Marriage, a History කෘතිය ලියූ ස්තෙපානි කූන්ස් ඒ ගැන කළ පොප්ටෙක් කතාවක සිංහළ පරිවර්තනය:
අනෙක් කථිකයන් හැඟීම් ගැන කතා කළ නිසා, මම හිතුවා මුලින්ම මේ ඉදිරිපත් කිරීම කිරීමට මට ආරාධනා කළ විට ඇති වූ ප්රධාන හැඟීම ගැන ඔබට පවසන්නට. මුලින් ඇති වූ ප්රීතිය පහව ගිය පසු, මට ඇති වූයේ දැඩි කාංසාවක්. මොකද මම ඉතා දැඩි ලෙස රේඛීයව (linear) සිතන කෙනෙක්. පොප් ටෙක් (pop Tech) කතා වල ඇති වටිනාකම එහි ඇති විවිධත්වය බව මම දන්නවා, නමුත් මම ඒ වගේ විවිධත්වයකට හුරු කෙනෙක් නෙවෙයි. ඉතින් මම කල්පනා කළා පවුල, විවාහය සහ ආදරය ගැන මා දන්නා දේ ලිස් සහ ඕරා ඔබට පැවසූ ඒ ආකර්ශනීය පර්යේෂණ සමඟ මම කොහොමද ගලපන්නේ කියා. අවසානයේදී මම දුර්වල ලෙස සම්බන්ධ වූ කරුණු දෙකක් සොයා ගත්තා. මම පවර් පොයින්ට් (Power Point) භාවිතා කරන කෙනෙකුත් නොවන නිසා, මට මතක් කර ගැනීමට කුඩා සටහන් කිහිපයක් අවශ්ය වුණා. මට ලබා දී ඇති කාලය තුළ මට පැවසීමට අවශ්ය දේ මතක් කර ගැනීමට මම ඒවා භාවිතා කරනවා. මගේ පළමු සටහන මෙන්න.
අද මා ඉදිරිපත් කරන පළමු කරුණ ආරම්භ වන්නේ ඕරා කතා කළ දෙයින්. එනම්, සංස්කෘතීන්, පුද්ගලයන් සහ කාල සීමාවන් ඉක්මවා ඔබට හඳුනාගත හැකි හැඟීම් පවතින බවයි. නමුත් එම හැඟීම් අගය කරන ආකාරය සහ ඒවා සුදුසු යැයි සැලකෙන අවස්ථාවන්හි විශාල වෙනස්කම් තිබෙනවා. මගේ පර්යේෂණවලදී මට මතක් වන්නේ ආදරය නමැති හැඟීමයි, විශේෂයෙන් විවාහය සමඟ ඇති සම්බන්ධය. ලෝකයේ සෑම සංස්කෘතියක්ම රොමෑන්තික ආදරය ගැන දන්නවා. නමුත් ඉතිහාසය පුරාම බොහෝ සංස්කෘතීන්වල මෙය විවාහය සමඟ සම්බන්ධ කර උත්කර්ෂයට නැංවූ හැඟීමක් නෙවෙයි. සාම්ප්රදායික ඉන්දියාවේ, ආදරයෙන් බැඳීම පවුලට අභියෝග කරන භයානක සමාජ විරෝධී ක්රියාවක් ලෙස සැලකුවා. පැරණි චීනයේ, ආදරය සඳහා වූ සාම්ප්රදායික වචනයෙන් අදහස් කළේ සමාජය අනුමත නොකරන නීති විරෝධී සම්බන්ධතාවයක්. 1920 දශකය වන තෙක්ම බුද්ධිමතුන් පිරිසක් තීරණය කළා අඹුසැමියන් අතර පවතින පිළිගත හැකි නව ආකාරයේ ආදරය විස්තර කිරීමට අලුත් වචනයක් අවශ්ය බව. යුරෝපීය සම්ප්රදාය තුළ අපට ලැබී ඇති රොමෑන්තික ආදරය පිළිබඳ බොහෝ සංකල්ප දකුණු ප්රංශයෙන් පැමිණි ඒවායි. නමුත් ඔවුන්ගේ අදහස වූයේ ආදරය යනු විවාහය තුළ පැවතිය නොහැකි දෙයක් බවයි. ඒ ගැන ලියූ ප්රධානියෙකු වන ඇන්ඩ්රියාස් කැප්ලේනස් වරක් ලියා ඇත්තේ “විවාහය යනු ආදරය නොකිරීමට නිදහසට කරුණක් නොවේ” කියායි. එයින් ඔහු අදහස් කළේ විවාහයෙන් පිටත කෙනෙකුට ආදරය කිරීම ගැනයි.
