Latest
-
ඉරාන යුද්ධය හැඩගස්වන කෘතිම බුද්ධිය (AI) — සහ අනාගත ගැටුම්වල මීළඟ පියවර
වේගවත් තාක්ෂණික දියුණුව හේතුවෙන්, යුද කටයුතු සඳහා කෘතිම බුද්ධිය භාවිතය සහ ප්රසම්පාදනය (මිලදී ගැනීම) නියාමනය කිරීම පිළිබඳ හදිසි සාකච්ඡා මතු වී ඇත. එක්සත් ජනපදය, ඊශ්රායලය සහ ඉරානය අතර උත්සන්න වෙමින් පවතින ගැටුම් මගින් යුද කටයුතු සඳහා කෘතිම බුද්ධිය (AI) භාවිතා කිරීම පිළිබඳ දැඩි අවධානයක් යොමු වී ඇත. පෙබරවාරි 28 වන දින එක්සත් ජනපද-ඊශ්රායල ප්රහාර ආරම්භ වීමට දිනකට පෙර, එක්සත් ජනපද රජය තම ප්රධාන… (කියවන්න)
මැද පෙරදිග යුද තත්ත්වය පිළිබඳ නවතම පුවත් මාර්තු 12 රාත්රි 11
ඉරාන උත්තරීතර නායකයාගේ පළමු ප්රකාශය
ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා ලෙස සිය පළමු ප්රසිද්ධ ප්රකාශය සිදු කරමින්, අයතුල්ලා මොජ්ටාබා ඛමේනි ජාතික එකමුතුව සඳහා කැඳවුම් කළ අතර කලාපයේ ඇති සියලුම එක්සත් ජනපද කඳවුරු වසා දැමිය යුතු බවත්, නැතිනම් ඒවා ප්රහාරවලට මුහුණ දෙනු ඇති බවත් පැවසීය. ඉරානයේ සතුරන්ට පීඩනය එල්ල කිරීම සඳහා හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) දිගටම වසා තබන බව ඛමේනි පැවසූ බව වාර්තා වේ. ඔහු රූපවාහිනී විකාශනය තුළ දර්ශනය නොවූ අතර, ප්රකාශය ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේ පුවත් ඉදිරිපත් කරන්නෙකු විසිනි.
මිනාබ්හි පාසලකට එල්ල වූ ගුවන් ප්රහාරයකින් මියගිය අවුරුදු 7ත් 12ත් අතර වයසේ පසුවන දැරියන් ඇතුළුව, එක්සත් ජනපද-ඊශ්රායල ප්රහාරවලින් මියගිය අය වෙනුවෙන් ඉරානය පළිගන්නා බව ඛමේනි පැවසීය. එමෙන්ම ප්රහාරවලින් හානි සිදු වූ ඉරාන වැසියන්ට මූල්ය වන්දි ලබා දීමට ද ඔහු පොරොන්දු විය.
බලශක්ති සහ මුහුදු මාර්ග අර්බුදය
- තෙල් නැව් ගිනි ගනී: මැදපෙරදිග පුරා තෙල් සහ ප්රවාහන මධ්යස්ථාන වෙත එල්ල කරන ප්රහාර දැඩි කරමින්, ඉරානය විසින් ඉරාක මුහුදු තීරයේ තිබූ තෙල් නැව් දෙකකට ගිනි තබා ඇති අතර ඉන් එක් නැවියෙකු මියගොස් තිබේ.
- තායිලන්තයේ විරෝධය: හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේදී තායිලන්ත භාණ්ඩ ප්රවාහන නෞකාවකට එල්ල වූ ප්රහාරය සම්බන්ධයෙන් තායිලන්ත විදේශ අමාත්යාංශය සමාව අයැදීමක් ඉල්ලා ඇත. නාඳුනන ප්රක්ෂේපණ මගින් නැව් තුනකට ප්රහාර එල්ල වී ඇති අතර, තායිලන්ත නෞකාව ගිනි ගැනීම හේතුවෙන් එහි කාර්ය මණ්ඩලයට එයින් ඉවත් වීමට සිදු විය.
- එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව: දැනට හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා නැව්වලට ආරක්ෂාව සැපයීමට නාවික හමුදාවට නොහැකි බවත්, නමුත් මාසය අවසන් වන විට එය බොහෝ දුරට සිදුවිය හැකි බවත් එක්සත් ජනපද බලශක්ති ලේකම් ක්රිස් රයිට් පැවසීය.
- තෙල් මිල: බැරලයක මිල ඩොලර් 120 දක්වා ඉහළ ගොස් නැවතත් ඩොලර් 98-100 අතර පරාසයක උච්චාවචනය වෙමින් පවතී. ඉරාන හමුදා ප්රකාශකයෙකු අනතුරු ඇඟවූයේ තෙල් මිල බැරලයකට ඩොලර් 200 දක්වා ඉහළ යාමට සූදානම් වන ලෙසයි.
