අද වන විට ඉතා සංකීර්ණ ගණිත ගැටලු පවා විසඳීමට සමත් වී තිබෙනවා.
නමුත් මහාචාර්ය වුල්ඩ්රිජ් පෙන්වා දෙන්නේ මේ දියුණුව මැද AI ඉතා “අමුතු” ලෙස හැසිරෙන බවයි. ඔහු උදාහරණ කිහිපයක් ඉදිරිපත් කළා:
- හාස්යජනක පිළිතුරු: “Ikea ඇඳක නිදාගැනීමෙන් ස්වීඩනය ගැන හීන පෙනෙයිද?” කියා ඇසූ විට AI පවසන්නේ එය එසේ විය හැකි බවයි! මන්ද Ikea යනු ස්වීඩන් සන්නාමයක් නිසා එය ඔබ තුළ ස්කැන්ඩිනේවියානු සිහින ඇති කළ හැකි බව AI තර්ක කරනවා. මෙය විහිළුවක් වුවත්, මෙයින් පෙනෙන්නේ AI වලට සැබෑ ලෝකය පිළිබඳ අවබෝධයක් නැති බවයි.
- පයිතගරස් සහ ලැප්ටොප්: පයිතගරස් තම ලැප්ටොප් එකේ ‘Security updates’ ස්ථාපනය නොකළේ නම් කුමක් සිදුවේදැයි ඇසූ විට, AI ඉතා බැරෑරුම් ලෙස පවසන්නේ ප්රතිවිරුද්ධ දාර්ශනිකයන් ඔහුගේ ජ්යාමිතික දත්ත සොරාගනු ඇති බවයි. ක්රිස්තු පූර්ව යුගයේ විසූ පයිතගරස් ලැප්ටොප් භාවිතා නොකළ බව AI වලට අමතක වී තිබෙනවා.
AI සැබවින්ම ක්රියා කරන්නේ කොහොමද?
බොහෝ දෙනා සිතන්නේ AI යනු මිනිස් මොළය මෙන් ගැටලුවක් ගෙන එය තර්කානුකූලව විසඳා පිළිතුරක් දෙන පද්ධතියක් කියායි. නමුත් මහාචාර්ය වුල්ඩ්රිජ් පවසන්නේ එය වැරදි වැටහීමක් බවයි.
වර්තමාන AI (විශේෂයෙන් ChatGPT වැනි Large Language Models) ක්රියා කරන්නේ සංඛ්යානමය අනුමාන (Statistical completion) හරහායි. එනම්, ඔබ ලබාදෙන වාක්යයකට පසුව ඒමට වඩාත්ම ඉඩකඩ ඇති වචනය කුමක්දැයි අනුමාන කිරීමයි. මෙය හරියට අපේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනවල ඇති ‘Auto-complete’ පහසුකම වගෙයි. එහි ඇති එකම වෙනස වන්නේ AI මෙය කරන්නේ ඉතා විශාල දත්ත ප්රමාණයක් (අන්තර්ජාලයේ ඇති සියලුම දේ පාහේ) භාවිතා කරමින් වීමයි.
AI යනු තාර්කික මනසක්ද?
පිළිතුර නැත. මහාචාර්ය වුල්ඩ්රිජ්ට අනුව AI යනු:
- තාර්කික මනසක් නොවේ: එයට සත්යය සහ අසත්යය අතර වෙනස තේරෙන්නේ නැහැ.
- සංවේදී ජීවියෙක් නොවේ: එයට හැඟීම් හෝ කාලය පිළිබඳ අවබෝධයක් නැහැ. ඔබ නිවාඩුවක් ගොස් පැමිණි විට ChatGPT ඔබ කොහේ ගියේදැයි අසන්නේ නැහැ.
- භාවිතා කළ යුතු ආකාරය: AI යනු අපේ බුද්ධිය වැඩි කර ගැනීමට භාවිතා කළ හැකි මෙවලමක් (Cognitive prosthesis) මිස මිනිසා ප්රතිස්ථාපනය කරන්නක් නොවේ.
අනාගත අභියෝගය: රොබෝ තාක්ෂණය
AI තාක්ෂණයට ක්වොන්ටම් භෞතික විද්යාව ගැන ලතින් භාෂාවෙන් කතා කළ හැකි වුවත්, තවමත් සාමාන්ය මිනිසෙකු මෙන් මුළුතැන්ගෙයකට ගොස් පිඟන් සෝදා අස්පස් කිරීමට එයට නොහැකියි. භෞතික ලෝකය සමඟ ගනුදෙනු කරන රොබෝ තාක්ෂණය (Robotic AI) අනාගතයේ ඇති ලොකුම අභියෝගය බව මහාචාර්යවරයා පෙන්වා දුන්නා.
නිගමනය
මහාචාර්ය මයිකල් වුල්ඩ්රිජ්ගේ පණිවිඩය පැහැදිලියි. අප ලබාගෙන ඇති AI තාක්ෂණය අපූරුයි, විස්මිතයි. නමුත් එය අපට කලින් පොරොන්දු වූ ආකාරයේ “සැබෑ බුද්ධියක්” නොවේ. එය සංඛ්යානමය ආශ්චර්යයකි. අප කළ යුත්තේ එහි සීමාවන් හඳුනාගෙන, වගකීම් සහගත ලෙස එය අපේ වැඩකටයුතු පහසු කර ගැනීමට යොදා ගැනීමයි.
තතු 
ප්රතිචාරයක් ලබාදෙන්න