17 වන සියවසේදී ක්රිස්තියානි ආගමිකයන් තම ස්වාමිපුරුෂයන්ට ආදරණීය නම්වලින් අමතන භාර්යාවන්ට දොස් පැවරුවා. මන්ද ස්ත්රී පුරුෂ සබඳතාවයේදී විවාහය තුළ තිබිය යුතු යැයි සැලකූ ගෞරවය සහ බියට එවැනි ආදරය ප්රකාශ කිරීම බාධාවක් වූ නිසා. 18 වන සියවස තරම් මෑතක් වන තුරුම “ආදරය” යන වචනය කලත්රයන්ට වඩා අසල්වාසීන්ට, නෑදෑයන්ට සහ දෙවියන්ට භාවිතා කළා. විවාහය සහ ආදරය එකට යන දෙයක් ලෙස සැලකීම ගෞරවනීය දෙයක් බවට පත් වූයේ 18 වන සියවසේ අගභාගයේදීයි. ඉතිහාසය පුරා මිනිසුන් ආදරය ගැන සැක කළේ වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ විවාහය යනු ස්ත්රියක සහ පුරුෂයෙකු අතර පෞද්ගලික සම්බන්ධතාවයට වඩා එහා ගිය දෙයක් වූ නිසයි. මම හැදී වැඩුණු 60 දශකයේ මානව විද්යාඥයන් පැවසුවේ විවාහය සොයා ගත්තේ කාන්තාවන් සහ දරුවන් ආරක්ෂා කිරීමට බවයි. පසුව 70 දශකයේ ස්ත්රීවාදී මානව විද්යාඥයන් පැවසුවේ නැත, විවාහය සොයා ගත්තේ කාන්තාවන් සහ දරුවන් මර්දනය කිරීමට බවයි. නමුත් මා විවාහය ගැන හදාරන විට මට වැටහී ගියේ විවාහය ඇති කිරීම ස්ත්රිය සහ පුරුෂයා අතර සම්බන්ධයට කිසිසේත්ම අදාළ නොවන බවයි.
විවාහය සොයා ගත්තේ “නෑදෑයන්” (in-laws) ඇති කර ගැනීමටයි. එය ආගන්තුකයන් නෑදෑයන් බවට පත් කර ගැනීමට සහ සාමය ඇති කර ගැනීමට කළ දෙයක්. ඒ නිසයි බොහෝ භාෂාවල “බිරිඳ” යන වචනයේ අර්ථය “සාමය ඇති කරන්නිය” (peace weaver) යන්න වන්නේ. සමාජය ස්ථරගත වන විට, විවාහය බලවත් නෑදෑ සබඳතා ඇති කර ගැනීමේ ක්රමයක් බවට පත් වුණා. වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ ඉහළ පන්තියේ අය විවාහය භාවිතා කළේ යුද සන්ධාන ඇති කර ගැනීමට, සාම ගිවිසුම් අත්සන් කිරීමට සහ ධනය ඒකාබද්ධ කිරීමටයි. “මගේ පුතා චාලමේන්ගෙන් පැවත එන්නෙක්, ඉතින් මගේ සිංහාසනයට ඇති අයිතිය තහවුරු කිරීමට මම ඔහුව විවාහ කර දිය යුත්තේත් චාලමේන්ගෙන් පැවත එන්නියකටයි” වැනි තර්ක එහි තිබුණා. මධ්යම පන්තියට එය ව්යාපාරික සබඳතාවක් වූ අතර, පහළ පන්තියට එය පවුලේ ශ්රම බලකාය පුළුල් කර ගැනීමේ ක්රමයක් වුණා. ඉතින් වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ විවාහය යනු පුද්ගලික තේරීමකට හෝ “ආදරය” වැනි අතාර්කික හැඟීමකට ඉඩ දිය නොහැකි තරම් වැදගත් දෙයක් වුණා.