මානුෂීය බලපෑම සහ අවතැන් වීම්
එක්සත් ජනපද-ඊශ්රායල ඒකාබද්ධ ගුවන් ප්රහාර හේතුවෙන් ආරක්ෂාව පතා ඉරාන වැසියන් මිලියන 3.2ක් (ලක්ෂ 32ක්) පමණ සිය නිවෙස්වලින් පලා ගොස් ඇති බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සරණාගත ඒජන්සිය (UNHCR) පවසයි. ඔවුන්ගෙන් බහුතරය ටෙහෙරානය සහ අනෙකුත් ප්රධාන නගරවලින් බැහැරව රටේ උතුරු ප්රදේශවලට සහ ග්රාමීය ප්රදේශවලට සංක්රමණය වෙමින් පවතී.
ජාත්යන්තර ප්රතිචාර සහ යුද උපක්රම
- ඕමානයේ ස්ථාවරය: සාම සාකච්ඡා මගින් ලබාගත හැකි වූ දෙය යුද්ධය මගින් ඇමරිකාවට ලබාගත නොහැකි වනු ඇති බව ඕමාන විදේශ අමාත්යවරයා පැවසීය. මෙම යුද්ධය ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩපිළිවෙළට වඩා ඉරානය දේශපාලනිකව දුර්වල කිරීමට සැලසුම් කර ඇති බව ඔහු තර්ක කරයි.
- රුසියානු බලපෑම: ඉරානයේ යුද ක්රමවේදයන් පිටුපස ව්ලැඩිමීර් පුටින්ගේ “සැඟවුණු හස්තය” පවතින බව බ්රිතාන්ය ආරක්ෂක ලේකම් ජෝන් හීලි චෝදනා කළේය. ඉරාන ඩ්රෝන නියමුවන් රුසියානු උපක්රම වැඩි වැඩියෙන් භාවිතා කරන බව බ්රිතාන්ය නිලධාරීන් නිරීක්ෂණය කර ඇත.
- ජාත්යන්තර සමුද්රීය සංවිධානය (IMO): මැදපෙරදිග නාවික ගමනාගමනයට එල්ල වී ඇති තර්ජන පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට ලබන සතියේ (මාර්තු 18-19) ලන්ඩනයේදී විශේෂ සැසියක් කැඳවා ඇත.
කලාපීය ප්රහාර මාලාව
- ලෙබනනය: බීරූට් නුවර වෙරළ තීරයේ කූඩාරම්වල රැඳී සිටි අවතැන් වූවන් ඉලක්ක කර ඊශ්රායලය එල්ල කළ ඩ්රෝන ප්රහාරයකින් අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 8 දෙනෙකු මියගොස් ඇත.
- ගාසා තීරය: ගාසා නගරය අසල කූඩාරම් කඳවුරක සිටි පලස්තීනුවන්ට විනාඩි 5ක් ඇතුළත ඉවත් වන ලෙස ඊශ්රායල හමුදාව දැනුම් දී ඇති අතර, ඉන් සුළු මොහොතකට පසු එම කඳවුරට ප්රහාර එල්ල වී ඇත.
- කුවේට් සහ ඩුබායි: කුවේට් ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපළට ඩ්රෝන ප්රහාර එල්ල වී දේපළ හානි සිදු විය. ඩුබායි ගුවන් තොටුපළ අසලදී ද ඩ්රෝන යානා දෙකක් වළක්වා ඇත. මේ හේතුවෙන් KLM ගුවන් සේවය ඩුබායි වෙත සියලුම ගුවන් ගමන් මාර්තු 28 දක්වා අවලංගු කර ඇත.
- ඉරාකය: ඉරාකයේ කුර්දි ප්රදේශයේ පිහිටි ඉතාලි හමුදා කඳවුරකට ප්රහාරයක් එල්ල වී ඇති නමුත් එහි සිටි සෙබළුන් ආරක්ෂිතව සිටින බව වාර්තා වේ.
සමස්ත මරණ සංඛ්යාව: සති දෙකකට පෙර ආරම්භ වූ මෙම යුද්ධයෙන් මේ වන විට පුද්ගලයින් 2,000ක් පමණ මියගොස් ඇති අතර, ඉන් 1,100කට වැඩි පිරිසක් ළමුන් බව යුනිසෙෆ් ආයතනය තහවුරු කරයි.
