අප “සොබාදහම” ගැන සිතන විට, බොහෝ විට අපගේ මනසට නැගෙන්නේ පැහැදිලි, නීති රීති වලට අනුගත වූ පද්ධතියකි. එහි එක් ප්රධාන නීතියක් ලෙස අප සලකන්නේ ස්ත්රී සහ පුරුෂ යන පැහැදිලි ලිංගික භේදයයි. එහෙත්, අපගේ මෙම සරල වර්ගීකරණයට හසු නොවන, එය අභියෝගයට ලක් කරන අතිමහත් විවිධත්වයක් සත්ත්ව ලෝකය පුරා පැතිරී ඇති බව ඔබ දන්නවාද?
වසර ගණනාවක් පුරා, ජීව විද්යාව මෙම විවිධත්වය බොහෝ දුරට නොසලකා හැර තිබේ. විද්යාඥයන් සාමාන්යයෙන් අවධානය යොමු කළේ “සාමාන්ය” හෝ “පරමාදර්ශී” ගැහැනු සහ පිරිමි සතුන් ගැන අධ්යයනය කිරීමටයි. මෙයින් වෙනස් වූ හැසිරීම් හෝ ශාරීරික ලක්ෂණ “ව්යතිරේක” ලෙස සලකා පාද සටහන් වලට සීමා කිරීම හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම නොසලකා හැරීම සිදු විය. නමුත් මෙම “ව්යතිරේක” සැබවින්ම ව්යතිරේකද? නැතහොත් ඒවා අප තේරුම් නොගත් සාර්ථක පරිණාමීය උපක්රමද?
මෙම ගැඹුරු ප්රශ්නය පිළිබඳව අපව දැනුවත් කරන්නේ නිව්යෝර්ක් හි ජෝන් ජේ විද්යාලයේ ජීව විද්යා මහාචාර්යවරයෙකු වන නේතන් ලෙන්ට්ස් (Nathan Lents) මහතායි. ඔහුගේ නවතම ග්රන්ථය වන “The Sexual Evolution: How 500 Million Years of Sex, Gender, and Mating Shape Modern Relationships” (ලිංගික පරිණාමය: වසර මිලියන 500ක ලිංගිකත්වය, ස්ත්රී-පුරුෂ සමාජභාවය සහ සංසර්ගය නූතන සබඳතා හැඩගස්වන ආකාරය) මගින් ඔහු මෙම සැඟවුණු ලෝකය අපට හෙළි කරයි.
මහාචාර්ය ලෙන්ට්ස්ගේ පර්යේෂණ ක්ෂේත්රය වන්නේ ජාන පරිණාමයයි. නමුත් ඔහු වසර 15ක් පමණ තිස්සේ ලිංගිකත්වය සහ ස්ත්රී-පුරුෂ සමාජභාවය පිළිබඳ ජීව විද්යාව ඉගැන්වීමේදී අපූරු දෙයක් නිරීක්ෂණය කළේය. ඔහු සහ ඔහුගේ සිසුන් විවිධ සත්ත්ව විශේෂ පිළිබඳ පර්යේෂණ පත්රිකා සාකච්ඡා කරන විට, එකම රටාවක් නැවත නැවතත් මතු විය.
විද්යාවට මගහැරුණු විවිධත්වය
පර්යේෂකයින් සතුන්ගේ ලිංගික හැසිරීම් වල විවිධත්වයක් සොයා ගත්තද, ඔවුන්ගේ විශ්ලේෂණ අවධානය යොමු කළේ එක් “ප්රධාන” පිරිමි වර්ගයක් සහ “ප්රධාන” ගැහැනු වර්ගයක් වෙත පමණි. උදාහරණයක් ලෙස, සමහර පිරිමි සතුන් ප්රචණ්ඩකාරීව, ආධිපත්යය පතුරවමින් ගැහැනු සතුන් ආකර්ෂණය කර ගන්නා අතර, තවත් සමහර පිරිමි සතුන් වඩාත් සන්සුන්ව, උපක්රමශීලීව එම කාර්යයම ඉටු කරයි. නමුත් බොහෝ විට විද්යාව අවධානය යොමු කළේ පළමු වර්ගය ගැන පමණි. අනෙක් වර්ගය “අසාර්ථක” හෝ “අඩු වැදගත්කමක් ඇති” ලෙස සලකන ලදී.
මහාචාර්ය ලෙන්ට්ස් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම ප්රවේශයේ ඇති ගැටලුවයි. එය හුදෙක් පවතින විවිධත්වය නොසලකා හැරීමක් පමණක් නොවේ. එමගින් එම විවිධත්වය සතුන්ගේ සමාජ ජීවිතයට සහ පරිසර පද්ධතියට ඉටු කරන වැදගත් කාර්යභාරය තේරුම් ගැනීමට අප අසමත් වේ.
