අඳුරු අහසේ අනතුරු ඇඟවීම: බෙනු ග්රහකයේ හෙවණැල්ල
වර්ෂ 2180.
ලෝකය වෙනස් වී තිබුණි. තාක්ෂණය අහස උසට නැග තිබුණත්, මනුෂ්ය වර්ගයාගේ පැවැත්ම පිළිබඳ පැරණි බියක් තවමත් ගැඹුරින් මුල් බැස ගෙන තිබුණි. ඒ, අභ්යවකාශයේ සැරිසරන නිහඬ මාරයන් පිළිබඳ බියයි.
ශ්රී ලංකාවේ, ගාල්ලේ අභ්යවකාශ නිරීක්ෂණ මධ්යස්ථානයේ ප්රධාන විද්යාඥවරිය වූ ආචාර්ය එලා පෙරේරා, තිරය මත දිස්වූ දත්ත දෙස බලා සිටියේ දැඩි නොසන්සුන් භාවයෙනි. ඇය දශක ගණනාවක් තිස්සේ නිරීක්ෂණය කරමින් සිටි “101955 බෙනු” (Bennu) ග්රහකය, සිය කක්ෂයේ සියුම් එහෙත් භයානක වෙනසක් පෙන්වමින් තිබුණි.
බෙනු යනු සාමාන්ය ග්රහකයක් නොවීය. එය පෘථිවියට ආසන්නව ගමන් කරන, “අන්තරායකර විය හැකි ග්රහකයක්” (Potentially Hazardous Asteroid) ලෙස වර්ගීකරණය කර තිබූ, කිලෝමීටර භාගයකට ආසන්න පළලකින් යුත් දැවැන්ත අභ්යවකාශ පර්වතයකි. වසර ගණනාවක් තිස්සේ විද්යාඥයින් ගණනය කර තිබුණේ 2182 සැප්තැම්බර් 24 වන දින බෙනු පෘථිවියට ඉතා ආසන්නයෙන් ගමන් කරනු ඇති බවයි. ගැටීමේ සම්භාවිතාව අඩු වුවත්, එය ශුන්ය නොවීය.
“එලා, අලුත්ම ගණනය කිරීම් ආවා,” ඇගේ සහායක තරුණ විද්යාඥ අකිල කීවේය. “කක්ෂීය අපගමනය… එය තහවුරුයි. ‘යර්කොව්ස්කි ආචරණය’ (Yarkovsky effect) අපි හිතුවට වඩා බලවත් වෙලා. සූර්ය තාපය නිසා ග්රහකයේ භ්රමණය වෙනස් වෙලා, ඒකෙන් කක්ෂයත් වෙනස් වෙලා.”
එලා තිරය දෙස බැලුවාය. රතු පැහැති රේඛාවකින් දැක්වෙන බෙනු ග්රහකයේ නව ගමන් මඟ, නිල් පැහැති පෘථිවි කක්ෂය හරහා භයානක ලෙස ඇදී ගොස් තිබුණි.
“සම්භාවීතාවය කොපමණද?” ඇය ගොරෝසු හඬින් ඇසුවාය.
“2,700 කින්එකක්… ,” අකිල පැවසුවේය. “නමුත් එය තවත් වැඩි වෙන්න පුළුවන්. ගැටීම සිදුවුවහොත්… බලපෑම ටොන් බිලියන 1.2 ක TNT ප්රමාණයකට සමාන වේවි.”
ඒ මොහොතේ සිට ලෝකය වෙනස් විය.
පුවත්පත් සිරස්තල, “බෙනු: පෘථිවියේ විනිශ්චය දිනය?” වැනි භයානක වදන් වලින් පිරී ගියේය. ලෝක නායකයෝ හදිසි රැස්වීම් පැවැත්වූහ. දශක ගණනාවකට පෙර ‘DART’ වැනි මෙහෙයුම් මගින් ග්රහකයක ගමන් මඟ වෙනස් කළ හැකි බව ඔප්පු කර තිබුණත්, බෙනු ඊට වඩා විශාල අභියෝගයක් විය.
“අපිට තියෙන්නේ අවුරුදු දෙකයි,” ජාත්යන්තර ග්රහලෝක ආරක්ෂක සන්ධානයේ (Global Planetary Defense Alliance) හදිසි රැස්වීමේදී එලා ප්රකාශ කළාය. “අපිට එක අවස්ථාවයි තියෙන්නේ. ‘හයිපර් වෙලෝසිටි ඉම්පැක්ටර්’ (Hypervelocity Impactor) යානා කිහිපයක් එකවර යවා, බෙනු ග්රහකයේ ගමන් මඟ සුළු වශයෙන් වෙනස් කළ යුතුයි. ඒ සුළු වෙනස, වසර දෙකක කාලයක් තුළ, පෘථිවිය මඟ හැර යාමට තරම් ප්රමාණවත් වේවි.”
එය මනුෂ්ය ඉතිහාසයේ දැවැන්තම සහයෝගීතාවය විය. “ප්රොජෙක්ට් සෙන්ටිනල්” (Project Sentinel) ලෙස නම් කෙරුණු මෙම මෙහෙයුම සඳහා ලොව පුරා අභ්යවකාශ ඒජන්සි එකතු විය. එලා සහ අකිල ගාල්ලේ සිට මෙහෙයුමේ ප්රධාන ගණනය කිරීම් සහ නිරීක්ෂණ කටයුතුවලට නායකත්වය දුන්හ.
