ග්රීන්ලන්තයේ අයිස් තට්ටුවල ඉතා ගැඹුරු ප්රදේශවල අයිස් ස්ථර අමුතුම ආකාරයේ රැළි ගැසුණු ස්වභාවයකින් (plume-like swirls) කැළඹෙමින් පවතින බව මෑතකදී ප්රකාශයට පත් වූ පර්යේෂණ වාර්තාවකින් හෙළි වේ. මෙම අමුතු ක්රියාවලිය තේරුම් ගැනීම හරහා, ග්රීන්ලන්තයේ අයිස් තට්ටු වේගයෙන් මුහුදට දිය වී යන ආකාරය වඩාත් නිවැරදිව පුරෝකථනය කිරීමට පර්යේෂකයන්ට අවස්ථාව ලැබෙනු ඇත.
2014 වසරේදී රේඩාර් තාක්ෂණය මගින් මෙම රැළි මුලින්ම නිරීක්ෂණය කළද, ඒවා නිර්මාණය වූ ආකාරය අබිරහසක්ව පැවතුණි. පර්යේෂකයන් පවසන පරිදි මෙයට පිළිතුර ඇත්තේ තාප සංවහනය (Thermal Convection) තුළය. මෙය පෘථිවියේ අභ්යන්තරයේ ඇති ලාවා (Mantle) එහා මෙහා ගෙනයන බලවේගයම වේ.
නෝර්වේහි බර්ගන් විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය ඇන්ඩ්රියාස් බෝන් පවසන්නේ, “අප සාමාන්යයෙන් අයිස් සලකන්නේ ඝන, ශීතල සහ දෘඩ ද්රව්යයක් ලෙසයි. නමුත් ග්රීන්ලන්ත අයිස් තට්ටුවේ ඇතැම් කොටස් නටන පැස්ටා මුට්ටියක් මෙන් තාප සංවහනයට ලක්වීම පුදුම සහගතයි,” යනුවෙනි.
මෙම සංවහනය සිදුවන්නේ ද්රව්යයක රත් වූ කොටස් ඉහළට ඒම සහ සිසිල් කොටස් පහළට බැසීම යන චක්රීය ක්රියාවලිය මගිනි. පෘථිවි අභ්යන්තරයෙන් නික්මෙන තාපය නිසා වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මෙම අයිස් තට්ටු අතර මෙවැනි රටා නිර්මාණය වී ඇත.
ආතතියට සංවේදී අයිස්
ස්විට්සර්ලන්තයේ ETH Zurich හි ග්ලැසියර විද්යාඥ ආචාර්ය රොබට් ලෝ පවසන්නේ, අයිස් පෘථිවි ප්රවාරණයට (Mantle) වඩා මිලියන වාරයක් මෘදු බැවින් මෙවැනි සංවහනයක් සිදුවීම භෞතික විද්යාත්මකව තේරුම් ගත හැකි බවයි.
ඔවුන්ගේ කණ්ඩායම පරිගණක ආකෘති හරහා ග්රීන්ලන්ත අයිස් තට්ටුව නැවත නිර්මාණය කර පරීක්ෂා කළහ. උතුරු ග්රීන්ලන්තයේ පවතින සාපේක්ෂව ස්ථාවර සහ අඩු හිම පතනය සහිත තත්ත්වය, මෙම අයිස් රැළි වසර දහස් ගණනක් පුරා නිර්මාණය වීමට අවශ්ය පසුබිම සකසා දී ඇති බව ඔවුන් සොයා ගත්හ. මෙමගින් හෙළි වූ තවත් වැදගත් කරුණක් නම්, අයිස් අප මෙතෙක් සිතුවාට වඩා බාහිර ආතතීන්ට (stress) ඉතා සංවේදී බවයි.
අන්තගාමී දියවීමේ සිදුවීම්
ග්රීන්ලන්ත අයිස් තට්ටුව වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 1.7කට වඩා විශාල දැවැන්ත ස්තරයකි. ඇමරිකානු ජාතික හිම සහ අයිස් දත්ත මධ්යස්ථානයේ ඇස්තමේන්තුවලට අනුව, මෙම මුළු අයිස් තට්ටුවම දිය වුවහොත් මුහුදු මට්ටම මීටර් 7.4කින් ඉහළ යනු ඇත.
බාර්සිලෝනා විශ්වවිද්යාලයේ පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ග්රීන්ලන්ත අයිස් දියවීම පෙර නොවූ විරූ මට්ටමකට පැමිණ ඇති බවයි. පර්යේෂණ කණ්ඩායමේ ආචාර්ය ජොසෙප් බොන්සොම්ස් පවසන පරිදි, “අයිස් දියවීමේ ඉහළම වාර්තා තැබූ වසර 10න් වැඩි ප්රමාණයක් වාර්තා වී ඇත්තේ 2000 වසරෙන් පසුවයි.”
ආචාර්ය ලෝ පවසන පරිදි මෙම අයිස් රැළි (plumes) පැරණි කෞතුක වස්තුවක් වැනිය—එනම් පසුගිය අයිස් යුගයේ සිට පැවත එන වඩාත් ස්ථාවර අයිස්වල සලකුණකි. කෙසේ වෙතත්, අයිස්වල භෞතික විද්යාව පිළිබඳ අප ලබන සෑම නව දැනුමක්ම, අනාගතයේදී අයිස් දියවීමේ වේගය සහ මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම නිවැරදිව පුරෝකථනය කිරීමට උපකාරී වනු ඇත.
තතු 
ප්රතිචාරයක් ලබාදෙන්න