වාසස්ථාන අහිමි වීම හේතුවෙන් මදුරුවන් මාරාන්තික ප්රතිවිපාක ද සමඟින් මිනිස් සත්කාරකයන් වෙත යොමු වෙමින් පවතිනවා විය හැක
නව අධ්යයනයකට අනුව, මදුරුවන් වෙනත් සතුන්ට වඩා මිනිසුන් ඉලක්ක කරමින් සිටිනවා විය හැකි අතර, වාසස්ථාන අහිමි වීම හේතුවෙන් රෝග වාහක කෘමීන් මිනිසුන්ට වඩාත් සමීප වෙමින් පවතින බවට මෙය කනස්සල්ලක් මතු කරයි.
බ්රසීලයේ අත්ලාන්තික් වනාන්තරයේ (Atlantic Forest) පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක් සොයා ගත්තේ, ස්වභාව රක්ෂිත තුළදී අල්ලා ගන්නා ලද මදුරුවන් මිනිස් රුධිරය කෙරෙහි පුදුම සහගත කැමැත්තක් පෙන්වන බවයි. වනජීවී ගහනය අඩුවීම මෙම වෙනසට හේතු වී ඇති බව ඔවුහු පවසති.
“මෙම මදුරුවන් මිනිසුන්ට හුරුවීම කාලය පිළිබඳ ප්රශ්නයක් පමණයි,” යනුවෙන් අධ්යයනයේ එක් කතුවරයෙකු වන ආචාර්ය සර්ජියෝ මචාඩෝ (Dr Sergio Machado) BBC Science Focus වෙත පැවසීය. “එය සිදු වූ පසු, ඔවුන් අප සමඟ ජීවත් වීමේ ක්රියාවලිය ආපසු හැරවීම දුෂ්කර වනු ඇතැයි මම සිතනවා.”
පර්යේෂක කණ්ඩායම විසින්, බිත්තර වර්ධනය කර ගැනීම සඳහා රුධිරය උරා බොන ලද ගැහැණු මදුරුවන් අල්ලා ගැනීම සඳහා ආලෝක උගුල් (light traps) භාවිතා කරන ලදී. ඉන්පසු ඔවුන් විසින් දෂ්ට කරන ලද සතුන් කවුරුන්දැයි හඳුනා ගැනීම සඳහා මදුරුවන් තුළ ඇති රුධිරයෙන් DNA නිස්සාරණය කර අනුක්රමණය (sequenced) කරන ලදී.
“ස්වභාවධර්මය සහ අප ජීවත්වන ආකාරය අතර සමතුලිතතාවයක් අපට අවශ්යයි, මන්ද දැන් දේවල් සිදුවෙමින් පවතින ආකාරය යහපත් නොවන බැවිනි”
නියැදි ප්රමාණය කුඩා වුවද — හඳුනාගත හැකි වූයේ මදුරුවන්ගේ රුධිර ආහාර 24ක් පමණි — ඉන් හතරෙන් තුනකම මිනිස් රුධිරය අඩංගු විය. වනාන්තරය තුළ මිනිසුන්ගේ ගැවසීම සීමිත බැවින් මෙය පර්යේෂකයන් පුදුමයට පත් කළේය.
“අපි මෙය බලාපොරොත්තු වුණේ නැහැ, විශේෂයෙන්ම සමහර උගුල් වනාන්තරය ඇතුළට කිලෝමීටරයක් (සැතපුම් 0.6 ක්) පමණ දුරින් තිබූ නිසා,” මචාඩෝ පැවසීය.
මෙම සොයාගැනීම්වලින් කියවෙන්නේ, කෘමීන් අවට ජීවත්වන මිනිසුන්ගෙන් රුධිරය උරා බීම සඳහා වනාන්තර ප්රදේශවලින් පිටතට පියාසර කර, පසුව නැවතත් රක්ෂිත වෙත පැමිණෙන බවයි.
මචාඩෝ පැවසුවේ රක්ෂිත අවට වාසස්ථාන විනාශ වීම මෙහිලා ප්රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරන බවයි. අවට පරිසර පද්ධති පිරිහෙත්ම, මදුරුවන් සාමාන්යයෙන් යැපෙන වන සතුන් හිඟ වී යන බැවින්, කෘමීන් නව සත්කාරකයන් සෙවීමට යොමු වේ.
මැලේරියාව සහ කහ උණ (yellow fever) මෙන්ම ඩෙංගු සහ සිකා (Zika) වෛරස් ද ඇතුළුව භයානක රෝග කාරක සම්ප්රේෂණය කිරීමට මදුරුවන්ට හැකි බැවින් මෙම වෙනස්වීම කනස්සල්ලට කරුණකි.
ගෝලීය වශයෙන් ගත් කල, මදුරුවන්ගෙන් බෝවන රෝග හේතුවෙන් සෑම වසරකම මිලියනයක ජනතාවක් මිය යන අතර, මෙම අධ්යයනය බ්රසීලයේ එක් ප්රදේශයක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළද, ලොව පුරා මෙවැනිම රටාවක් ක්රියාත්මක වීමට ඉඩ ඇති බව මචාඩෝ පැවසීය.
කෙසේ වෙතත්, මෙයට ඇති විසඳුම සරල බව ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය: එනම්, වනාන්තර ආරක්ෂා කිරීමයි.
“මිනිසුන් වනාන්තරවල සහ ඒ අවට ජීවත් වීමට මම විරුද්ධ නැහැ, නමුත් ස්වභාවධර්මය සහ අප ජීවත්වන ආකාරය අතර සමතුලිතතාවයක් අපට අවශ්යයි, මන්ද දැන් දේවල් සිදුවෙමින් පවතින ආකාරය යහපත් නොවන බැවිනි,” මචාඩෝ පැවසීය.
කණ්ඩායම දැන් අත්ලාන්තික් වනාන්තරය තුළ මදුරුවන්ගේ හැසිරීම් අඛණ්ඩව අධ්යයනය කිරීමට සැලසුම් කර ඇති අතර, අනාගත පර්යේෂණ වලදී ඔවුන්ගේ නියැදි ප්රමාණය වැඩි කර ගැනීමට උපකාරී වන පරිදි නව උගුල් ද සංවර්ධනය කරමින් සිටී. ■
තතු 
ප්රතිචාරයක් ලබාදෙන්න