ඔව්, විශ්වසනීයයි කියලා කියන්න පුළුවන්. ඒ කියන්නේ ප්රධාන කාලගුණ අනාවැකි ආයතන දැන් 2026 අග භාගයේ El Niño තත්ත්වයක් වර්ධනය වී දිගටම පවතින හැකියාව ඉහළයි කියලා බලනවා. හැබැයි “November වෙද්දී super El Niño එකක් එනවා” කියන විශේෂ ප්රකාශය තවමත් නියතයක් ලෙස නොව, සම්භාවිතාමය අනාවැකියක් ලෙස බැලිය යුතුයි.
පසුගිය මාස කිහිපයේදී ලැබෙන සංඥා සැලකිය යුතු ලෙස ශක්තිමත් වෙලා තියෙනවා:
- NOAA/CPC සම්බන්ධ අනාවැකි සහ Reuters වාර්තා අනුව, 2026 මැද වනවිට El Niño තත්ත්වයක් ඇතිවීමේ හැකියාව ~82% ක් සහ 2026–27 උතුරු අර්ධගෝලීය ශීත සමය දක්වා එය පවතින හැකියාව ~96% ක් ලෙස පෙන්වයි.
- මොඩල් කණ්ඩායම් කිහිපයක් දැන් Niño 3.4 උෂ්ණත්ව විචලනය +2°C ඉක්මවිය හැකි බව පෙන්වමින් සිටිනවා. ඒ මට්ටම සාමාන්යයෙන් “super El Niño” කියලා හඳුන්වන සීමාවට ආසන්නයි.
- විද්යාඥයන් දැන් විශේෂයෙන් නිරීක්ෂණය කරන්නේ පැසිෆික් සාගරයේ අසාමාන්ය ලෙස ශක්තිමත් යටිතල උණුසුම සහ Kelvin wave ගතිකත්වයයි. ඒවා 1997–98 සහ 2015–16 වැනි විශාල El Niño සිදුවීම්වලට පෙර දක්නට ලැබුණු රටා සමඟ සමාන බව පේනවා.
හැබැයි මෙහි වැදගත් caveat කිහිපයක් තියෙනවා.
පළමුව, “super El Niño” කියන පදය කොටසක් මාධ්යමය භාෂාවක්. NOAA වැනි ක්රියාකාරී ආයතන සාමාන්යයෙන් සිදුවීම් “weak”, “moderate”, “strong” ලෙස වර්ග කරනවා. “Super” කියන නිල කාණ්ඩයක් ඔවුන් බොහෝවිට භාවිතා නොකරනවා. Reddit වැනි සාකච්ඡා තැන්වලත් මේ කාරණය නිවැරදිව සඳහන් කරලා තිබුණා.
දෙවැනි කාරණය, ENSO (El Niño Southern Oscillation) අනාවැකිවල “spring predictability barrier” කියන ප්රසිද්ධ ගැටලුවක් තියෙනවා. වසන්ත සමයෙන් පසුව forecast skill එක සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වෙනවා. 2026 මුල් භාගයේදී සමහර සංඛ්යානමය මොඩල් තවමත් neutral හෝ දුර්වල El Niño තත්ත්වයකට බර දීලා තිබුණා.
ඒ නිසා වර්තමාන තත්ත්වය සාමාන්යයෙන් මෙහෙම කියන්න පුළුවන්:
- 2026 අග වනවිට El Niño එකක්: ඉහළ විශ්වාසයක්
- Strong El Niño එකක්: සාධාරණ ලෙස හැකි
- “Super El Niño” එකක්: විශ්වසනීය අවදානමක්, නමුත් තවම locked-in නැහැ
Forecasting process එකේ පැත්තෙන් බලද්දී මෙහි වැදගත්ම දෙය headlines නොවෙයි. වැදගත් දේ තමයි ස්වාධීන මොඩල් කිහිපයකම probability estimates ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ ඉහළ යාම. ඒක සාමාන්යයෙන් කියන්නේ සාගරීය පූර්ව සංඥා models වලට නොසලකා හැරීම අපහසු වෙන තරමට ශක්තිමත් වෙලා කියන එක.
තායිලන්තය සහ සමස්ත දකුණු නැගෙනහිර ආසියාව සඳහා, ශක්තිමත් El Niño තත්ත්වයක් ඇත්තටම ඇතිවුණොත් ප්රධාන අවදානම් වන්නේ:
- සාමාන්යයට වඩා උණුසුම් කාලගුණය
- මෝසම් කාලසටහනේ බාධා
- නියඟ පීඩනය
- කෘෂිකාර්මික පීඩනය
- කලාපීය ගිනි හා දුමාර (haze) අවදානම ඉහළ යාම
ඉතිහාසයෙන් බලද්දී, ශක්තිමත් El Niño සිදුවීම්වල ගෝලීය ආර්ථික බලපෑම් ඉතා විශාලයි. ඒවා ආහාර, බලශක්ති, රක්ෂණ, නාවික ප්රවාහන සහ commodity වෙළඳපොළ එකවර අස්ථාවර කරනවා. 1997–98 El Niño සිදුවීම පමණක්ම ගෝලීය වශයෙන් බිලියන ගණනක ආර්ථික හානි ඇති කළා.





ප්රතිචාරයක් ලබාදෙන්න