18 වන සියවසේ අගභාගයේදීයි මේ අලුත් විප්ලවීය අදහස පැමිණියේ. එයට හේතුව බුද්ධි ප්රබෝධය (Enlightenment) සහ පැරණි පරම්පරාවට තරුණ පරම්පරාව පාලනය කිරීමට ඉඩ නොදිය යුතුය යන අදහසයි. ප්රංශ සහ ඇමරිකානු විප්ලව සමයේ ඇති වූ පුද්ගල නිදහස පිළිබඳ අදහස් මෙයට බලපෑවා. ඇමරිකානු නිදහස් ප්රකාශනයේ සඳහන් වන පරිදි මිනිසුන්ට “සතුට පසුපස හඹා යාමට” අයිතියක් ඇති අතර, එය පුද්ගලික සබඳතාවලටත් අදාළ විය යුතු බවත්, විවාහය ආදරය මත පදනම් විය යුතු බවත් පිළිගැනුණා. එදා සිටි සමාජ ගතානුගතිකවාදීන් මෙයින් බියට පත් වුණා. ඔවුන් ඇසුවේ “ඔබ විවාහය ආදරය මත පදනම් කළහොත්, අපි කොහොමද සුදුසු පුද්ගලයන්ව විවාහ කරවන්නේ?” කියායි. අද සමලිංගික පුද්ගලයන් විවාහය ආදරය මත පදනම් වන්නේ නම් අපටත් එයට අයිතියක් තිබිය යුතු බව පවසනවා සේම, 18 වන සියවසේදී දුප්පත් මිනිසුන් විවාහ වීමට අවස්ථාව ඉල්ලනු ඇතැයි ඔවුන් බිය වුණා. තවත් බියක් වූයේ විවාහය ආදරය මත පදනම් වන්නේ නම්, ආදරය නැති වූ විට මිනිසුන් දික්කසාදය ඉල්ලනු ඇතැයි යන්නයි. විවාහයෙන් පිටත උපදින දරුවන් “ආදරයේ දරුවන්” (love children) ලෙස හැඳින්වීම අහම්බයක් නෙවෙයි. ඔවුන් වඩාත්ම බිය වූයේ විවාහය ආදරය මත පදනම් වුවහොත්, ස්වාමිපුරුෂයන් තම භාර්යාවන්ට අවනත වනු ඇතැයි යන කරුණටයි.
කෙටියෙන් කිවහොත්, ඔවුන් බිය වූයේ ආදරය විවාහයේ අවසානය වනු ඇති බවටයි. ඔවුන්ට හොඳ තර්කයක් තිබුණා, මොකද එය ඉතා අස්ථාවර කරන අදහසක්. 1960 දශකය වන තෙක්ම ආදරය මත විවාහ වීම නිසා ඇති වන අස්ථාවරභාවය පාලනය කරනු ලැබුවේ දික්කසාදයට එරෙහි නීති, විවාහයෙන් පිටත දරුවන් ලැබීමට තිබූ සමාජ බාධා සහ කාන්තාවන් පුරුෂයන් මත ආර්ථිකව යැපීම වැනි කරුණු මගින්. පසුගිය වසර 35 ඇතුළත මේ බාධක සියල්ල ඉවත් වී තිබෙනවා. එහි ප්රතිඵලය වී ඇත්තේ විශාල පරස්පරතාවයක් (Paradox). විවාහය ආදර සබඳතාවක් ලෙස වඩාත් තෘප්තිමත් වන තරමටම, ආයතනයක් ලෙස එය අස්ථාවර වී තිබෙනවා. අද විවාහයක් සාර්ථක වූ විට එය අතීතයට වඩා සාධාරණ, තෘප්තිමත්, සමීප සහ ආදරණීය එකක් වෙනවා. නමුත් එය එසේ නොවන්නේ නම්, අද මිනිසුන්ට එය විඳ දරා ගැනීමට අපහසුයි. වසර 50 කට පෙර විඳ දරා ගත හැකි වූ සබඳතා අද අපේ අපේක්ෂාවන් වැඩි වී ඇති නිසා ඉවසිය නොහැකි මට්ටමට පත් වී තිබෙනවා.
