අප සිතන්නේ චන්ද්‍රයා පෘථිවියේ ස්ථිර සගයෙකු ලෙසය: එනම් රාත්‍රියේ නිහඬ ආරක්ෂකයෙකු සහ පෘථිවියේ කැළඹිලි සහිත ඉතිහාසයේ දිගුකාලීන සාක්ෂිකරුවෙකු ලෙසය. නමුත් එය සැමවිටම එහි නොතිබුණි: පවතින න්‍යායට අනුව, චන්ද්‍රයා මීට වසර බිලියන 4.35 කට පමණ පෙර, තරුණ පෘථිවිය සහ තියා (Theia) නම් කුඩා ග්‍රහලෝකයක් අතර සිදුවූ දැවැන්ත ගැටුමක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සෑදී ඇත.

මෙම සිදුවීම සිදුවූ කාලය මීට පෙර පෙන්වා දී ඇත්තේ නාසා (NASA) ආයතනයේ ඇපලෝ මෙහෙයුම් වලදී එකතු කරන ලද චන්ද්‍ර පාෂාණ විශ්ලේෂණය කිරීමෙනි. නමුත් නව සොයාගැනීමකින් දැන් ඇඟවෙන්නේ අපගේ කිලෝමීටර් 3476ක් පළල මෙම සගයාගේ අතීතය අප සිතුවාට වඩා බොහෝ ඈතට දිව යන බවත් – එය ඊටත් වඩා නාටකාකාර විය හැකි බවත්ය.

ඇමරිකාවේ කැලිෆෝනියා, සැන්ටා කෘස් විශ්වවිද්‍යාලයේ (University of California, Santa Cruz) පර්යේෂකයන්ට අනුව, පෘථිවියේ ස්වාභාවික චන්ද්‍රිකාව කලින් විශ්වාස කළාට වඩා වසර මිලියන ගණනකින් පැරණි විය හැක. මෙම අධ්‍යයනයෙන් යෝජනා කරන්නේ ඇපලෝ චන්ද්‍ර පාෂාණ චන්ද්‍රයාගේ නිර්මාණයට සෘජුවම දින නියම නොකළ යුතු බවයි. ඒ වෙනුවට, පෘථිවියේ ගුරුත්වාකර්ෂණය මගින් චන්ද්‍රයාගේ කක්ෂය විකෘති වෙමින් පවතින අතරතුර, අධික තාපය හේතුවෙන් චන්ද්‍ර පෘෂ්ඨය දියවී ගිය පසුකාලීන සිදුවීමක් ඒවායින් පිළිබිඹු විය හැකිය.

විද්‍යාඥයන් පැහැදිලි කරන්නේ අපගේ චන්ද්‍රයාගේ පෘෂ්ඨයේ මෙම දියවීම එහි සැබෑ වයස සඟවා ඇති බවයි.

“චන්ද්‍රයා ආරම්භයේදී ද්‍රව තත්වයේ පැවති අතර පසුව සිසිල් විය, ඉන් වසර මිලියන 100 කට පමණ පසුව නැවත රත් විය,” යැයි සැන්ටා කෘස් හි UC හි පෘථිවි හා ග්‍රහලෝක විද්‍යා මහාචාර්ය ෆ්‍රැන්සිස් නිමෝ (Francis Nimmo) පවසයි. “මෙම රත්වීමේ සිදුවීම මගින් චන්ද්‍ර පාෂාණ මගින් වාර්තාගත වයස් බොහෝමයක් නැවත සැකසිය හැකිය.”

පර්යේෂකයන්ගේ නව ඇස්තමේන්තුව වන්නේ චන්ද්‍රයා මීට වසර බිලියන 4.51 කට පමණ පෙර නිර්මාණය වූ බවයි. මෙම මතය දැන් බොහෝ සගයන් විසින්ද පිළිගනු ලබයි. විශ්වයේ අතිවිශාල කාල පරිමාණයන් සැලකීමේදී – එනම් වසර බිලියන 4.5 කින් වසර මිලියන 160 ක් – එය සාපේක්ෂව කුඩා වෙනසක් සේ පෙනුනද, සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ මුල් ඉතිහාසයේ, බොහෝ විට අවුල් සහගත තත්වයන් යටතේ ග්‍රහලෝක සෑදුණු ආකාරය නිවැරදිව අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා මෙම කාල නිර්ණය ඉතා වැදගත් වේ.

පෘථිවි චන්ද්‍රයාගේ වයස පිළිබඳව විද්‍යාඥයන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ එකඟ වී නොමැත. ඇපලෝ සාම්පල වලින් හෙළි වූවාට වඩා චන්ද්‍රයාගේ ඉතිහාසය වඩාත් සංකීර්ණ බවට වර්ධනය වන එකඟතාවයට නවතම සොයාගැනීම් සහාය දක්වයි. තවද, එක්සත් ජනපදයේ අරමුදල් පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාවය මධ්‍යයේ වුවද, ජාතික අභ්‍යවකාශ ඒජන්සි කිහිපයක්ම, අපගේ මෙම නිරන්තර සගයාගෙන් තවත් සෘජු සාක්ෂි එක්රැස් කර, එහි පැමිණීමේ දිනය සහ ක්‍රමය වඩාත් තහවුරු කර ගැනීම සඳහා, මිනිසුන් සහිත හෝ රහිත මෙහෙයුම් චන්ද්‍රයා වෙත යැවීමට සැලසුම් කර ඇත.

NASA නාසා පුවත් අඩවියෙන්