කාලය වේගයෙන් ගෙවී ගියේය. බෙනු ග්රහකය සූර්යයා වටා සිය අවසන් ගමන කරමින් සිටියේය. පෘථිවිය මත, මිනිසුන් බියෙන් හා බලාපොරොත්තුවෙන් අහස දෙස බලා සිටියහ.
අවසානයේ, 2181 වසරේ අග භාගයේදී, “සෙන්ටිනල්” යානා පහක් අභ්යවකාශ ගත කෙරිණි. මාස ගණනක ගමනකින් පසු, ඒවා බෙනු වෙත ළඟා විය.
“සෙන්ටිනල් එක, ගැටුමට තත්පර 30 යි,” ගාල්ලේ පාලක මැදිරිය පුරා නිහඬ හඬක් පැතිර ගියේය.
තිරය මත, බෙනු ග්රහකයේ රළු, අඳුරු මතුපිට විශාල වෙමින් දිස්විය. ඉන්පසු, එක දිගට දීප්තිමත් ආලෝක පහක් දිස්වී, තිරය නිශ්ශබ්ද විය.
දැන් ඉතිරිව තිබුණේ බලා සිටීම පමණි. ගැටුම සාර්ථකද? බෙනු ග්රහකයේ ගමන් මඟ වෙනස් වූවාද? පිළිතුර දැන ගැනීමට මාස කිහිපයක් ගත වනු ඇත.
2182 සැප්තැම්බර් 24.
එලාරා සහ අකිල නැවතත් නිරීක්ෂණ මධ්යස්ථානයේ වූහ. ලොව පුරා ටෙලස්කෝප සියල්ල බෙනු වෙත යොමු වී තිබුණි. ග්රහකය දැන් පියවි ඇසට යන්තමින් පෙනෙන දීප්තිමත් තිතක් ලෙස අහසේ දිස්විය.
පැය ගණන් ගෙවී ගියේය. ගණනය කිරීම් නැවත නැවතත් සිදු කෙරිණි.
“එලා… බලන්න!” අකිල හදිසියේම කෑගැසුවේය.
තිරයේ දිස්වූ දත්ත පැහැදිලි විය. බෙනු ග්රහකය, එහි පුරෝකථනය කළ ගැටුම් කක්ෂයෙන් සෑහෙන දුරකින්, පෘථිවිය “මඟ හරිමින්” තිබුණි. එය කිලෝමීටර් ලක්ෂ ගණනක් ඈතින්, අභ්යවකාශයේ අඳුරටම ඇදී යමින් තිබුණි.
පාලක මැදිරිය ඔල්වරසන් නාදයෙන් පිරී ගියේය. එලාරා දෑස් පියාගෙන ගැඹුරු හුස්මක් ගත්තාය.
“අපි… අපි බේරුණා,” ඇය මිමිණුවාය.
එදින රාත්රියේ, ලොව පුරා මිනිසුන් අහස දෙස බැලුවේ අලුත් බලාපොරොත්තුවකිනි. අභ්යවකාශයේ අන්තරායන් තවමත් එලෙසම පැවතුනි. අඳුරේ සැඟවුණු තවත් දහස් ගණනක් ග්රහක තිබුණි. නමුත් එදා, මනුෂ්ය වර්ගයා එකාවන්ව නැගී සිට, තමන්ගේ ඉරණම අභ්යවකාශයේ අහඹු සිදුවීමකට භාර දීම ප්රතික්ෂේප කර තිබුණි.
[සැබෑ තොරතුරු සහ කල්පිතය: මෙම කතාව පහත පෙන්වන “These are the asteroids to worry about” වැනි වීඩියෝවල සාකච්ඡා කෙරෙන සැබෑ විද්යාත්මක කරුණු මත පදනම් වේ. ‘බෙනු’ (Bennu) යනු සැබෑ ග්රහකයක් වන අතර, 2182 දී පෘථිවියේ ගැටීමට (ඉතා කුඩා) ඉඩක් එයට ඇති බව NASA ආයතනය ගණනය කර ඇත. කතාවේ එන ‘DART’ මෙහෙයුමද සැබෑවක් වන අතර, ‘යර්කොව්ස්කි ආචරණය’ යනු ග්රහක කක්ෂ වෙනස් කරන සැබෑ සංසිද්ධියකි. ‘ප්රොජෙක්ට් සෙන්ටිනල්’ සහ අනෙකුත් චරිත කල්පිත වේ.]
මෙම වීඩියෝවෙන් අභ්යවකාශ විද්යාඥ ස්ටීවන් හෝකින්ස් ඇතුළු විද්වතුන් ග්රහක ගැටීමක් පෘථිවියට ඇති ලොකුම තර්ජනය ලෙස සැලකූ ආකාරය සාකච්ඡා කරයි.
(2059) These are the asteroids to worry about – YouTubehttps://www.youtube.com/watch?v=4Wrc4fHSCpw
තතු 
ප්රතිචාරයක් ලබාදෙන්න