සමහරු පවසන්නේ අප විවාහය පිළිබඳ අපේක්ෂාවන් අඩු කර ගත යුතු බවයි. නමුත් මම එසේ පවසන්නේ නැහැ. අප කළ යුත්තේ ආදරය පිළිබඳ අපේ අර්ථ දැක්වීම වෙනස් කිරීමයි. ලිස් කතා කළ දෙයට මෙය සම්බන්ධ වෙනවා. අද ඇමරිකාවේ සන්තෝෂවත් විවාහයක් ඇති කරන්නේ කුමක්ද? වඩාත්ම තෘප්තිමත් සබඳතා පවත්වාගෙන යන්නේ සැමවිටම ප්රබලම හැඟීම් නොවිය හැකියි. විවාහයක සතුට සඳහා වැදගත් යැයි අප සිතන දේවල් සැමවිටම වැදගත් වන්නේ නැහැ. 1950 දශකයේ ස්ථාවර විවාහයක් අවශ්ය වූ කාන්තාවක කළ යුත්තේ සම්ප්රදායික පුරුෂ භූමිකාව විශ්වාස කළ කෙනෙකු විවාහ කර ගැනීමයි. අද එවැනි සාම්ප්රදායික අදහස් ඇති පුරුෂයන් දික්කසාද වීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩියි. අතීතයේ කාන්තාවක් රැකියාවට යාම විවාහය අස්ථාවර කළත්, අද එය විවාහය ස්ථාවර කරන සාධකයක් වී තිබෙනවා. අද ගෘහ වැඩ සහ ආදායම් උපයා ගැනීම සමානව බෙදා ගන්නා පවුල්, සාම්ප්රදායික පවුල්වලට වඩා ස්ථාවරයි.
මම අද පර්යේෂණ දෙකක් ගැන අවධානය යොමු කරනවා. පළමුවැන්න වොෂින්ටන් විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය ජෝන් ගොට්මන් කළ පර්යේෂණයයි. ඔහු අලුත විවාහ වූ යුවළවල් දින කිහිපයක් පර්යේෂණාගාරයක රඳවා තබා ගනිමින් ඔවුන්ගේ අන්තර්ක්රියා නිරීක්ෂණය කළා. ඔහුට අවශ්ය වුණා වසර ගණනාවකට පසු මේ අයගෙන් කවුරුන් දික්කසාද වූවාද සහ කවුරුන් එකට සිටිනවාද කියා බලා ඔවුන්ගේ හැසිරීම් වල රටාවක් හඳුනා ගැනීමට. ඔහු සොයා ගත් දෙය පුදුම සහගතයි. සබඳතාවක වෙනස ඇති කරන්නේ විශාල හැඟීම්බර අවස්ථාවන් හෝ ඔවුන් රණ්ඩු වන ආකාරය නොවෙයි. වෙනස ඇති කරන්නේ “තව ටිකක් ජෑම් දෙන්න” හෝ “අන්න අතන ලස්සන බෝට්ටුවක් යනවා” වැනි ඉතා සාමාන්ය, එදිනෙදා අන්තර්ක්රියා වලට ඔවුන් ප්රතිචාර දක්වන ආකාරයයි. ඔහු මේවා හඳුන්වන්නේ “අවධානය සඳහා කරන ඉල්ලීම්” (bids for attention) ලෙසයි. යමෙකු “අන්න අතන බෝට්ටුවක්” කී විට “මම මෙතන පොතක් කියවනවා” යැයි පැවසීම සෘණාත්මක ප්රතිචාරයක්. නමුත් “වාව් ඔව්, අපිට මතකද අපිත් ඔය වගේ බෝට්ටුවක ගිය කාලය?” වැනි ප්රතිචාරයක් ධනාත්මකයි.
