විදු නැන නුවණ – Science Literacy for All

Archive for ‘ජූනි, 2015’

මුහුදු ජලය ලුණු රස ඇයි?

මේ ප්‍රශ්නය ලංකාවේ අප කාගෙන් හරි ඇහුවොත් ‘ඕකත් අහන්න දෙයක් ද මුහුදු වතුර ලුණු රස නේන්නම්’  වගේ පිළිතුරක් ‍තමයි ලැබෙන්නේ. ඒකේ ඉතින් ඇත්තකුත් තියෙනවා මොකද දූපතක…

රසායන : ජනප‍්‍රිය මත හා යථාර්ථය

රසායන (chemicals) පිළිබඳ ජනතාවගේ ජීවන රටාව තුළින් දකින තත්ත්වය සහ රසායන ගැන යථාර්ථය අතර එන්ට එන්ටම වර්ධනය වන අසම්බන්ධතාව විද්‍යාඥයන්ගේ කනස්සල්ලට හේතු වී තිබේ. ඔවුන්ගේ කනස්සල්ලට…

හිරි ගඩු පිපී මයිල් කෙලින් වෙන්නේ ඇයි?

  හිරි ගඩු පිපෙන්නේ හිතට හදිසි බයක් ඇති වුණහමයි කියලා තමයි අපි බොහෝ දෙනා සිතන්නේ. ‘මේ බලන්නකෝ මගේ අතේ හිරිගඩු පිපිලා…මේ මයිල් කෙලින් වෙලා’ යනුවෙන් පවසනවා…

අපේ වෙරළ අවට සරන ජෙලිපිෂ්

  ශ‍්‍රී ලංකාවේ දකුණු හා බස්නාහිර වෙරළබඩ තීරයේ ලොඩියන් පැතිරයාම ගැන පහුගිය දිනවල අනතුරු හැඟවීම් කෙරිණ. දිය නෑමෙන් වළකින ලෙස මාතර පොල්හේන වැනි ස්ථානවල දැන්වීම් ද…

හුරු බුහුටි රූ දැකීම සුපරක්ෂාකාරී චර්යාවට හා තියුණු අවධානයට මග පාදයි

  හුරු බුහුටිකම ලොව පුරා සෑම සංස්කෘතියකම පාහේ ප්‍රසාදයට ලක් වූවක් ලෙස හැඳින්විය හැකියි. විශේෂයෙන් ම, සිඟිත්තෙකුගේ පමණක් නොව බලු බළල් පැටවුන්ගේ පවා හුරුබුහුටිකම් දැක සිත්…

පංච මහා නෂ්ටප්‍රාප්ත වීම්

  මේ ලෝකය ආරම්භ වූ දිනයේ සිට ජීවින් සමූහ වශයෙන් නෂ්ටප්‍රාප්ත වූ (වඳ වූ) මහා සිද්ධීන් ගැන විද්‍යාඥයෝ සඳහන් කරති. ඉන් වඩාත් ප්‍රකට සිද්ධිය වන්නේ මෙලොව…

අඟහරු ග‍්‍රහයා ගැන කුතුහලය අවුස්සන කියුරියෝසිටි විද්‍යා පරීක්ෂණාගාරය

2004 දී සාර්ථකව අඟහරු මත ගොඩ බස්වන ලද ස්පිරිට්(ජීවය) හා ඔපචුනිට් (ප්‍රස්ථාව) යනුවෙන් නම් කෙරුණු ගවේෂක රෝවර් යානා දෙකට පසුව රොබෝ යානා මගින් අඟහරු ලොව ගවේෂණය…

ශාකයක පත‍්‍රවල බැක්ටීරියා, එම ශාකයට පොහොර සපයයිද?

  නිවර්තන කලාපවලින් බැහැරව වඩාත්ම සීඝ‍්‍රයෙන් වැඩෙන ගස් වර්ගය පොප්ලර්ය. උස්, සිහින් පෙනුමක් සහිත මෙම ගස් දශකයකට අඩු කාලයකදී මීටර් 30 දක්වා උසකට වැඩෙයි. එසේ සීඝ‍්‍රව…

ලොව පියැසි මුදුන – හිමාලය

හිමාලයා කඳු වැටිය ගැන මෑතක යළි අවධානය යොමු වූයේ නේපාලයේ භූ කම්පා ඛේදවාචකය සමගයි. පිට පිට ඇති වූ දරුනු භූමි කම්පාවලින් අනතුරුව හිමාලයා කඳු වැටියෙහි උස…

ලිංගේන්ද්‍රිය සහ පිටුපස ගාත‍්‍රා අතර සම්බන්ධය

  එක් එක් සත්ව වර්ගයාගේ පිරිමි ලිංගේන්ද‍්‍රිය ඔවුන්ගේ ශරීරයේ විවිධ ස්ථානවල පිහිටා ඇති අතර ඒවා සුවිශේෂී හැඩවලින්ද යුක්තයි. ලිංගේන්ද‍්‍රිය ආරම්භවූයේ කෙසේ ද යන්න එහෙම නැතිනම් ඒවායේ…

පරිසර පද්ධතිය තුළ ආහාර ජාල පරිසර පද්ධති (Part 2)

  සෑම පරිසර පද්ධතියකම ලක්ෂණයන් ලෙස විකා කන, සපා කන, අඹරා කන, වර්ධනය වෙන, මියයන හා දිරායන සංකීර්ණ ජාලයක් පවතී. මේ ජාලය හඳුන්වනු ලබන්නේ ආහාර ජාලය…

පරිසර පද්ධති

  පරිසර පද්ධති ගැන ලොකු කුඩා අප සැවොම වාගේ අසා දැන තිබෙනවාට සැකයක් නැත. ඒ දැනුම අපට ලැබී ඇත්තේ පොතපතින් විය හැකිය. එහෙම නැතිනම් පන්ති කාමරයේ…

මානව අනන්‍යතාව

  ජීව විද්‍යාත්මක කාරණා ගණනාවකින් සලකා බලන විට මානවයෝ, දැනට සිටින අනෙකුත් ජීවින්ට සමාන වෙති. නිදසුනක් ගතහොත්, අනෙකුත් සත්වයන් මෙන්ම ඔවුන් ද සෑදී ඇත්තේ ෙසෙලවලිනි. එම…

ස්පිරිට් සහ ඔපචුනිට් (Spirit & Opportunity)

අඟහරු මත අතීතයේ පැවති, වර්තමානයේ පවතින ජලය පිළිබඳව එහි භූමිය පරීක්ෂා කර සාක්ෂි සොයා ගැනීම යැවුණු සෝජොනර් යානය ගැන අපි පසුගිය සතියේ කතා කළෙමු. අඟහරු වෙත…

මන්තර නොවන යන්තර

  අපේ සිතුවිලි ලෝකයේ හෝ සිහින ලෝකයේ දී පමණක් කළ හැකිව තිබූ සමහරක් දේ කිරීමට මිනිස් අපට බලය, ශක්තිය, හැකියාව, ලබා දෙන්නේ යන්ත්‍ර හෙවත් එන්ජිම් මගිනි.…