AI සිට AGI කරා යයි ද? ප්රමුඛ AI විශේෂඥයන් දෙදෙනා අතර වූ සංවාදයක්
කෘත්රිම බුද්ධිය (Artificial Intelligence – AI) ඉතිහාසයේ වෙනත් කිසිදු තාක්ෂණයකට නො දෙවෙනි වේගයකින් ඉදිරියට යමින් පවතී. මේ සන්දර්භය තුළ, බොහෝ දෙනා උනන්දුවෙන් බලා සිටි ප්රසිද්ධ සංවාදයකදී Anthropic සමාගමේ ප්රධාන විධායක නිලධාරී ඩාරියෝ අමෝඩෙයි (Dario Amodei) සහ Google DeepMind සමාගමේ ප්රධාන විධායක නිලධාරී ඩෙමිස් හසබිස් (Demis Hassabis) එකම වේදිකාවක එක්විය.
මෙම සංවාදයේදී, කෘත්රිම සාමාන්ය බුද්ධිය (Artificial General Intelligence – AGI) වෙත ගමන් කරන වේගය, එම තාක්ෂණයෙන් උපදින අවදානම් සහ අවස්ථා, සහ මනුෂ්යත්වය ඉදිරියේ ඇති තීරණාත්මක ප්රශ්න පිළිබඳ ගැඹුරු ලෙස සාකච්ඡා කෙරුණි. දෙදෙනාම වෘත්තීයයෙන් විද්යාඥයන් වීම නිසා, සංවාදය සෘජු, තත්ත්වගත සහ සමහර අවස්ථාවලදී දාර්ශනික ස්වරයක් ගත් එකක් විය.
ඔවුන් දෙදෙනාම AI හි විශාල බලපෑම පිළිබඳ එකඟ වුවද, කාලසීමා, අවදානම්, සහ සමාජය මේ වෙනස කළමනාකරණය කරගත හැකිද යන කරුණු පිළිබඳව ඔවුන් අතර වැදගත් වෙනස්කම් දක්නට ලැබුණි.
AGI වෙත අප කොපමණ ආසන්නද?
මෙම සංවාදයේ මූලික තේමාවක් වූයේ AGI වෙත ළඟාවෙන කාලසීමාවයි — එනම්, බොහෝමයක් ක්ෂේත්රවල මනුෂ්යයන්ට සමාන හෝ ඉක්මවන බුද්ධිමය හැකියාවන් ඇති පද්ධති.
ඩාරියෝ අමෝඩෙයි මේ පිළිබඳ දැඩි විශ්වාසයක සිටී. ඔහු නැවතත් සඳහන් කළේ, විවිධ ක්ෂේත්රවල නෝබෙල් ත්යාගලාභී මට්ටමේ හැකියාවන් ඇති AI පද්ධති 2026 හෝ 2027 කාලය තුළම පෙනී යා හැකි බවයි.
ඔහුගේ අදහස අනුව, දැනටමත් ආරම්භ වී ඇති “ප්රතිපෝෂණ වටය” (feedback loop) මෙයට ප්රධාන හේතුවකි. කේත ලිවීමටත්, AI පර්යේෂණයටත් AI භාවිතා කිරීම, ඉදිරි පරම්පරාවේ AI වඩාත් වේගයෙන් නිර්මාණය කිරීමට හේතු වේ. Anthropic ආයතනය තුළ බොහෝ ඉංජිනේරුවන් දැනටමත් තම කේතයේ බහුතරය AI මගින් ලිවීමට ඉඩ දී, අවසන් සංස්කරණය පමණක් කරති.
චිප් නිෂ්පාදනය, පුහුණු කාලය, සහ දෘඩාංග සීමාවන් වැනි කරුණු පිළිබඳ අමෝඩෙයි අවධානය යොමු කළද, ඒවා දිගු කාලීන බාධක නොවන බව ඔහු විශ්වාස කරයි. ඔහුගේ අදහසෙන්, AI විසින් AI වැඩි දියුණු කරන ඝාතීය බලපෑම බොහෝ දෙනා අවතක්සේරු කරති.
එයට විරුද්ධව, ඩෙමිස් හසබිස් වඩාත් සාවධාන සහ මධ්යස්ථ මතයක සිටී. ඔහු තවමත් දශකය අවසානය වන විට AGI ඇතිවීමේ 50% හැකියාවක් පවතින බව කියයි. කේතකරණය සහ ගණිතය වැනි ක්ෂේත්රවල දියුණුව විශිෂ්ට වුවද, ස්වභාවික විද්යා ක්ෂේත්රවල සත්යතාව තහවුරු කිරීම අපහසු බැවින්, ඒවා ස්වයංක්රීය කිරීම අතිශය දුෂ්කර බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
තවද, නව ප්රශ්න, සංකල්ප, සහ සිද්ධාන්ත (theories) නිර්මාණය කිරීම — සෘජු විද්යාත්මක පරිකල්පනය — දැනට AI සතුව සම්පූර්ණයෙන්ම නොමැති හැකියාවක් විය හැකි බව ඔහු සඳහන් කරයි.
“ලූප් එක” වසන්නාද? ස්වයං-දියුණුවන AI
AI විසින් තමන්ම වඩා හොඳ Artificial General Intelligence – AGI නිර්මාණය කිරීමට හැකි වීම, මෙම ක්ෂේත්රයේ අතිශය වැදගත් හැරවුම් ලක්ෂයක් ලෙස දෙදෙනාම සලකති. මෙය සාර්ථක වුවහොත්, “ජයග්රාහකයා සියල්ලම ලබාගන්නා” (winner-takes-all) තත්ත්වයක් ඇතිවිය හැක.