මෙම කුඩා අන්තර්ක්රියා විශාල වෙනසක් ඇති කරනවා. එයින් පෙනී යන්නේ ඔබේ සහකරු කෙරෙහි ඔබ දක්වන උනන්දුව සහ ගෞරවයයි. මම මගේ ස්වාමිපුරුෂයාට අද මෙහි එන්න එපා කීවේ මම අපේ උදාහරණයක් භාවිතා කරන නිසයි. මම ඉතා දැඩි ලෙස එක දෙයකට අවධානය යොමු කරන කෙනෙක්. ඔහු පත්තරයේ මළගිය අයගේ විස්තර පවා හැමදෙයක්ම කියවන කෙනෙක්. ඔහුගේ අවධානය ලබා ගැනීමේ ඉල්ලීම බොහෝ විට “හ්ම්…” වැනි ශබ්දයක්. මම ගොට්මන්ගේ පර්යේෂණ කියවන්නට පෙරත් ඔහුට 75% ක් වෙලාවට ප්රතිචාර දැක්වූවා. ඔහුට හොඳ හාස්ය හැඟීමක් තිබෙනවා වගේම ඔහු මගේ වැඩවලට ගරු කරනවා. ඔහු යමක් ගැන කියනවා නම් එය මට වැදගත් වන බව මම දන්නවා. ඔහුගේ ඒ කියවීම් නිසා මගේ පොත්වලට කරුණු පවා ලැබී තිබෙනවා. දැන් මම 85% ක් වෙලාවට ප්රතිචාර දක්වන්න උත්සාහ කරනවා. මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් මෙය කාටවත් ඉගැන්විය නොහැකි වීමයි. මට ඔහු ගැන ගෞරවයක් නැතිනම්, මම බලහත්කාරයෙන් “ඔව්” කීවත් පිරිමින්ට එය වැටහෙනවා.
අවසාන වශයෙන් තවත් පර්යේෂණයක් ගැන පවසා මම නතර කරන්නම්. 1950-60 දශකවල සිට පුරුෂයෙකුගේ විවාහ ජීවිතයේ සතුට තීරණය කරන කරුණු දෙකක් වෙනස් වී නැහැ. එකක් නම් ඔහුට ලැබෙන විවේචන අවම වීමයි, අනෙක ලිංගිකත්වයයි. නමුත් අතීතයේ කාන්තාවන් පුරුෂයන් මත යැපුණු නිසා ඔවුන්ට විවේචනය කිරීමට නොහැකි වුණා. අද තත්ත්වය වෙනස්. අද කාන්තාවකගේ විවාහ ජීවිතයේ සතුට තීරණය කරන ප්රධාන කරුණු දෙකක් තිබෙනවා. එකක් චිත්තවේගීය සම්බන්ධතාවයයි. අනෙක පසුගිය වසර කිහිපය තුළ ඉහළටම පැමිණ ඇති කරුණක් – එනම් පුරුෂයා ගෘහ වැඩ සහ දරුවන් රැකබලා ගැනීමට දායක වන ප්රමාණයයි.
මෙය පුරුෂයන් සහ කාන්තාවන් අතර රණ්ඩුවක් ඇති කරන දෙයක් කියා සමහරු සිතනවා. නමුත් මෙහි දෙපාර්ශවයටම වාසි සහගත තත්ත්වයක් තිබෙනවා. පර්යේෂණවලින් පෙනී යන්නේ කාන්තාවක් තම ස්වාමිපුරුෂයා කෙරෙහි ලිංගික ආකර්ෂණයක් ඇති කර ගැනීමට සහ ඔහුට විවේචන එල්ල නොකර සිටීමට බලපාන ප්රධානතම සාධකය ඔහු කොපමණ දුරට ගෘහ වැඩ සහ දරුවන්ගේ වැඩ කටයුතු සඳහා උදව් කරන්නේද යන්නයි. ඒ පාඩම සමඟ මම අද ඔබෙන් සමුගන්නවා. ස්තූතියි.
තතු 
ප්රතිචාරයක් ලබාදෙන්න