“මෙම විවිධත්වය ඇත්ත වශයෙන්ම ඉතා ස්වාභාවික, සාමාන්ය සහ අපේක්ෂා කළ යුතු දෙයක් බව මහජනතාවට මෙන්ම විද්යාඥයන්ට පවා අමතක වී ඇති බව මට වැටහුණා,” යැයි ලෙන්ට්ස් පවසයි. ඔහුගේ ග්රන්ථය එම හිදැස පිරවීමට ගත් උත්සාහයකි.
“ද්විත්ව රාමුව” බිඳ දැමීම: සන්තතියක් ලෙස තේරුම් ගැනීම
ලෙන්ට්ස්ගේ ප්රධාන තර්කය නම්, අප ලිංගිකත්වය ගැන සිතන “ස්ත්රී” සහ “පුරුෂ” යන දැඩි, ද්විත්ව රාමුව (binary) ම ගැටලුවක් බවයි. සොබාදහම බොහෝ විට ක්රියාත්මක වන්නේ එතරම් පැහැදිලි කොටු දෙකක නොවේ. ඒ වෙනුවට, ඔහු යෝජනා කරන්නේ එය සන්තතියක් (continuum) ලෙස දැකිය යුතු බවයි.
එනම්, හැසිරීම් සහ ශරීර ලක්ෂණ “සම්පූර්ණයෙන්ම පුරුෂ” හෝ “සම්පූර්ණයෙන්ම ස්ත්රී” ලෙස වර්ග කරනවා වෙනුවට, ඒවා එම ගති ලක්ෂණ දෙක අතර විවිධ මට්ටම් වලින් පිහිටන වර්ණාවලියක් ලෙස තේරුම් ගැනීමයි.
මෙය මිනිසුන්ට පවා අදාළ වේ. උදාහරණයක් ලෙස, උඩුකය ශක්තිය, සිරුරේ මේදය ව්යාප්තිය, රෝම ව්යාප්තිය වැනි ලක්ෂණ සලකා බලන්න. පිරිමින්ගේ සාමාන්යය සහ ගැහැනුන්ගේ සාමාන්යය අතර වෙනසක් තිබුණද, එම ලක්ෂණ දෙපිරිස අතර විශාල වශයෙන් එකිනෙක මත පිහිටා (overlap) පවතී. ඉතා ශක්තිමත් කාන්තාවන් සහ ශක්තියෙන් අඩු පිරිමින් සිටිති. මෙම වර්ගීකරණයන් කිසිවක් නිරපේක්ෂ නොවේ.
ගැටලුව වන්නේ, විද්යාඥයන් මෙම ද්විත්ව රාමුව තබාගෙන සොබාදහම අධ්යයනය කරන විට, ඔවුන් දකින සංකීර්ණ විවිධත්වය එම කුඩා කොටු දෙකට බලහත්කාරයෙන් ඇතුළත් කිරීමට උත්සාහ කිරීමයි. “මෙය විද්යාව අඩු නිරවද්ය සහ අඩු තොරතුරු සහිත එකක් බවට පත් කරනවා,” ලෙන්ට්ස් පවසයි. “අප වචන සහ වර්ගීකරණයන් නිර්මාණය කළ බව අප මතක තබා ගත යුතුයි. ඒනිසා යථාර්ථය නිරූපණය කිරීමට එම වචන අසමත් වන විට, ඒවා සංශෝධනය කිරීමට අප විවෘත විය යුතුයි.”
හවායි දූපත් වල රැහැයියන්ගෙ පුදුම කතාව
මහාචාර්ය ලෙන්ට්ස් සිය ග්රන්ථයේ දක්වන එක් අපූරු උදාහරණයක් නම් හවායි දූපත් වල වෙසෙන රැහැයියන් (crickets) පිළිබඳ කතාවයි.
රැහැයියන් ප්රසිද්ධ වන්නේ ඔවුන්ගේ මහ හඬින් නිකුත් කරන නාදය (chirping) නිසාය. මෙය පිරිමි සතුන් විසින් ගැහැනු සතුන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට නිකුත් කරන ලිංගික සංඥාවකි. ජීව විද්යාඥයන් දශක ගණනාවක් පුරා මෙම නාදය අධ්යයනය කරමින්, එය ඔවුන්ගේ පැවැත්මට අත්යවශ්ය යැයි නිගමනය කර තිබුණි.
නමුත් මීට වසර 20කට පමණ පෙර, මෙම රැහැයියන්ගෙ ජීවිතයට විශාල තර්ජනයක් එල්ල විය. ඒ, ඔවුන්ගේ ශරීරයේ බිත්තර දමා ඔවුන්ව මරා දමන පරපෝෂිත මැසි විශේෂයක් හවායි දූපත් වලට පැමිණීමත් සමඟය. මෙම මැස්සන් තම ගොදුරු සොයා ගත්තේ රැහැයියන්ගේ නාදය අනුගමනය කිරීමෙනි. ප්රතිඵලයක් ලෙස, වැඩිපුරම හඬ නැගූ පිරිමි සතුන් වැඩිපුරම මිය ගියේය.