හසබිස් පවසන්නේ, කේතකරණය සහ ගණිතය වැනි ක්ෂේත්රවල මෙම ලූප් එක අර්ධ වශයෙන් වසන්න හැකි වුවද, විද්යාත්මක පරීක්ෂණ, රොබෝ විද්යාව, සහ භෞතික ලෝකය සම්බන්ධ ක්ෂේත්රවල එය සම්පූර්ණයෙන් ස්වයංක්රීය වීම තවමත් අවිශ්වාසनीय බවයි.
අමෝඩෙයිගේ අදහස අනුව, මේ ලූප් එක වසන මොහොතම වේගය අතිශය වේගවත් කරවන ප්රධාන සාධකය වනු ඇත.
රැකියා, ආර්ථිකය සහ සමාජය
රැකියා අහිමිවීම පිළිබඳ අදහස් සංවාදයේදී දැඩි අවධානයට ලක්විය.
අමෝඩෙයිගේ අනාවැකිය අනුව, ආරම්භක මට්ටමේ සුදු-කොලර් රැකියා වලින් අඩක් පමණ, ඉදිරි වසර 1–5 අතර කාලය තුළ අහිමි විය හැක. දැනට විශාල බලපෑමක් නොපෙනුණද, AI හි ඝාතීය දියුණුව සමඟ සමාජයට හැඩගැසීමට ඇති හැකියාව ඉක්මවා යා හැකි බව ඔහු අනතුරු අඟවයි.
හසබිස් නම්, කෙටි කාලීනව නව රැකියාත්, නව අවස්ථාත් බිහි වන බව විශ්වාස කරයි. ඔහු විශ්වවිද්යාල සිසුන්ට AI මෙවලම් ගැඹුරු ලෙස භාවිතා කිරීම ඉගෙන ගැනීමට උපදෙස් දෙමින්, ඒවා සාම්ප්රදායික අභ්යාස වැඩසටහන්වලට වඩා වටිනා විය හැකි බව පවසයි.
භූ-දේශපාලනය සහ ආරක්ෂාව
අමෝඩෙයි විසින් දැඩිව අවධාරණය කළ කරුණක් වූයේ භූ-දේශපාලනික අවදානමයි. ඔහුට අනුව, චිප් සහ උසස් AI තාක්ෂණය අධිකාරවාදී රජයන්ට විකිණීම, කාලය මිලදී ගැනීම වෙනුවට අවදානම වේගවත් කිරීමක් ලෙස සලකිය යුතුය.
හසබිස්ද ජාත්යන්තර සහයෝගය සහ අවම ආරක්ෂිත ප්රමිතීන් අවශ්ය බව පිළිගත්තද, වර්තමාන ගෝලීය දේශපාලන තත්ත්වය තුළ එය අතිශය දුෂ්කර බව ඔහු පිළිගනී.
අවදානම්, “විනාශවාදී ඩූමරිසම්” සහ පාලනය
දෙදෙනාම “අප නියතයෙන් විනාශ වෙමු” යන අතිශය අඳුරු අදහස් ප්රතික්ෂේප කළහ. නමුත්, අවදානම් නොසලකා හැරිය නොහැකි බව ඔවුන් දෙදෙනාම පිළිගත්තහ.
අමෝඩෙයි විසින් Anthropic ආයතනයේ mechanistic interpretability වැනි පර්යේෂණ — AI “මනස” ඇතුළත ක්රියාකාරීත්වය අවබෝධ කර ගැනීම — අවදානම් පාලනයට මාර්ගයක් ලෙස පෙන්වා දෙයි.
හසබිස්ගේ අදහසෙන්, ආරක්ෂාව යනු විසඳිය හැකි තාක්ෂණික ගැටළුවක් වන අතර, ප්රශ්නය වන්නේ අපට එය විසඳීමට ප්රමාණවත් කාලය සහ සම්බන්ධීකරණය ලැබේද යන්නයි.
අනාගතය ලියන්නේ අපිමයි
සංවාදය අවසානයේදී දෙදෙනාම එකඟ වූ කරුණක් තිබුණි:
AI විසින් AGI නිර්මාණය කිරීම සාර්ථකව සිදු වුවහොත්, ඉදිරි වසර කිහිපය මනුෂ්යත්වය සඳහා ඉතා තීරණාත්මක වේ.
AGI මනුෂ්යත්වයට රෝග සුව කිරීම, විද්යාව ඉදිරියට ගෙනයාම, සහ ජීවිතයේ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීම වැනි අතිවිශාල අවස්ථා ලබාදිය හැක. නමුත්, එය නිසි ලෙස කළමනාකරණය නොකළහොත්, ආර්ථිකය, දේශපාලනය, සහ සමාජයම අස්ථිර කළ හැක.
AGI වලට පසුදින යනු එකම එක දිනයක් නොව,
මනුෂ්යත්වය තම තාක්ෂණික යෞවනය විනාශයකින් තොරව පසු කරගත හැකිද යන්න පරීක්ෂා කරන යුගයක් බව මෙම සංවාදය අපට මතක් කර දෙයි.
තතු 
ප්රතිචාරයක් ලබාදෙන්න