Trending ජනප්රිය
Posts
සොයන්න
ඔන්ලයින් කියවන්න (පිටකවරය ක්ලික් කරන්න)
චන්ද්රග්රහණය ඇතිවෙන්නේ හඳ රාහු විසින් ගිල ගැනීම නිසායැයි නොබෝ කලකට පෙර අප රට වැසියන් විශ්වාස කළ ආකාරයටම රාත්රිය ඇති වෙන්නේ නට් නමැති දේවතාවිය විසින් හිරු ගිල ගැනීම නිසායැ’යි පැරණි ඊජිප්තු වැසියන් විශ්වාස කළා. වයිකින්වරු විශ්වාස කළ ආකාරයට දේදුන්න යනු පෘථිවියට ගොඩ බැසීම පිණිස දෙවියන් තැනූ පාලමයි. තමන් අවට සිදුවන දේ පිළිබඳ පැරැන්නන්ගේ දැනුමේ සීමාවන් තුළ ජනිත වූ මේ කතන්දර අරුමය දනවන සුළුයි. එහෙත් වෙනත් ආකාරයක අපූරු අරුමයක් ද වෙයි. එය නම් මෙවැනි ප්රශ්න වලට නියම පිළිතුරු සොයා යෑමේ දී ඇති වෙන ප්රමෝදයෙන් ජනිත වෙන අරුමයයි. එයයි ඇත්තක අරුමය.
එයයි විද්යාව. එයයි අපේ දූ දරුවන්ට හෙළි කළ යුතු නියම අරුමය. අභ්යවකාශය, කාලය සහ පරිණාමය ගැන අසිරිමත් විස්තර වලින් සපිරුණු, හුරු බුහුටි පරිකල්පිත ගවේෂණයන්ගෙන් යුත් “ඇත්තක අරුමය” ඉමහත් පරාසයක ස්වාභාවික සිද්ධීන්කදිමට විපරම් කරයි. විශ්වය කොතරම් පැරණිද? සියල්ල සැදී ඇත්තේ මොනවායින් ද? මුල් ම තැනැත්තා කවුද? සුනාමි ඇති වෙන්නේ කෙසේද? මේ පොත අවශ්ය හෝඩුවාවාන් ලබා ගැනීම සඳහා සියලූ විද්යාවන් විමසමින් කියවන්නා විද්යාඥයෙකු මෙන් සිතීමට පොළඹවන, කියවා නිම කරන තෙක් පසෙකින් තැබිය නොහැකි ඉස්තරම් ම රහස් පරීක්ෂක කතාවක් වැනිය. ස්වාභාවික ලෝකයේ අසිරිය සියලූ ම වයස් වල අයට නොවලහා වටහා ගැනීමට හැකිවන ලෙස ඉතා පැහැදිලි ව විස්තර කිරීමේ ලා ආචාර්ය රිචඩ් ඩෝකින්ස් අනූපමේයයි,
අද්විතීයයි. මේ විපුල කෘතිය ඉදිරි පරම්පරා ගණනාවක කුතුහලයෙන් පෙළෙන දරුවන්ට මෙන්ම දෙමව්පියන්ටද අත්යවශ්ය තොරතුරු ද සමග ඥානය ද සපයනු ඇත. (ඉහත පොත් කවරයට ක්ලික් කර කියවන්න)
“මට ද මේ පොත ලිවීමට අවශ්ය ව තිබුණි. එහෙත් ඒ සඳහා අවශ්ය දක්ෂතාවය මට නොතිබුණි. මේ පොත කියවා ඇති බැවින් දැන් මා ද දක්ෂයෙකි.”
මාධ්යවේදී රිකි ජර්වේයිස්
අද ජීවත් වන පරපුරේ වැඩි දෙනෙක් 2050 වන විට ද ජීවත් විය යුතු වේ. එහෙත් ඒ වන තෙක් මේ ලෝකය මෙලෙස ම පවතී ද? මිනිස් ක්රියාකාරීත්වය නිසා ගෝලීය උණුසුම වැඩි වීම, ඒ නිසා ඇතිවිය හැකි ඵල විපාක සහ ඒවාට විසඳුම් පොදුවේ අප කාටත් තේරෙන අන්දමින් විස්තර කරන මේ පොත ගෝලීය උණුසුම පිළිබඳ මෙතෙක් සිංහල බසින් පළ වූ වඩාත් ම පරිපූර්ණ ග්රන්ථය වශයෙන් සැලකිය හැකිය. පාසල් සිසු දරුවන්ට පමණක් නොව දෙමව්පිය වැඩිහිටියන්ට ද මේ වැදගත් විෂය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට මේ පොත හේතු වේ.
මේ පොතේ කර්තෘ ආචාර්ය ටිම් ෆ්ලැනරි විශ්ව කීර්තියක් ඇති ජීව විද්යාඥයෙකි. ඔහු ගේ We are the Weather Makers නමැති මේ පොතේ මුල් ම අනුමත සිංහල පරිවර්තනය ‘දේශගුණය අපේ නිපයුමකි’ යනුවෙන් 2008 දී පළ විය. මේ එම පොතේ ම දෙවැනි සංශෝධිත සංස්කරණයයි. (පොත් කවරයට ක්ලික් කර කියවන්න)
තතු 