මෙම මාරාන්තික තර්ජනය හමුවේ, රැහැයියන් ගහනය ඉතා ඉක්මනින් පරිණාමය විය. ඔවුන් නිහඬ වීමට අනුවර්තනය විය. මෙය විද්යාඥයන් පුදුමයට පත් කළ කරුණු කිහිපයක් හෙළි කළේය:
- නාදය අත්යවශ්ය නොවීය: පිරිමි සතුන් නිහඬ වූ පසුවත්, රැහැයියන් ගහනය හොඳින් පැවතුණි. විද්යාඥයන් සිතා සිටි පරිදි, නාදය නොමැති වීම ඔවුන්ගේ වඳවීමට හේතු වූයේ නැත.
- නිහඬ පිරිමි සතුන් අලුත් අය නොවීය: වඩාත් වැදගත්ම සොයා ගැනීම වූයේ මෙම නිහඬ පිරිමි සතුන් අලුත් විකෘතියක් (mutation) නිසා බිහි වූවන් නොවීමයි. ඔවුන් දැනටමත් ගහනය තුළ සිටි සුළුතරයක් විය. විද්යාඥයන් 1970 දශකයේ සිටම මෙම නිහඬ පිරිමි සතුන් ගැන දැන සිටියත්, ඔවුන් “දෝෂ සහිත”, “අසාර්ථක” හෝ “යටපත්” වූවන් ලෙස සලකා නොසලකා හැර තිබුණි.
- නිහඬ පිරිමින්ගේ සැඟවුණු සමාජ ජීවිතය: පරපෝෂිත මැස්සන්ගේ තර්ජනය නිසා නිහඬ පිරිමි සතුන් බහුතරය බවට පත් වූ විට, විද්යාඥයන් ඔවුන්ව බැරෑරුම් ලෙස අධ්යයනය කිරීමට පටන් ගත්හ. එවිට ඔවුන් දුටුවේ, මෙම නිහඬ පිරිමි සතුන් හඬ නගන පිරිමි සතුන් සමඟ එකතු වී, ගැහැනු සතුන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට උපකාර කරන බවයි. ඇතැම් විට ගැහැනු සතුන් පවා තනිව හඬ නගන පිරිමි සතෙකුට වඩා, මෙසේ යුගල වශයෙන් සිටින පිරිමි සතුන්ට වැඩි කැමැත්තක් දක්වන බව නිරීක්ෂණය විය.
මෙම සොයා ගැනීම, කෘමීන්ගේ සමලිංගික හැසිරීම් සහ සමාජ සහයෝගීතාව පිළිබඳ නව පර්යේෂණ ක්ෂේත්රයක්ම විවෘත කළේය. දශක ගණනාවක් පුරා අපගේ සරල “ස්ත්රී-පුරුෂ” රාමුවට නොගැළපුණු නිසා නොසලකා හැර තිබූ සම්පූර්ණ සමාජ ලෝකයක් ඒ හරහා අනාවරණය විය.
අපට ගත හැකි පාඩම
නේතන් ලෙන්ට්ස්ගේ කාර්යය අපට පෙන්වා දෙන්නේ සොබාදහම අප සිතනවාට වඩා බොහෝ සෙයින් සංකීර්ණ, විවිධාකාර සහ නම්යශීලී බවයි. ලිංගික විවිධත්වය යනු අස්වාභාවික දෙයක් නොව, පරිණාමයේ සාමාන්ය සහ නිර්මාණශීලී කොටසකි.
මෙය හුදෙක් සත්ත්ව ලෝකයට පමණක් සීමා වූ කතාවක් නොවේ. සොබාදහමේ පවතින මෙම අතිමහත් විවිධත්වය තේරුම් ගැනීමෙන්, අපගේම මනුෂ්ය විශේෂය තුළ පවතින විවිධත්වය වඩාත් විවෘත මනසකින් සහ කරුණාවෙන් යුතුව තේරුම් ගැනීමට අපට හැකි වනු ඇත.
විද්යාව යනු නිරන්තරයෙන් ඉගෙන ගන්නා සහ වැරදි නිවැරදි කරගන්නා ක්රියාවලියකි. දශක ගණනාවක් තිස්සේ නොසලකා හරින ලද දේවල් දෙස නැවුම් ඇසකින් බැලීමට දැන් අවස්ථාව උදා වී ඇත. මහාචාර්ය ලෙන්ට්ස් පවසන පරිදි, “මෙය ජීව විද්යාඥයෙකු වීමට ඉතාම සුදුසු කාලයකි. මන්ද, අතීතයේ නොසලකා හරින ලද දේවල් අධ්යයනය කිරීමෙන්, අපට තව බොහෝ දේ සොයා ගැනීමට ඉතිරිව ඇත.”
සයන්ටිෆික් ඇමරිකන් සඟරාව ඇසුරෙන්
තතු 
ප්රතිචාරයක් ලබාදෙන්න