විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

    සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 59: ශ්වනවාදය හෙවත් නරුමවාදය(Cynicism)

    මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් අද , ශ්වනයා හෙවත් ‘නරුමයා’  යනුවෙන්  සැලකෙන්නේ අනුන් ගැන  නපුරක්ම, නරකක්ම හිතන්නෙකි. එමෙන්ම හැමදෙයක්ම…

    ශක්තිය ඉතිරි කරන එල්ඊඩි, ආලෝක දුෂණය වැඩිකරයි!

    විදුලි බුබුළු වෙළඳ පොළ ගත්තොත් අද වැඩිම ඉල්ලුමක් ඇත්තේ එල්ඊඩි බල්බ් සඳහායි. හඳුන්වාදුන් අවධියේ මිල සාපේක්ෂව වැඩියෙන් පැවතුන ද අද වන විට එම ප්‍රවනතාව වෙනස්ව ගොස්…

    ඥාන මීමාංසාව: 3. විද්‍යා ඥානය සුවිශේෂී ද?

    මානව ප්‍රගතිය යටිතලයෙහි ඇත්තේ දැනුම හඹා යාමයි. අප කිසිදා දැන සිටියාට වඩා වැඩි  දැනුමක් බොහෝ ආකාරවලින් අපට ඇත. එසේ වුව ද, මතය පරිසිද්ධියෙන් වෙන්කොට හඳුනාගැනීම, සත්‍යය…

    ජීවයේ ගුණාංග

      ගින්දර සජීව ද? (පණ ඇති දෙයක්ද?) ගින්දර වර්ධනය විය හැකිය. ගින්දරට ඉන්ධන මෙන්ම ඔක්සිජන් ද අවශ්‍ය ය. එහෙත්, ගින්දර ජීව ස්වරූපයක් නොවේ. ජීවත් වන ඇතැම්…

    සුදු වලසුන් ඉන්න ඕන කුණු කසළ ගොඩේ ද?

    උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම හේතුවෙන් ඇතිවන විපර්යාසයන් එන්ට එන්ටම දැකගැනීමට හැකිවී තිබේ. මේ වසරේ ආර්ක්ටික් කලාපය අයිස්වලින් වැසී ගොස් තිබුණේ අඩු වශයෙනි.  මේ හේතුව නිසා සුදු (ධ්‍රැව)…

    අත්‍යවශ්‍ය සිද්ධාන්ත තුන : පරිණාමය, තැටි භූ කාරක හේතු සහ දේශගුණය

    පෘථිවි විද්‍යාවේ දී (Earth Science) වැදගත් වන සිද්ධාන්ත තුනකි : පරිණාම සිද්ධාන්තය (theory of evolution), තැටි භූ කාරක හේතු සිද්ධාන්තය (theory of plate tectonics),  සහ මානව…

    සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 58: සුඛපරමවාදය(Hedonism)

    මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් සංකල්ප සාර සංග්‍රහය ලිපි පෙළ යටතේ අපි පසුගිය සතියේ අපි සුඛය (Happiness)ගැන කතා කළෙමු(මෙතනින්…

    ලිංගික හෝමෝන හා ඇදුම රෝග අවදානම

    ලිංගිකත්වය (ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය) සහ යෞවනෝදය (වැඩිවියට පත්වීම) මීයන්ගේ මෙන්ම මනුෂ්‍යයන්ගේ ඇදුම රෝග අවදානම කෙරෙහි දැඩි ලෙස බලපාන බව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සිදුකළ පර්යේෂණයකින් පෙන්නුම් කරයි.…

    ඥාන මීමාංසාව: 2. අප ඥානය හඹා යන්නේ ඇයි ?

    මානව ප්‍රගතිය යටිතලයෙහි ඇත්තේ දැනුම හඹා යාමයි. අප කිසිදා දැන සිටියාට වඩා වැඩි  දැනුමක් බොහෝ ආකාරවලින් අපට ඇත. එසේ වුව ද, මතය පරිසිද්ධියෙන් වෙන්කොට හඳුනාගැනීම, සත්‍යය…

    ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරය නදියෙන් බැහැර වූවක්!

    ලෝකඩ යුගයට අයත් ඉන්දු නදී ශිෂ්ඨාචාරය ආරම්භ වන්නේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 5500 දී පමණය. එම ශිෂ්ඨාචාරයෙහි උච්ච අවස්ථාව සලකුණු වන්නේ ඊට වසර 2000 කට පමණ පසුවය. එනම්…

    මිහිතලය මත ජීවය ආරම්භ වීම: නව මතයක්

    උල්කාෂ්ම විල් මතට කඩා වැටීම හේතුවෙන් පෘථිවිය මත ජීවය හට ගත් බවට සාක්ෂි ඉස්මතු වෙයි. මෙයට වසර බිලියන 4.1 කට පමණ පෙර පෘථිවියේ වූ කුඩා, උණුසුම්…

    වඳුරන්ට කතා කරන්න බැරි ඇයි?

    සත්තු කතා කරන ඒවා තේරෙන්නේ දොස්තර හොඳ හිතට පමණක් කියා සිතුවත් අපට තේරෙන භාෂාවකින් කතා කිරීමට හැකි සතුන් කිහිපදෙනෙකු ගැන අපට පහසුවෙන් සිතට නගා ගන්න පුළුවනි.…

    සංකල්ප සාර සංග්‍රහය 57: සුඛය(Happiness)

    මහා සංකල්ප ගැන සරලව හා කෙටියෙන් දැක්වෙන තතු ලිපි පෙළහි තවත් ලිපියක් සැපත හෙවත් සුඛය(Happiness) පරම යහපත ලෙස(greatest good) ඇතැම් දර්ශනවාදීන් විසින් දක්වනු ලැබඇත. එහෙත් ‘සැපත…

    අභ්‍යවකාශ චාරිකාවල දී වාසි ගෙනෙන යීස්ට්

    අභ්‍යවකාශගාමීන්ගේ අපද්‍රව්‍ය පෝෂක හෝ ප්ලාස්ටික් බවට හැරවීමට ක්ෂුද්‍ර ජීවීහු සමත් වෙති අභ්‍යවකාශ ගමන්වල යෙදෙන ගගනගාමීන් ගෙන යන සෑම දෙයකම බර හැකිතාක් දුරට සැහැල්ලූ කර ගත යුතුය.…

    වසර මිලියන 280ක් පැරණි ෆොසිල කැලෑවක් අන්ටාක්ටිකාවෙන් සොයාගැනේ!

    අද ලොව වඩාත්ම අයිස්මය මහාද්වීපය ලෙස සැලකෙන ඇන්ටාක්ටිකාවේ මෙයට වසර මිලියන 400 සිට 14 දක්වා කාලයේ දී ශාක වැඩිණ. මානව ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් පෘථිවිය උණුසුම් වෙද්දී  ඊට…